1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:08,760 --> 00:00:12,760
[Alaize po francusku] To zabawne,
bo w ostatnich Avengersach Marvela jest
4
00:00:12,960 --> 00:00:14,840
ekipa superbohaterów...
5
00:00:17,760 --> 00:00:20,360
która próbuje ratować ludzkość,
6
00:00:24,960 --> 00:00:26,560
walcząc o sukces.
7
00:00:28,480 --> 00:00:30,800
My trochę tacy jesteśmy.
8
00:00:31,520 --> 00:00:34,240
[mobilizująca muzyka]
9
00:01:06,360 --> 00:01:09,360
[Alaize] Wszyscy jesteśmy superbohaterami.
10
00:01:10,880 --> 00:01:13,840
Wszyscy przeżyliśmy jakąś tragedię.
11
00:01:15,880 --> 00:01:19,920
Przeżyliśmy coś,
co przeszkadza w odniesieniu sukcesu.
12
00:01:25,080 --> 00:01:26,400
Ale to daje nam siłę.
13
00:01:29,480 --> 00:01:30,720
Życie to walka.
14
00:01:31,280 --> 00:01:32,920
Próbujemy ratować świat.
15
00:01:37,240 --> 00:01:40,120
[Gonzalez po angielsku]
Olimpiada tworzy bohaterów.
16
00:01:40,680 --> 00:01:44,440
Ale prawdziwi bohaterowie
przyjeżdżają na Paraolimpiadę.
17
00:01:46,360 --> 00:01:47,840
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY
18
00:01:47,920 --> 00:01:49,920
[mobilizująca muzyka]
19
00:02:24,240 --> 00:02:27,600
[Bebe Vio]
Jak miałam 12 lat, byłam w skautach.
20
00:02:29,080 --> 00:02:30,960
Każdemu dają przydomek.
21
00:02:35,240 --> 00:02:37,080
Mnie nazwali Feniks...
22
00:02:37,280 --> 00:02:38,440
[śmiech, dźwięk migawki]
23
00:02:38,960 --> 00:02:40,560
...jak feniks z popiołów.
24
00:02:40,800 --> 00:02:44,600
Bo feniks żyje, ginie, płonie i odżywa.
25
00:02:48,200 --> 00:02:55,160
Koledzy ze skautów widzieli,
jak żyłam, płonęłam, umierałam i odżyłam.
26
00:03:02,240 --> 00:03:03,480
Jak byłam mała,
27
00:03:03,720 --> 00:03:08,200
trener powiedział,
że raj istnieje i że to jest olimpiada.
28
00:03:08,440 --> 00:03:10,840
I że trzeba bardzo ciężko pracować,
29
00:03:11,400 --> 00:03:15,760
codziennie, ile się da,
żeby się na nią dostać.
30
00:03:20,280 --> 00:03:22,680
Marzyłam o olimpiadzie.
31
00:03:22,960 --> 00:03:26,720
To się zamieniło w paraolimpiadę,
ale to jest to samo.
32
00:03:27,000 --> 00:03:29,120
[gwar]
33
00:03:29,240 --> 00:03:32,880
Jak miałam 14 lat,
niosłam płomień olimpijski
34
00:03:33,000 --> 00:03:36,200
jako przedstawicielka
przyszłych pokoleń parasportowców.
35
00:03:36,840 --> 00:03:38,760
[brawa, okrzyki]
36
00:03:41,120 --> 00:03:45,320
[Gonzalez] Paraolimpiady
miały swoje wzloty i upadki.
37
00:03:45,880 --> 00:03:48,160
Raz byliśmy dobrzy, raz źli.
38
00:03:50,360 --> 00:03:53,880
Sukces z pewnością
39
00:03:54,040 --> 00:03:57,080
odnieśliśmy w Londynie.
40
00:03:59,600 --> 00:04:02,840
LONDYN
41
00:04:06,120 --> 00:04:09,520
W tym kraju narodził się
ruch paraolimpijski.
42
00:04:12,560 --> 00:04:17,400
Tu były pierwsze zawody,
tu walczono ze stereotypami.
43
00:04:17,760 --> 00:04:20,960
Londyn to stolica całego świata.
44
00:04:24,800 --> 00:04:28,760
[reporterka] Organizatorzy
Paraolimpiady 2012 zaczęli przygotowania.
45
00:04:28,960 --> 00:04:33,640
[reporter] Przestępstwa z nienawiści
w stosunku do osób niepełnosprawnych
46
00:04:33,760 --> 00:04:35,720
są na rekordowo wysokim poziomie.
47
00:04:36,000 --> 00:04:39,120
Liczy się każda akcja,
która zmieni to nastawienie.
48
00:04:40,400 --> 00:04:42,680
[Gonzalez] Powiedziałem znajomym,
że się ubiegam
49
00:04:42,800 --> 00:04:45,960
o stanowisko w Komitecie Paraolimpijskim.
50
00:04:46,080 --> 00:04:47,960
Radzili mi, żeby w to nie wchodzić,
51
00:04:48,080 --> 00:04:49,720
że to sport nie dla mnie,
52
00:04:49,840 --> 00:04:53,800
że to zbyt skomplikowane
i że to nawet nie jest sport.
53
00:04:55,080 --> 00:04:58,520
[reporter] Cały świat będzie patrzył
na paraolimpijczyków.
54
00:04:58,600 --> 00:05:01,680
To ich symbol zastąpi
pięć kółek olimpijskich.
55
00:05:02,760 --> 00:05:05,600
Podczas Olimpiady,
jakieś cztery dni przed końcem,
56
00:05:05,720 --> 00:05:08,480
pojawiły się czarne billboardy z napisem:
57
00:05:08,600 --> 00:05:10,680
„Dziękujemy za rozgrzewkę”.
58
00:05:11,960 --> 00:05:15,440
Takie były reklamy
paraolimpiady w telewizji.
59
00:05:16,200 --> 00:05:18,680
„Dziękujemy za rozgrzewkę”.
60
00:05:19,120 --> 00:05:22,440
Możliwe, że olimpijczycy
nie byliby z tego zbyt zadowoleni,
61
00:05:22,560 --> 00:05:24,040
ale mnie to poruszyło.
62
00:05:24,720 --> 00:05:27,960
Philip nie chce być drugi,
chce być na pierwszym miejscu.
63
00:05:28,040 --> 00:05:29,680
[komentator] Craven daje radę.
64
00:05:29,800 --> 00:05:34,080
[Gonzalez] Był sportowcem i chce, by inni
zawodnicy mieli większe szanse niż on.
65
00:05:35,960 --> 00:05:38,480
Xavi Gonzalez, świetny facet.
66
00:05:38,760 --> 00:05:42,760
Między prezydentem i przewodniczącym
musi się układać.
67
00:05:42,840 --> 00:05:47,920
Chcieliśmy, żeby inaczej
zaczęto postrzegać niepełnosprawnych.
68
00:05:48,360 --> 00:05:50,880
[aplauz]
69
00:05:52,000 --> 00:05:53,560
[Alaize po francusku] To jest dom
70
00:05:55,000 --> 00:05:56,760
dla wszystkich narodowości.
71
00:05:57,080 --> 00:05:58,960
WITAMY W WIOSCE PARAOLIMPIJSKIEJ
72
00:05:59,480 --> 00:06:01,600
To jest jak gra zespołowa.
73
00:06:02,240 --> 00:06:05,560
Trzymamy się razem,
razem chodzimy na zawody
74
00:06:05,680 --> 00:06:07,800
i sobie kibicujemy.
75
00:06:08,720 --> 00:06:11,720
[Matt Stutzman]
Tam jest niesamowita atmosfera,
76
00:06:12,880 --> 00:06:16,040
uczestniczy się w czymś ważnym.
77
00:06:17,000 --> 00:06:18,800
[Ellie Cole] Mamy misję.
78
00:06:20,400 --> 00:06:23,440
Każdy paraolimpijczyk
79
00:06:23,640 --> 00:06:29,160
nie raz słyszał,
że życie będzie niemożliwe.
80
00:06:29,240 --> 00:06:30,440
[gwar]
81
00:06:30,600 --> 00:06:33,800
[Stutzman] Obok nas stała drużyna z Iraku.
82
00:06:34,080 --> 00:06:38,240
A w naszej drużynie byli chłopcy,
którzy w Iraku zostali ranni.
83
00:06:38,360 --> 00:06:40,560
Świat musi widzieć więcej takich rzeczy.
84
00:06:40,680 --> 00:06:42,600
[budująca muzyka]
85
00:06:45,520 --> 00:06:48,160
Idziemy na ceremonię otwarcia.
86
00:06:49,080 --> 00:06:51,040
[radosne głosy]
87
00:06:54,640 --> 00:06:56,520
[Stephen Hawking] Paraolimpiada
88
00:06:56,640 --> 00:06:59,720
ma także zmienić nasze widzenie świata.
89
00:07:00,000 --> 00:07:02,120
Każdy z nas jest inny,
90
00:07:02,200 --> 00:07:05,880
nie ma żadnego wzorca
czy standardu człowieka.
91
00:07:08,720 --> 00:07:11,360
[Craven] Musieliśmy
zbudować wiele platform,
92
00:07:11,480 --> 00:07:13,320
na których mogli wystąpić.
93
00:07:13,400 --> 00:07:17,640
Chcieliśmy coś pokazać światu,
zainspirować i zainteresować ludzi.
94
00:07:18,400 --> 00:07:24,000
Igrzyska są oknem wystawowym
naszego ruchu, są dla niego napędem.
95
00:07:34,240 --> 00:07:39,720
Igrzyska Paraolimpijskie 2012 roku
uważam za otwarte.
96
00:07:49,720 --> 00:07:51,760
[reporterka] To trzy Agito.
97
00:07:51,840 --> 00:07:56,560
Logo paraolimpiady zwisające
z londyńskiego Tower Bridge.
98
00:08:09,880 --> 00:08:14,440
To moja pierwsza paraolimpiada.
Będę miał tylko 19 lat.
99
00:08:16,480 --> 00:08:18,240
Dzień dobry!
100
00:08:18,760 --> 00:08:20,840
[Jonnie Peacock] Trochę się niepokoję,
101
00:08:20,960 --> 00:08:24,520
bo na paraolimpiadach
zdarzały się straszne rzeczy:
102
00:08:24,640 --> 00:08:25,720
milczące stadiony.
103
00:08:25,840 --> 00:08:28,400
Co będzie, okazuje się dopiero na miejscu.
104
00:08:30,040 --> 00:08:32,200
[Tatyana McFadden]
Nigdy nie jest tak samo.
105
00:08:32,280 --> 00:08:34,120
Byłam zdenerwowana.
106
00:08:35,240 --> 00:08:37,919
[Peacock] Wchodzi się pod stadion.
107
00:08:38,760 --> 00:08:41,720
Tam jest bieżnia,
na której można się przygotować.
108
00:08:41,840 --> 00:08:44,840
Wszyscy sportowcy razem,
poważna atmosfera.
109
00:08:48,200 --> 00:08:51,480
[książę Sussex] Panowało przekonanie,
że impreza się nie uda,
110
00:08:51,640 --> 00:08:53,960
że nie sprzedadzą żadnych biletów.
111
00:09:00,960 --> 00:09:03,280
[głośny aplauz z trybun]
112
00:09:06,000 --> 00:09:08,240
Stadiony były napakowane.
113
00:09:08,840 --> 00:09:12,520
Współzawodnictwo było niesamowite.
114
00:09:15,120 --> 00:09:17,560
- [aplauz widzów]
- [komentator] Co za uderzenie!
115
00:09:17,680 --> 00:09:20,240
To chyba zapewni mu tytuł mistrzowski.
116
00:09:20,520 --> 00:09:23,600
Ludzie zobaczyli coś lepszego
niż zwykłą olimpiadę.
117
00:09:26,160 --> 00:09:27,760
[głos męski] Na miejsca, gotowi...
118
00:09:28,560 --> 00:09:31,840
- [strzał z pistoletu startowego]
- [głośna muzyka, aplauz]
119
00:09:38,040 --> 00:09:40,080
[komentator] Co za atmosfera!
120
00:09:40,760 --> 00:09:42,640
Zhang jedzie po wewnętrznej.
121
00:09:43,040 --> 00:09:45,000
Dave Weir jedzie szerzej.
122
00:09:45,440 --> 00:09:48,480
Musi wykrzesać resztkę sił,
jadą prawie łeb w łeb.
123
00:09:50,400 --> 00:09:51,240
Chang!
124
00:09:52,360 --> 00:09:54,720
Dave Weir wychodzi na prowadzenie.
125
00:09:55,680 --> 00:09:58,560
Znowu zwycięży! To prawdziwy geniusz.
126
00:10:00,880 --> 00:10:05,200
[Sussex] Mnie, tak jak wielu widzom,
a głównie dzieciom,
127
00:10:09,840 --> 00:10:11,400
oglądanie tych zawodników
128
00:10:15,320 --> 00:10:17,280
mających takie osiągnięcia,
129
00:10:19,600 --> 00:10:23,960
których nie zapewni
czytanie książek czy nauka,
130
00:10:27,000 --> 00:10:29,440
daje prawdziwą inspirację.
131
00:10:29,520 --> 00:10:33,400
Widzimy coś, co jak wmawiano nam,
jest niemożliwe.
132
00:10:41,640 --> 00:10:46,360
[spiker] Za chwilę finał
stu metrów stylem dowolnym, S9.
133
00:10:46,480 --> 00:10:48,800
Reprezentantka Australii, Ellie Cole.
134
00:10:49,360 --> 00:10:51,240
[głośny aplauz]
135
00:10:57,000 --> 00:10:59,040
[trzy gwizdki]
136
00:10:59,360 --> 00:11:03,560
[Cole] Ludzie tutaj bardzo się różnią
fizycznie w porównaniu z olimpiadą.
137
00:11:04,120 --> 00:11:07,600
Na olimpiadzie
wszystkie ciała wyglądają podobnie.
138
00:11:07,680 --> 00:11:10,280
Na paraolimpiadzie nikt nie jest taki sam.
139
00:11:10,360 --> 00:11:11,400
[gwizdek]
140
00:11:11,880 --> 00:11:16,280
Chwile przed samym startem
potrafią sparaliżować.
141
00:11:17,840 --> 00:11:20,560
- [spiker] Na miejsca.
- [sygnał]
142
00:11:26,360 --> 00:11:29,480
[Cole] Wpada się
do zimnej wody i się myśli:
143
00:11:29,720 --> 00:11:34,720
„To najważniejsza minuta
w moim całym życiu”.
144
00:11:38,480 --> 00:11:43,200
Chciałabym, żeby jak najwięcej ludzi
zobaczyło paraolimpiadę,
145
00:11:43,320 --> 00:11:47,400
bo gdyby moi rodzice zobaczyli
takie zawody, jak miałam trzy lata,
146
00:11:47,680 --> 00:11:51,520
wiedzieliby, co mogą osiągnąć
osoby niepełnosprawne.
147
00:11:57,000 --> 00:11:58,840
[mama Cole] Pierwsze kroki Ellie.
148
00:12:00,200 --> 00:12:01,160
Chodź, Ellie!
149
00:12:01,720 --> 00:12:03,640
[Cole] Urodziłam się zdrowa.
150
00:12:04,880 --> 00:12:06,160
Ale któregoś dnia
151
00:12:06,280 --> 00:12:10,440
mama odkryła guz pod moim prawym kolanem.
152
00:12:11,960 --> 00:12:16,880
Lekarz powiedział, że mam
bardzo rzadką odmianę raka, neurosarkomę.
153
00:12:17,040 --> 00:12:18,320
- [tata Cole] Ellie?
- Co?
154
00:12:18,440 --> 00:12:20,200
- [tata Cole] Kocham cię.
- Ja ciebie też.
155
00:12:20,320 --> 00:12:23,520
Przeszłam ciężką chemioterapię.
156
00:12:25,480 --> 00:12:30,080
Po chemioterapii czułam się gorzej
niż przed, a guz nie znikał.
157
00:12:30,440 --> 00:12:34,080
Tuż po moich trzecich urodzinach
158
00:12:38,040 --> 00:12:43,560
rodzice zdecydowali się
na amputację mojej nogi.
159
00:12:47,720 --> 00:12:51,440
[mama Cole] Powiedziała:
„Oddajcie mi nogę”.
160
00:12:51,520 --> 00:12:53,600
- [lekki śmiech]
- [kobieta] Świetnie.
161
00:12:53,920 --> 00:12:58,640
To jest twoja noga.
Już nigdzie sobie nie pójdzie.
162
00:13:10,040 --> 00:13:11,680
[Cole] Zapytałam mamę,
163
00:13:11,760 --> 00:13:14,760
dlaczego tak się bała tej amputacji.
164
00:13:14,840 --> 00:13:17,760
Bała się, że się bardzo zmienię.
165
00:13:18,200 --> 00:13:22,160
Rodzice nie znali
żadnej niepełnosprawnej osoby.
166
00:13:24,840 --> 00:13:27,840
Bali się, że wszystkie szanse
w życiu, jakie miałam,
167
00:13:27,960 --> 00:13:30,200
zniknęły w mgnieniu oka.
168
00:13:32,600 --> 00:13:36,520
W Australii wszyscy muszą umieć pływać.
169
00:13:38,400 --> 00:13:41,360
[mama Cole] Ellie, proste ręce.
170
00:13:42,640 --> 00:13:45,160
Przez jakiś czas pływałam w kółko.
[lekki śmiech]
171
00:13:47,080 --> 00:13:51,160
Pływanie to był jedyny sport,
w którym nie czułam się niepełnosprawna.
172
00:13:52,160 --> 00:13:54,200
Pokochałam pływanie.
173
00:13:54,960 --> 00:13:56,440
Powiedziałam mamie,
174
00:13:56,560 --> 00:14:00,360
że chcę zostać baleriną,
bo widziałam Jezioro łabędzie.
175
00:14:02,800 --> 00:14:05,880
Powiedziałam,
że one poruszają się z gracją
176
00:14:05,960 --> 00:14:07,880
i że też tak chcę.
177
00:14:17,080 --> 00:14:20,280
Najprawdopodobniej pływam
z największą gracją
178
00:14:20,360 --> 00:14:23,840
w całej ekipie australijskiej,
bo tak mi się to podoba.
179
00:14:24,040 --> 00:14:29,000
[spokojna muzyka]
180
00:14:33,080 --> 00:14:35,680
[komentator] Ellie Cole,
dwudziestolatka z Australii,
181
00:14:35,800 --> 00:14:36,840
ma swój dzień.
182
00:14:37,920 --> 00:14:40,200
Cole jest na trzecim miejscu.
183
00:14:40,600 --> 00:14:42,200
[mama Cole] Dalej, Elli!
184
00:14:42,280 --> 00:14:43,280
[kobieta] Dawaj, Elli!
185
00:14:44,840 --> 00:14:49,200
[Cole] Już w dzieciństwie
nie lubiłam być pokonywana.
186
00:14:49,960 --> 00:14:51,120
[kobieta] Płyń!
187
00:14:51,840 --> 00:14:54,000
[Cole] Postanowiłam być
najszybsza w ekipie,
188
00:14:54,120 --> 00:14:56,120
chociaż miałam tylko jedną nogę.
189
00:14:56,440 --> 00:14:59,640
[komentator] Cole na prowadzeniu,
fantastyczna forma.
190
00:15:02,160 --> 00:15:03,000
[krzyk]
191
00:15:06,800 --> 00:15:10,040
[komentator] Ellie Cole,
fenomenalny występ.
192
00:15:12,600 --> 00:15:15,920
[Cole] Mogłam uszczęśliwić mamę.
193
00:15:18,040 --> 00:15:20,280
To plus tej choroby.
194
00:15:26,920 --> 00:15:29,520
[Vio] Nie brałam udziału
w Paraolimpiadzie,
195
00:15:29,640 --> 00:15:32,120
więc mogłam tam być od początku do końca.
196
00:15:32,280 --> 00:15:36,880
[po włosku] Cześć, jestem Bebe.
Dziś jest mój pierwszy komentarz.
197
00:15:36,960 --> 00:15:40,000
[po angielsku]
Poznałam wielu paraolimpijczyków.
198
00:15:40,120 --> 00:15:41,520
Zakochałam się w nich.
199
00:15:41,600 --> 00:15:46,320
Chciałam ich poznać, dowiedzieć się,
co im się stało, dlaczego są na wózku,
200
00:15:46,440 --> 00:15:47,840
dlaczego nie mają rąk i nóg.
201
00:15:48,040 --> 00:15:51,680
Są zabawne historie i mniej zabawne też.
202
00:15:52,840 --> 00:15:55,520
„Powiedz, co zrobiłeś”. [śmiech]
203
00:15:56,560 --> 00:15:58,840
[komentator po francusku]
Finał skoku w dal...
204
00:15:59,440 --> 00:16:01,320
[po francusku] Pierwszy raz w życiu
205
00:16:01,920 --> 00:16:05,400
widziałem tak pełen stadion.
206
00:16:06,240 --> 00:16:07,200
[krzyczy]
207
00:16:07,640 --> 00:16:11,800
[komentator] Jean-Baptiste Alaize
jest faworytem w konkursie skoków.
208
00:16:12,840 --> 00:16:16,080
- [klaszcze, krzyczy]
- [aplauz]
209
00:16:25,200 --> 00:16:27,360
[Alaize po francusku] Wybrałem skok w dal,
210
00:16:29,120 --> 00:16:32,360
żeby od czegoś uciec.
211
00:16:33,880 --> 00:16:39,120
To jest jakby się odchodziło
i nie wracało.
212
00:16:43,080 --> 00:16:44,400
Lot,
213
00:16:45,560 --> 00:16:46,560
ucieczka.
214
00:16:49,200 --> 00:16:52,160
Bardzo dużo przeżyłem w krótkim czasie.
215
00:16:55,000 --> 00:16:57,840
Jako dziecko przeszedłem piekło.
216
00:16:58,520 --> 00:17:00,440
- [odgłos ciosu]
- [krzyk dziecka]
217
00:17:01,480 --> 00:17:03,840
Dręczył mnie ten koszmar.
218
00:17:04,320 --> 00:17:08,520
Próbowałem o tym zapomnieć.
219
00:17:10,480 --> 00:17:16,079
Udało mi się przeżyć wojnę domową
w Burundi w 1993 roku.
220
00:17:18,359 --> 00:17:21,280
Pamiętam wszystko, jakby to było wczoraj.
221
00:17:22,359 --> 00:17:26,640
Hutu mordowali wszystkich
zdolnych do reprodukcji,
222
00:17:26,760 --> 00:17:29,280
głównie zabijali matki i dzieci.
223
00:17:31,800 --> 00:17:36,040
Miałem trzy lata. Byłem dzieckiem.
Nie wiedziałem, dlaczego to się dzieje.
224
00:17:37,400 --> 00:17:40,360
Próbowaliśmy z mamą przed nimi uciec.
225
00:17:41,800 --> 00:17:44,160
Ale za wolno uciekaliśmy.
226
00:17:48,040 --> 00:17:52,800
Dostałem cztery ciosy maczetą.
Tak straciłem nogę.
227
00:17:53,480 --> 00:17:58,320
Dostałem też w ramię, w głowę, w plecy.
228
00:17:59,320 --> 00:18:02,560
A potem na moich oczach
229
00:18:03,760 --> 00:18:06,880
zamordowali mamę.
230
00:18:15,800 --> 00:18:18,440
Obudziłem się w szpitalu.
231
00:18:18,720 --> 00:18:21,120
Cztery, pięć dni byłem jak martwy.
232
00:18:21,480 --> 00:18:25,000
Miałem krwawienia zewnętrzne i wewnętrzne.
233
00:18:26,200 --> 00:18:27,840
To niesamowite,
234
00:18:28,040 --> 00:18:32,400
że miałem trzy lata
i to przeżyłem. Tę masakrę.
235
00:18:33,240 --> 00:18:36,920
Potem w domu dziecka odbudowywałem
swoje życie. Sam, porzucony.
236
00:18:37,200 --> 00:18:41,040
Dlaczego lubię biegać i skakać?
Bo uciekam przed tym, co było.
237
00:18:41,240 --> 00:18:42,520
[sapanie]
238
00:18:42,720 --> 00:18:44,480
Biegnę, bo uciekam.
239
00:18:44,760 --> 00:18:46,560
[sapanie]
240
00:18:51,440 --> 00:18:55,000
Upadam, wstaję, upadam, wstaję.
Tak jak w życiu.
241
00:18:55,520 --> 00:18:59,240
Ludzie to rozumieją.
Ja zrozumiałem to bardzo wcześnie.
242
00:19:08,240 --> 00:19:10,680
I sport mnie uratował.
243
00:19:12,880 --> 00:19:13,800
[krzyczy]
244
00:19:15,400 --> 00:19:19,560
Na pierwszej olimpiadzie
nie poznałem smaku zwycięstwa,
245
00:19:19,640 --> 00:19:22,120
ale dużo dowiedziałem się o ludziach.
246
00:19:28,160 --> 00:19:32,080
[Gonzalez po angielsku] Na paraolimpiadzie
każdy ma jakąś historię.
247
00:19:32,160 --> 00:19:34,320
Wszyscy musieli przełamać bariery,
248
00:19:34,440 --> 00:19:38,520
żeby osiągnąć to, co osiągnęli,
żeby normalnie żyć,
249
00:19:39,640 --> 00:19:44,120
chociaż ludzie myślą, że to niemożliwe.
250
00:19:44,880 --> 00:19:46,760
[aplauz]
251
00:19:50,640 --> 00:19:52,920
W młodości miałem różne marzenia.
252
00:19:53,000 --> 00:19:57,400
Chciałem jeździć na BMX-ie, robić salta.
Mówiłem tacie,
253
00:19:58,680 --> 00:20:01,400
że będę jak Michael Jordan,
254
00:20:01,480 --> 00:20:03,280
a on wtedy był królem.
255
00:20:03,360 --> 00:20:06,120
[komentator 1] Odbiera piłkę i rzuca.
256
00:20:06,560 --> 00:20:09,600
- [gwizdek]
- [obaj komentatorzy] Och!
257
00:20:10,280 --> 00:20:13,440
Wiadomo było,
że nie będę Michaelem Jordanem.
258
00:20:15,000 --> 00:20:16,000
Jakim cudem?
259
00:20:17,040 --> 00:20:18,640
Za niski jestem.
260
00:20:19,560 --> 00:20:22,320
Moją uwagę przykuły samochody.
261
00:20:22,960 --> 00:20:27,400
Mogę kierować stopami
i pokonać na torze 90% ludzi.
262
00:20:29,480 --> 00:20:32,160
Samochód nie ocenia kierowcy,
263
00:20:32,240 --> 00:20:37,480
ma gdzieś, czy się ma ręce, czy nie.
Samochód chce, żeby nim jeździć.
264
00:20:37,560 --> 00:20:42,520
Dlatego zakochałem się w łucznictwie.
Łuk chce, żeby z niego strzelać.
265
00:21:08,000 --> 00:21:13,080
Lekarze nie wiedzieli,
dlaczego urodziłem się bez obu rąk.
266
00:21:13,880 --> 00:21:17,080
Ale taki jestem. Wszystkiego najlepszego.
267
00:21:18,320 --> 00:21:22,760
Rodzice mówili mi,
dlaczego postanowili mnie adoptować.
268
00:21:23,280 --> 00:21:27,200
Nie szukali niepełnosprawnego dziecka.
269
00:21:27,960 --> 00:21:29,320
Ale dostali telefon,
270
00:21:29,400 --> 00:21:32,720
że pojawiło się takie dziecko
i warto je zobaczyć.
271
00:21:32,920 --> 00:21:36,240
„Ale on nie ma rąk. Może to przemyślmy”.
272
00:21:37,120 --> 00:21:41,440
Wzięli mnie do restauracji.
Wpychałem buzię do talerza.
273
00:21:42,000 --> 00:21:43,520
[śmiech]
274
00:21:45,120 --> 00:21:48,400
Jadłem jak zwierzę, naprawdę.
275
00:21:48,480 --> 00:21:52,480
Były tam moje dwie starsze siostry i brat.
276
00:21:52,560 --> 00:21:56,800
Rodzice powiedzieli: „Zobaczcie,
jak wszyscy na niego patrzą.
277
00:21:57,000 --> 00:21:58,720
Chcecie, żeby tak było?”.
278
00:21:59,280 --> 00:22:01,960
A oni na to:
„Nie jedziemy bez niego do domu”.
279
00:22:04,200 --> 00:22:09,200
Postanowili dostosować mnie do świata,
280
00:22:09,440 --> 00:22:11,400
a nie na odwrót.
281
00:22:12,560 --> 00:22:14,240
Jak byłem mały,
282
00:22:14,320 --> 00:22:16,760
zawsze mówili: „Dasz radę”.
283
00:22:16,920 --> 00:22:20,120
A ja na to: „Nie, ja nie mam rąk.
Pomóżcie mi”.
284
00:22:20,320 --> 00:22:24,640
A oni na to:
„Nie, wymyśl, jak to zrobić”. [śmiech]
285
00:22:27,920 --> 00:22:33,400
Po roku spodobało mi się to,
że mogłem wszystkiego próbować.
286
00:22:36,240 --> 00:22:38,560
Brat wszedł na drzewo
287
00:22:38,640 --> 00:22:40,360
i też chciałem na nie wejść.
288
00:22:40,480 --> 00:22:44,360
Tata wtedy powiedział:
„Proszę, wchodź na to drzewo,
289
00:22:44,440 --> 00:22:49,680
ale jak na nie wejdziesz,
będziesz musiał sam zejść”.
290
00:22:49,760 --> 00:22:52,880
I siedziałem tam 40 minut.
291
00:22:53,120 --> 00:22:58,680
Ale mi nie pomogli, zszedłem sam.
I to była dla mnie superważna lekcja:
292
00:22:58,800 --> 00:23:01,840
nie mam rąk, ale i tak
mogę robić to, co wszyscy.
293
00:23:01,920 --> 00:23:03,680
Muszę tylko spróbować.
294
00:23:03,800 --> 00:23:05,320
Gdyby nie to,
295
00:23:05,400 --> 00:23:09,600
nie spróbowałbym jeździć na byku,
a spróbowałem.
296
00:23:09,960 --> 00:23:12,840
Wtedy miałem pierwsze wstrząśnienie mózgu,
297
00:23:12,920 --> 00:23:15,480
ale jakby byli surowi,
to bym tego nie zrobił.
298
00:23:15,560 --> 00:23:20,360
[spiker] W barwach Stanów Zjednoczonych
Matt Stutzman.
299
00:23:21,600 --> 00:23:24,120
[brawa i aplauz]
300
00:23:24,200 --> 00:23:27,600
[Stutzman] Wykonano mi kiedyś
tomografię mózgu
301
00:23:27,880 --> 00:23:31,040
i okazało się, że normalnie fragment mózgu
302
00:23:31,160 --> 00:23:35,240
odpowiedzialny za poruszanie stopami
jest wielkości groszku,
303
00:23:35,680 --> 00:23:40,080
u mnie był wielkości piłki baseballowej.
304
00:23:40,200 --> 00:23:42,360
To chyba jest dar.
305
00:23:42,440 --> 00:23:47,440
Potrafię używać stóp tak jak rąk.
306
00:23:49,080 --> 00:23:51,080
[brawa, aplauz]
307
00:23:57,520 --> 00:24:01,440
Olimpijska wioska
to był raczej klub dla osób
308
00:24:01,560 --> 00:24:04,120
- między 18 a 30 rokiem życia.
- [śmiech]
309
00:24:04,360 --> 00:24:06,160
A jak było w wiosce paraolimpijskiej?
310
00:24:06,240 --> 00:24:07,920
Udało się coś zamoczyć?
311
00:24:08,040 --> 00:24:09,440
[śmiech publiczności]
312
00:24:09,520 --> 00:24:11,920
Nie mogę na to odpowiedzieć.
313
00:24:12,160 --> 00:24:14,160
Czyli nikogo tam nie wydymałeś?
314
00:24:16,120 --> 00:24:17,760
[śmiech publiczności]
315
00:24:17,840 --> 00:24:19,000
[brawa]
316
00:24:20,640 --> 00:24:23,840
[reporterka] Jonathan Peacock
z Shepreth w Cambridgeshire
317
00:24:23,960 --> 00:24:25,920
przeszedł kolejną operację nogi.
318
00:24:26,120 --> 00:24:30,040
[Peacock] W 2011
w każdym wywiadzie pytali,
319
00:24:30,120 --> 00:24:31,560
jak straciłem nogę.
320
00:24:32,160 --> 00:24:36,480
Ale podczas przygotowań do Londynu
i po paraolimpiadzie
321
00:24:36,560 --> 00:24:38,320
pytano jedynie o sport.
322
00:24:38,800 --> 00:24:42,920
Przestali pytać o przeszłość
i pytali jedynie o sport.
323
00:24:43,040 --> 00:24:45,080
Niesamowita zmiana.
324
00:24:46,080 --> 00:24:48,760
Chciałem biegać tylko na setkę.
325
00:24:48,840 --> 00:24:51,840
Pewnie byłem za leniwy
na dłuższe dystanse.
326
00:24:53,280 --> 00:24:56,240
Setka jest dla mnie idealna.
327
00:24:58,280 --> 00:25:04,000
[komentator] A teraz supergwiazda
w osobie Oscara Pistoriusa,
328
00:25:04,120 --> 00:25:07,040
najsłynniejszego
paraolimpijczyka wszech czasów,
329
00:25:07,240 --> 00:25:12,560
zmierzy się z mistrzem Wielkiej Brytanii,
Jonniem Peacockiem.
330
00:25:12,720 --> 00:25:14,720
[wrzawa na trybunach]
331
00:25:17,920 --> 00:25:22,240
[Peacock] W wyścigu brały udział
same sławy. Każdy medal by mi wystarczył.
332
00:25:24,040 --> 00:25:25,680
[komentator] To Pistorius.
333
00:25:26,440 --> 00:25:29,840
[Peacock] Przed biegiem Oscar
podszedł do mnie i zapytał,
334
00:25:29,960 --> 00:25:32,520
czy może zmówić za mnie modlitwę.
335
00:25:32,640 --> 00:25:34,600
Złapał mnie za rękę i powiedział,
336
00:25:34,760 --> 00:25:39,040
że modli się, żebym pokazał, co się da.
337
00:25:39,160 --> 00:25:41,720
Powiedział: „Bieżnia jest twoja”.
338
00:25:42,280 --> 00:25:47,960
Podziwiałem go, zrobił naprawdę dużo
dla ruchu paraolimpijskiego.
339
00:25:48,880 --> 00:25:50,240
Był wtedy moim idolem.
340
00:25:50,360 --> 00:25:52,320
Oscar był twarzą paraolimpiady.
341
00:25:52,480 --> 00:25:54,600
[komentator] Brawa dla Oscara Pistoriusa.
342
00:25:55,040 --> 00:25:56,160
[głośne owacje tłumu]
343
00:25:56,240 --> 00:25:58,000
Jakbym dostał tylko trochę braw,
344
00:25:58,240 --> 00:25:59,440
to by mi wystarczyło.
345
00:25:59,920 --> 00:26:01,440
[komentator] I Peacock.
346
00:26:01,520 --> 00:26:02,960
[jeszcze głośniejsze wiwaty]
347
00:26:07,600 --> 00:26:12,080
Nie wierzyłem, że skandują moje nazwisko.
348
00:26:12,360 --> 00:26:15,760
[tłum] Peacock! Peacock!
349
00:26:17,920 --> 00:26:20,920
[Peacock] Na zawodach lekkoatletycznych
ma być cisza.
350
00:26:21,040 --> 00:26:24,680
Więc pokazałem wszystkim,
żeby się uciszyli.
351
00:26:24,960 --> 00:26:29,320
[komentator] Peacock prosi o ciszę.
Tłum go słucha.
352
00:26:32,840 --> 00:26:35,840
Chwilę potem stoimy w blokach.
353
00:26:36,000 --> 00:26:38,880
[spiker] Prosimy o ciszę podczas startu.
354
00:26:42,520 --> 00:26:46,560
[komentator 2] Na stadionie panuje
olbrzymie napięcie.
355
00:26:50,040 --> 00:26:51,200
[spiker] Gotowi.
356
00:26:51,840 --> 00:26:53,120
[strzał z pistoletu startowego]
357
00:26:53,240 --> 00:26:55,960
[aplauz]
358
00:26:57,520 --> 00:27:00,000
[pełna napięcia muzyka]
359
00:27:00,280 --> 00:27:04,080
[Peacock] Nie pamiętam
pierwszych 60 metrów.
360
00:27:04,360 --> 00:27:08,720
Trenujemy, żeby po strzale
z pistoletu startowego biec automatycznie.
361
00:27:09,040 --> 00:27:11,880
Wtedy byłem już na prowadzeniu.
362
00:27:13,080 --> 00:27:16,120
Ale skupiłem się nie na tym, co trzeba.
363
00:27:18,000 --> 00:27:21,760
Myślałem tylko,
że za chwilę Oscar mnie przegoni,
364
00:27:21,880 --> 00:27:24,680
bo na wszystkich poprzednich
paraolimpiadach
365
00:27:24,800 --> 00:27:28,440
Oscar dostawał przyśpieszenia
na samym końcu.
366
00:27:29,840 --> 00:27:32,840
I wygrywał o milimetry.
367
00:27:35,680 --> 00:27:39,760
Prawie narobiłem w gacie. [śmiech]
368
00:27:40,840 --> 00:27:42,880
Byłem tak spięty,
369
00:27:43,000 --> 00:27:46,520
że walczyłem o to, żeby dobiec do mety.
370
00:27:53,360 --> 00:27:54,960
[komentator] Start jest najważniejszy,
371
00:27:55,080 --> 00:27:57,000
Peacock jest przed Pistoriusem.
372
00:27:57,120 --> 00:27:59,200
Browne próbuje go przegonić.
Peacock prowadzi.
373
00:27:59,320 --> 00:28:00,800
Pistorius przyśpiesza.
374
00:28:03,120 --> 00:28:06,280
Peacock zdobywa złoto
dla Wielkiej Brytanii.
375
00:28:06,400 --> 00:28:08,280
[owacje]
376
00:28:08,360 --> 00:28:12,840
[krzyczy, wiwatuje]
377
00:28:15,560 --> 00:28:18,680
[Peacock] Na linii mety pomyślałem:
„Właśnie wygrałem!”.
378
00:28:18,840 --> 00:28:22,920
- [niesłyszalne]
- [triumfalna muzyka]
379
00:28:25,120 --> 00:28:29,480
Zobaczyłem swoje nazwisko na tablicy
i nie mogłem w to uwierzyć.
380
00:28:35,960 --> 00:28:39,480
[reporterka] Już się mówi,
że to jest najważniejszy moment
381
00:28:39,600 --> 00:28:41,280
w historii paraolimpiad.
382
00:28:41,640 --> 00:28:44,200
- Oscar, zgadzasz się z tym?
- Bez wątpienia.
383
00:28:44,320 --> 00:28:45,760
Ten sport się rozwija.
384
00:28:46,040 --> 00:28:49,160
[owacje tłumu]
385
00:28:52,160 --> 00:28:53,760
[Eva Loeffler] Jonnie Peacock
386
00:28:53,880 --> 00:28:58,280
biegł wokół stadionu,
na którym było 80 tysięcy ludzi.
387
00:29:02,400 --> 00:29:05,160
Ludzie nie krzyczeli,
388
00:29:05,960 --> 00:29:09,400
nie bili brawa, dlatego że Jonnie
jest niepełnosprawny.
389
00:29:09,560 --> 00:29:12,200
Cieszyli się,
bo byli na fantastycznych zawodach.
390
00:29:15,520 --> 00:29:17,040
Wtedy zrozumiałam,
391
00:29:18,560 --> 00:29:20,640
czym jest paraolimpiada.
392
00:29:27,280 --> 00:29:30,040
Mój ojciec rozpoczął coś wspaniałego.
393
00:29:32,760 --> 00:29:34,320
Jestem z niego dumna.
394
00:29:40,120 --> 00:29:44,480
Był neurochirurgiem i neurologiem.
395
00:29:46,320 --> 00:29:48,400
Jednym z najlepszych w Niemczech.
396
00:29:50,200 --> 00:29:54,520
Był przed czterdziestką,
kariera mu się rozwijała,
397
00:29:54,600 --> 00:29:55,760
miał dwójkę dzieci.
398
00:29:57,840 --> 00:30:00,560
I nagle to wszystko mu odebrano.
399
00:30:04,760 --> 00:30:06,000
[okrzyki dzieci]
400
00:30:08,560 --> 00:30:11,080
[reporter] W Berlinie nastał piękny dzień,
401
00:30:11,200 --> 00:30:14,520
dotarł tu właśnie
święty płomień olimpijski z Grecji.
402
00:30:14,600 --> 00:30:17,640
OLIMPIADA W BERLINIE 1936
403
00:30:18,720 --> 00:30:20,720
[po niemiecku]
404
00:30:22,840 --> 00:30:24,960
[Loeffler po angielsku]
Hitler doszedł do władzy
405
00:30:25,080 --> 00:30:30,720
i natychmiast stwierdził,
że żydowscy wykładowcy, naukowcy i lekarze
406
00:30:31,920 --> 00:30:34,760
nie mogą już pracować
w normalnych szpitalach
407
00:30:34,880 --> 00:30:36,240
i na uniwersytetach.
408
00:30:36,320 --> 00:30:39,200
[tłum skanduje Sieg Heil]
409
00:30:40,760 --> 00:30:43,960
[Loeffler po angielsku]
Ojciec stracił pracę, ponieważ był Żydem.
410
00:30:46,040 --> 00:30:48,520
Pojechał do Wrocławia,
411
00:30:48,640 --> 00:30:51,560
gdzie został dyrektorem
żydowskiego szpitala.
412
00:30:51,640 --> 00:30:53,000
Bo na to mu pozwolono.
413
00:30:54,960 --> 00:30:59,080
[Guttmann] Dziewiątego listopada
pojechałem samochodem do synagogi.
414
00:30:59,880 --> 00:31:05,280
Wokół stały setki ludzi. Synagoga płonęła,
415
00:31:06,040 --> 00:31:10,440
a esesmani grali w nogę
książkami do nabożeństwa.
416
00:31:12,120 --> 00:31:15,600
Stałem i łzy płynęły mi po policzkach.
417
00:31:16,080 --> 00:31:20,640
Postanowiłem pomóc prześladowanym.
418
00:31:22,720 --> 00:31:25,600
[Loeffler] W „noc kryształową”
pobito mnóstwo Żydów.
419
00:31:25,680 --> 00:31:26,520
CÓRKA LUDWIGA GUTTMANNA
420
00:31:27,720 --> 00:31:29,960
Około 60 zjawiło się w szpitalu.
421
00:31:30,040 --> 00:31:33,480
Ojciec powiedział:
„Przyjmować wszystkich”.
422
00:31:34,080 --> 00:31:38,160
[Guttmann] Stanowisko dawało mi
możliwość pomocy chrześcijanom, żydom,
423
00:31:38,720 --> 00:31:43,160
bez różnicy. Pomagałem im
ukryć się przed Gestapo.
424
00:31:44,200 --> 00:31:48,320
[Loeffler] Nazajutrz
zadzwonili z Gestapo do ojca,
425
00:31:48,440 --> 00:31:51,120
kazali mu natychmiast
zjawić się w szpitalu.
426
00:31:51,360 --> 00:31:54,480
Matka powiedziała: „Weź buty i płaszcz”.
427
00:31:54,800 --> 00:31:59,280
Była pewna, że wywiozą go
do obozu koncentracyjnego.
428
00:32:01,120 --> 00:32:02,920
[Guttmann] W szpitalu
429
00:32:03,120 --> 00:32:05,360
czekało na mnie trzech oficerów SS.
430
00:32:06,520 --> 00:32:10,280
„Przyjęto 64 osoby.
Jak pan to wytłumaczy?”
431
00:32:10,360 --> 00:32:12,440
Omówiłem każdy przypadek.
432
00:32:12,760 --> 00:32:15,440
Wymyślałem najróżniejsze diagnozy.
433
00:32:16,120 --> 00:32:20,880
Z 64 ludzi uratowałem 60.
434
00:32:25,520 --> 00:32:31,360
[Loeffler] Pamiętam, jak wjeżdżaliśmy
do Francji i mama się rozpłakała.
435
00:32:31,840 --> 00:32:34,800
To zrobiło na mnie potężne wrażenie.
436
00:32:35,160 --> 00:32:40,240
Zostawiła za sobą rodzinę i wiedziała,
co się może stać.
437
00:32:45,120 --> 00:32:47,960
Padało, kiedy dopłynęliśmy do Anglii.
438
00:32:49,040 --> 00:32:53,960
Wszystko było inne
i język był też inny. Bałam się.
439
00:32:54,320 --> 00:32:57,520
Była olbrzymia kolejka uciekinierów.
440
00:33:01,400 --> 00:33:04,200
[Guttmann] Podszedł funkcjonariusz
służb granicznych
441
00:33:04,280 --> 00:33:07,040
i zapytał: „Czyje to dzieci?”.
442
00:33:07,160 --> 00:33:08,760
Żona odparła: „Nasze”.
443
00:33:08,880 --> 00:33:13,280
„To proszę na początek kolejki.
Dzieci nie powinny stać w przeciągu”.
444
00:33:13,560 --> 00:33:15,400
To nas bardzo zaskoczyło.
445
00:33:16,120 --> 00:33:18,360
Po tym, co przeszliśmy w Niemczech,
446
00:33:18,480 --> 00:33:21,640
to „Dzieci nie powinny stać w przeciągu”
447
00:33:21,800 --> 00:33:24,800
odbudowało we mnie
wiarę w człowieczeństwo.
448
00:33:25,760 --> 00:33:30,600
Nigdy już jej nie straciłem.
449
00:33:34,320 --> 00:33:36,360
[głośne brawa]
450
00:33:36,640 --> 00:33:39,440
[reporter] Za chwilę się dowiemy,
w którym mieście odbędą się
451
00:33:39,560 --> 00:33:42,680
Igrzyska Olimpijskie w 2016 roku.
452
00:33:42,840 --> 00:33:47,520
Dziękuję czterem miastom-kandydatom
za zgłoszenia.
453
00:33:49,240 --> 00:33:50,320
[mężczyzna] Madryt! Madryt!
454
00:34:01,080 --> 00:34:03,240
- Rio de Janeiro!
- Brazylia!
455
00:34:04,320 --> 00:34:07,280
Zwycięzca może być tylko jeden.
456
00:34:07,600 --> 00:34:08,440
[po hiszpańsku]
457
00:34:10,320 --> 00:34:11,760
Mam zaszczyt poinformować,
458
00:34:11,840 --> 00:34:17,679
że w 2016 roku
31. Igrzyska Olimpijskie odbędą się...
459
00:34:21,239 --> 00:34:22,840
w Rio de Janeiro.
460
00:34:24,360 --> 00:34:25,480
[wiwaty]
461
00:34:29,159 --> 00:34:31,120
[wiwaty]
462
00:34:31,719 --> 00:34:33,520
[jęk]
463
00:34:34,280 --> 00:34:37,480
[spiker] Zaraz, Chicago odpadło?
464
00:34:37,880 --> 00:34:39,360
[wiwaty]
465
00:34:41,760 --> 00:34:46,320
To było coś cudownego, jak nirwana.
466
00:34:50,520 --> 00:34:54,560
Krzyczeliśmy, ściskaliśmy się, płakaliśmy.
467
00:34:54,960 --> 00:34:57,280
I nagle ściskałem się z Pelem.
468
00:34:57,719 --> 00:34:59,440
Byliśmy w innym wymiarze.
469
00:34:59,760 --> 00:35:04,280
Kiedy złożyliśmy ofertę
organizowania olimpiady i paraolimpiady,
470
00:35:04,520 --> 00:35:08,040
cieszyliśmy się na paraolimpiadę.
471
00:35:09,200 --> 00:35:11,160
Był to silny element naszej oferty.
472
00:35:11,560 --> 00:35:14,680
Urodziłem się w Rio,
to było jak spełnione marzenie.
473
00:35:15,080 --> 00:35:18,560
Andrew zbudował w Brazylii
potężny ruch paraolimpijski.
474
00:35:18,880 --> 00:35:21,440
[Parsons] Chciałem, żeby Brazylijski
Komitet Paraolimpijski
475
00:35:21,560 --> 00:35:24,280
był jedną z najsilniejszych
organizacji sportowych w kraju.
476
00:35:24,960 --> 00:35:28,400
[reporter] Rio de Janeiro
to pierwsze miasto w Ameryce Łacińskiej,
477
00:35:28,520 --> 00:35:30,600
w którym odbywają się
igrzyska olimpijskie.
478
00:35:30,680 --> 00:35:34,480
Po Londynie oczekiwania mediów, sponsorów
były bardzo wysokie.
479
00:35:35,480 --> 00:35:38,800
Nie mogliśmy zawieść.
480
00:35:39,920 --> 00:35:41,880
[muzyka chóralna]
481
00:35:43,520 --> 00:35:45,840
[Vio] Marzyłam o Rio de Janeiro.
482
00:35:49,320 --> 00:35:52,120
To marzenie może się spełnić.
483
00:35:55,800 --> 00:35:59,480
Zakochałam się w szermierce,
jak miałam pięć lat.
484
00:36:01,200 --> 00:36:03,760
Byłam w krajowej czołówce przez sześć lat.
485
00:36:04,240 --> 00:36:05,960
Byłam dobra.
486
00:36:09,000 --> 00:36:11,720
Jak miałam 11 lat, byłam na treningu,
487
00:36:11,920 --> 00:36:14,240
poczułam silny ból głowy.
488
00:36:15,600 --> 00:36:20,280
Poszłam do domu i mama zobaczyła
wielki siniak na czole.
489
00:36:20,560 --> 00:36:23,960
Zapytała, czy trenowałam bez maski.
490
00:36:24,240 --> 00:36:26,360
Odpowiedziałam, że oczywiście, że nie.
491
00:36:26,680 --> 00:36:28,080
Byłam szalonym dzieckiem.
492
00:36:29,040 --> 00:36:32,600
Miałam szczęście, bo 97% ludzi
493
00:36:32,720 --> 00:36:34,760
umiera w pierwszych dwóch godzinach.
494
00:36:34,840 --> 00:36:38,280
Ta choroba to zapalenie opon mózgowych.
495
00:36:42,360 --> 00:36:46,240
[dramatyczna muzyka]
496
00:36:47,480 --> 00:36:51,400
Nic potem nie pamiętam,
bo byłam w śpiączce.
497
00:36:52,360 --> 00:36:55,520
Zupełnie, jakbym wybuchła od środka.
498
00:36:57,240 --> 00:37:00,280
Część mojego ciała próbowała mnie zabić.
499
00:37:00,360 --> 00:37:02,040
To było jak pojedynek,
500
00:37:02,160 --> 00:37:05,240
musiałam fechtować się z chorobą.
501
00:37:07,640 --> 00:37:09,880
Ale o wiele trudniej mieli rodzice.
502
00:37:12,440 --> 00:37:14,600
Codziennie, jak wychodzili do domu,
503
00:37:14,760 --> 00:37:18,080
bo nie mogli spać
w szpitalu ze mną, mówili: „Cześć”.
504
00:37:18,840 --> 00:37:21,360
I nie wiadomo, czy to było arrivederci,
505
00:37:21,520 --> 00:37:24,880
czyli po włosku „do zobaczenia”,
czy to było „cześć” i koniec.
506
00:37:27,120 --> 00:37:30,520
Kilka dni później amputowali mi ręce.
507
00:37:32,880 --> 00:37:36,200
Powiedzieli, że to będzie koniec choroby
508
00:37:36,320 --> 00:37:37,960
i że wszystko będzie dobrze.
509
00:37:39,720 --> 00:37:41,920
Ale choroba nawróciła.
510
00:37:42,920 --> 00:37:45,560
„To co robimy, amputujemy nogi?”
511
00:37:46,320 --> 00:37:50,040
Rodzice byli przerażeni,
ja podjęłam tę decyzję.
512
00:37:50,240 --> 00:37:54,160
Jeśli mam jeden procent szans
na przeżycie, obcinajcie mi nogi.
513
00:37:57,960 --> 00:38:00,680
Czy można żyć bez nóg i rąk?
514
00:38:02,840 --> 00:38:05,480
Przed chorobą nie widziałam nikogo bez nóg
515
00:38:05,760 --> 00:38:09,160
albo na wózku. Wózek był dla staruszków.
516
00:38:12,360 --> 00:38:17,040
Miałam 11 lat, dobrze się uczyłam,
byłam sportowcem.
517
00:38:17,200 --> 00:38:19,600
Dlaczego ta choroba spotkała mnie?
518
00:38:20,200 --> 00:38:26,120
Jest tylu ludzi w więzieniach,
ich postawcie w tej fatalnej sytuacji.
519
00:38:26,200 --> 00:38:29,320
Nigdy nie zrobiłam
niczego naprawdę złego. Dlaczego ja?
520
00:38:29,400 --> 00:38:33,280
Ale pytanie: „Dlaczego ja?”
prowadzi donikąd.
521
00:38:34,160 --> 00:38:37,840
Nie ma na nie odpowiedzi, nie ma powodu.
522
00:38:37,920 --> 00:38:40,360
To się po prostu stało, tak bywa.
523
00:38:40,560 --> 00:38:42,520
[śmiech]
524
00:38:53,600 --> 00:38:55,080
[Vio i mężczyzna się śmieją]
525
00:38:56,360 --> 00:38:57,680
[Vio] Najśmieszniejsze,
526
00:38:57,760 --> 00:39:01,640
że wszystkiego trzeba się uczyć
od nowa, krok po kroku.
527
00:39:02,160 --> 00:39:05,280
Chodzić, jeść, myć zęby.
Wszystko jest nowe,
528
00:39:05,360 --> 00:39:07,400
bo mięśnie straciły pamięć.
529
00:39:11,520 --> 00:39:13,520
[mężczyzna po włosku] Nogi wyleciały.
530
00:39:14,360 --> 00:39:17,240
[śmieje się]
531
00:39:19,280 --> 00:39:22,200
[Vio] Najważniejszy
był powrót do szermierki.
532
00:39:22,360 --> 00:39:25,640
Musiałam znowu poczuć zapach
sal treningowych.
533
00:39:25,720 --> 00:39:27,440
Uwielbiam ten zapach.
534
00:39:27,720 --> 00:39:32,160
To najlepsze perfumy.
Nawet jeśli zapach jest nieładny.
535
00:39:32,480 --> 00:39:36,040
Zobaczyłam tam szermierkę na wózkach.
536
00:39:36,120 --> 00:39:39,000
Powiedziałam, że to żadna szermierka,
537
00:39:39,120 --> 00:39:43,480
to jest coś dla niepełnosprawnych.
Nie chcę robić takich rzeczy.
538
00:39:46,960 --> 00:39:50,160
Ojciec przykleił mi floret taśmą do ręki
539
00:39:51,040 --> 00:39:55,160
i wróciłam do szermierki.
Znowu się zakochałam.
540
00:40:00,000 --> 00:40:04,200
Umysł musi być czysty, gotów na wszystko.
541
00:40:05,600 --> 00:40:08,920
Najlepsze jest to, że żeby wygrać,
nie można się bać.
542
00:40:09,120 --> 00:40:11,280
A ja uwielbiam wygrywać.
543
00:40:19,280 --> 00:40:22,080
W masce świat wygląda inaczej.
544
00:40:22,880 --> 00:40:25,840
[śpiewa sopran]
545
00:40:29,840 --> 00:40:32,640
Najbardziej lubię świat
widziany przez maskę.
546
00:40:35,320 --> 00:40:39,000
[sopran kontynuuje]
547
00:41:19,800 --> 00:41:24,520
Mam szczęście, bo najlepszy moment w życiu
przeżyłam dwa razy.
548
00:41:26,360 --> 00:41:28,160
[sopran kończy pieśń]
549
00:41:38,760 --> 00:41:41,880
W młodości marzyłam o olimpiadzie.
550
00:41:41,960 --> 00:41:44,240
Ale przez chorobę
kompletnie o tym zapomniałam.
551
00:41:44,320 --> 00:41:46,160
Jak wróciłam do szermierki,
552
00:41:46,240 --> 00:41:50,080
zrozumiałam, że to marzenie
może się spełnić.
553
00:41:51,200 --> 00:41:53,880
[Loeffler] Ojciec powiedział:
„Marzy mi się,
554
00:41:53,960 --> 00:41:58,360
żeby niepełnosprawni
mogli wziąć udział w olimpiadzie”.
555
00:41:58,920 --> 00:42:02,200
Wszyscy uznali, że to zwariowany pomysł.
556
00:42:02,480 --> 00:42:05,040
[wystrzały z dział]
557
00:42:08,400 --> 00:42:09,800
[karabin maszynowy]
558
00:42:12,160 --> 00:42:17,800
W 1944 roku człowiek z urazem kręgosłupa
nie miał żadnych szans.
559
00:42:19,160 --> 00:42:23,240
[Craven] Przywozili ich do Anglii
w otwartych trumnach.
560
00:42:23,560 --> 00:42:26,960
Lekarze mówili:
„Nie nadają się do niczego”.
561
00:42:27,520 --> 00:42:31,200
Nie mogą wrócić na pole walki.
Pompować w nich morfinę
562
00:42:31,280 --> 00:42:33,960
i za pół roku zejdą na zakażenie.
563
00:42:37,120 --> 00:42:38,800
SZPITAL STOKE MANDEVILLE
564
00:42:39,920 --> 00:42:43,400
[Loeffler] Otworzono Oddział
Urazów Kręgosłupa
565
00:42:43,480 --> 00:42:45,680
w szpitalu Stoke Mandeville.
566
00:42:45,800 --> 00:42:49,080
Nikt nim nie chciał kierować,
bo pacjenci umierali.
567
00:42:49,480 --> 00:42:54,160
Zaproponowali to stanowisko mojemu ojcu.
Miał mnóstwo pomysłów
568
00:42:54,280 --> 00:42:55,920
i się zgodził.
569
00:43:06,200 --> 00:43:12,080
Wprowadził niezwykły system
przewracania ich co dwie godziny.
570
00:43:12,160 --> 00:43:16,640
Skończyły się odleżyny
i pacjenci przeżywali.
571
00:43:17,240 --> 00:43:19,360
Ponieważ nie miał personelu,
572
00:43:19,440 --> 00:43:24,520
sam zostawał w szpitalu
i pomagał przewracać pacjentów.
573
00:43:25,040 --> 00:43:27,600
Nigdy nie było go w domu. [lekki śmiech]
574
00:43:27,800 --> 00:43:31,240
Wiedziałam, że jest świetnym lekarzem,
575
00:43:31,320 --> 00:43:34,640
i że robi coś wyjątkowego.
576
00:43:34,720 --> 00:43:37,680
Umarłbym, gdyby on się nie zjawił.
577
00:43:38,960 --> 00:43:42,040
[Guttmann] Paraplegia to nie jest koniec,
578
00:43:42,640 --> 00:43:44,920
to początek nowego życia.
579
00:43:47,320 --> 00:43:53,320
Cel sir Ludwiga był prosty,
ci ludzie mają być podatnikami.
580
00:43:55,360 --> 00:43:57,840
[Parsons] Czyli obywatelami.
581
00:43:58,840 --> 00:44:00,960
Nie chodziło jedynie o przeżycie,
582
00:44:01,080 --> 00:44:06,240
ale o bycie użytecznym,
bycie przyjacielem, członkiem rodziny,
583
00:44:06,320 --> 00:44:10,240
mężem, żoną, normalnym człowiekiem.
584
00:44:13,200 --> 00:44:15,240
[Guttmann] Zrozumiałem, że koniecznie
585
00:44:15,320 --> 00:44:21,880
trzeba wprowadzić zajęcia sportowe
do rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
586
00:44:23,080 --> 00:44:27,720
To był chyba mój najlepszy pomysł
jako lekarza.
587
00:44:30,880 --> 00:44:34,560
[Sussex] Kluczem jest sport.
Nie ma lepszej rzeczy
588
00:44:34,640 --> 00:44:38,080
na przywrócenie
człowieka do życia niż sport.
589
00:44:40,520 --> 00:44:45,440
Okazało się,
że ludzie sparaliżowani lubią sport.
590
00:44:45,680 --> 00:44:49,640
Logicznym krokiem było
rozpoczęcie działalności sportowej.
591
00:44:50,840 --> 00:44:57,120
Pierwsze zawody między szesnastoma
sparaliżowanymi żołnierzami
592
00:44:57,200 --> 00:45:02,640
odbyły się 29 lipca 1948 roku
593
00:45:02,960 --> 00:45:06,720
w chwili otwarcia
Igrzysk Olimpijskich w Londynie.
594
00:45:08,040 --> 00:45:09,720
[gwar na stadionie]
595
00:45:12,480 --> 00:45:13,320
[gwizdek]
596
00:45:13,880 --> 00:45:17,560
[Loeffler] Bez przerwy trenowali,
żeby nabierać formy,
597
00:45:17,680 --> 00:45:22,400
pracować nad techniką, prędkością.
Tak powstał ten ruch.
598
00:45:23,640 --> 00:45:26,560
[reporter 1] Osiemnaście krajów
wysłało swoje reprezentacje
599
00:45:26,640 --> 00:45:28,040
na Igrzyska Sparaliżowanych.
600
00:45:28,120 --> 00:45:30,200
[reporter 2] Reprezentacje z 22 krajów...
601
00:45:30,280 --> 00:45:31,920
[reporter 3] Dwadzieścia sześć krajów
602
00:45:32,000 --> 00:45:33,640
bierze udział
w Igrzyskach w Stoke Mandeville.
603
00:45:33,720 --> 00:45:37,480
[Loeffler] To naprawdę puchło.
604
00:45:38,000 --> 00:45:41,400
W Rzymie udało się zorganizować
pierwszą paraolimpiadę.
605
00:45:44,400 --> 00:45:49,000
Wiele osób myślało,
że to ma coś wspólnego z paraliżem.
606
00:45:50,040 --> 00:45:54,720
Ale chodziło o paralelizm do olimpiady.
607
00:45:59,640 --> 00:46:04,080
[Parsons] Guttmann przewidział,
że sport będzie doskonałym narzędziem
608
00:46:04,200 --> 00:46:08,160
do walki z percepcją niepełnosprawności.
609
00:46:08,680 --> 00:46:13,880
- [orkiestra podniośle]
- [tłum klaszcze]
610
00:46:18,640 --> 00:46:21,400
[Loeffler] Pojechałam do Chin.
611
00:46:21,480 --> 00:46:24,720
To kraj, w którym nie widać
ludzi niepełnosprawnych,
612
00:46:24,800 --> 00:46:26,280
są w ukryciu.
613
00:46:30,760 --> 00:46:34,280
[Cui Zhe po mandaryńsku] Stałam się
niepełnosprawna w bardzo młodym wieku.
614
00:46:34,400 --> 00:46:37,360
Rodzina nie miała
w stosunku do mnie oczekiwań.
615
00:46:39,440 --> 00:46:43,280
Tylko się zastanawiali,
kim będę, jak dorosnę.
616
00:46:44,800 --> 00:46:47,600
Jak się utrzymam?
617
00:46:49,320 --> 00:46:51,360
[trener po mandaryńsku]
618
00:46:53,000 --> 00:46:55,160
- [Zhe stęka]
- [trener po mandaryńsku]
619
00:46:56,680 --> 00:46:58,040
[brawa]
620
00:46:58,960 --> 00:47:02,680
[spiker po mandaryńsku]
621
00:47:02,760 --> 00:47:06,440
Chińska Federacja Osób Niepełnosprawnych
622
00:47:06,560 --> 00:47:10,360
szukała sportowców
na paraolimpiadę w 2008 roku.
623
00:47:10,920 --> 00:47:15,120
Przyszli do mnie i zapytali,
czy mnie interesuje sport.
624
00:47:17,040 --> 00:47:19,280
Urodziłam się w biednej rodzinie.
625
00:47:19,400 --> 00:47:21,760
Oni otworzyli mi drzwi.
626
00:47:26,160 --> 00:47:29,320
[po angielsku] Chiny
to największy kraj świata...
627
00:47:30,440 --> 00:47:32,560
[spiker] Chińska Republika Ludowa.
628
00:47:32,640 --> 00:47:34,040
[tłum wiwatuje]
629
00:47:34,360 --> 00:47:38,920
[Gonzalez] Postanowili urządzić
najdoskonalszą paraolimpiadę,
630
00:47:39,000 --> 00:47:43,400
wykorzystać ją do zmiany życia
ludzi niepełnosprawnych.
631
00:47:44,240 --> 00:47:47,960
[spiker 1 po mandaryńsku]
632
00:47:48,720 --> 00:47:52,480
[spiker 2 po angielsku] Proszę państwa,
dwie drużyny w meczu o złoty medal.
633
00:47:52,640 --> 00:47:55,840
Numer trzy - Ryley Batt.
634
00:47:56,160 --> 00:47:57,880
[spiker 1 po mandaryńsku]
635
00:47:58,000 --> 00:48:03,320
Chiny zaskoczyły wszystkich.
Zorganizowali wspaniałą paraolimpiadę.
636
00:48:03,440 --> 00:48:06,120
Graliśmy w finale
przeciwko Stanom Zjednoczonym.
637
00:48:06,200 --> 00:48:08,440
Przyszło ponad osiem tysięcy widzów.
638
00:48:08,960 --> 00:48:11,080
[spiker po mandaryńsku]
639
00:48:11,320 --> 00:48:13,800
[Batt] Jak usłyszałem o paraolimpiadzie,
640
00:48:13,960 --> 00:48:16,640
nie bardzo interesowali mnie
ludzie na wózkach.
641
00:48:16,760 --> 00:48:18,600
Byli dla mnie jak krypton.
642
00:48:19,040 --> 00:48:21,120
Nie chciałem mieć z nimi nic wspólnego.
643
00:48:21,440 --> 00:48:23,840
- [tłum skanduje] USA!
- [spiker po mandaryńsku]
644
00:48:27,440 --> 00:48:28,960
[gaworzenie]
645
00:48:29,960 --> 00:48:33,160
[Batt] Jak mama była ze mną w ciąży,
646
00:48:33,520 --> 00:48:36,000
zrobiła sobie USG.
647
00:48:36,240 --> 00:48:38,560
Nic nie wyszło w badaniu.
648
00:48:40,040 --> 00:48:45,600
Jak się pojawiłem, rodzina była w szoku,
że nie mam nóg i kilku palców.
649
00:48:47,360 --> 00:48:51,480
Słyszałem, że moja babcia,
najcudowniejsza osoba na świecie,
650
00:48:51,560 --> 00:48:54,320
nie wiedziała nawet, jak mnie trzymać.
651
00:48:54,440 --> 00:48:59,880
Nie potrafiła mnie zaakceptować.
Przez wiele tygodni babcia płakała z mamą.
652
00:48:59,960 --> 00:49:02,720
Nie wiedziały, co ze mną robić.
I co ze mnie wyrośnie.
653
00:49:05,560 --> 00:49:10,120
To jest kamera filmowa.
Rower. Powiedział: „Rower”.
654
00:49:10,520 --> 00:49:13,320
[Batt] Z kolei dziadek
nie znał słowa „nie”.
655
00:49:14,480 --> 00:49:16,120
Zrób „pa, pa” mamie.
656
00:49:16,240 --> 00:49:17,920
Pomachaj mamusi.
657
00:49:18,200 --> 00:49:21,000
[Batt] Jak miałem trzy i pół roku,
kupił mi quada.
658
00:49:21,320 --> 00:49:25,840
Rodzice popatrzyli na niego i zapytali:
„Niby jak ma nim jeździć?”.
659
00:49:26,600 --> 00:49:30,200
[tata Batta] Ale masz
super quada, Ryley. Jedź.
660
00:49:31,640 --> 00:49:33,480
Pierwszy dzień na tym quadzie
661
00:49:33,600 --> 00:49:37,200
to był najlepszy dzień w moim życiu.
Do dziś to pamiętam.
662
00:49:38,360 --> 00:49:42,040
Dzięki dziadkowi czułem się
jak normalny chłopak.
663
00:49:42,120 --> 00:49:43,680
[tata Batta] Ale zasuwa.
664
00:49:45,000 --> 00:49:49,840
[Batt] Ani razu nie myślałem o sobie
jako o niepełnosprawnym biedactwie.
665
00:49:50,640 --> 00:49:54,520
Nie uważałem siebie za niepełnosprawnego.
666
00:49:55,480 --> 00:49:58,640
Uważałem tylko,
że mam jakąś niepełnosprawność.
667
00:49:59,960 --> 00:50:02,280
Poruszałem się na skateboardzie,
668
00:50:02,400 --> 00:50:04,400
chciałem być taki jak koledzy.
669
00:50:06,040 --> 00:50:07,000
Byłem w szkole
670
00:50:07,080 --> 00:50:11,640
i jakoś wylądowałem w rugby na wózkach.
671
00:50:12,200 --> 00:50:15,520
Chciałem wskoczyć na wózek,
ale było mi wstyd.
672
00:50:15,600 --> 00:50:18,600
Jakiś tydzień później poszedłem popływać.
673
00:50:18,680 --> 00:50:21,720
W tym czasie ktoś mi ukradł skateboard.
674
00:50:21,840 --> 00:50:23,280
Coś mi przeskoczyło w głowie
675
00:50:23,400 --> 00:50:25,800
i postanowiłem sprawdzić rugby na wózkach.
676
00:50:35,640 --> 00:50:37,080
Lubię adrenalinę.
677
00:50:37,200 --> 00:50:41,200
Jak się z kimś zderzam,
to jest jak mały wypadek samochodowy.
678
00:50:44,560 --> 00:50:47,360
[reporter] Ostra,
szybka gra dla twardzieli.
679
00:50:47,440 --> 00:50:50,640
Nie ma się co dziwić,
że na rugby na wózkach mówią murderball,
680
00:50:50,720 --> 00:50:52,200
mordercza piła.
681
00:50:53,120 --> 00:50:53,960
[widzowie] Och!
682
00:50:54,040 --> 00:50:56,880
Rugby idealnie mi podchodzi, ale przyznam,
683
00:50:57,000 --> 00:51:00,200
że najciężej mi było,
jak byłem nastolatkiem.
684
00:51:04,600 --> 00:51:07,080
Nie podobało mi się, kim byłem.
685
00:51:07,560 --> 00:51:10,960
Nie chciałem nigdzie wychodzić, bałem się,
686
00:51:11,040 --> 00:51:12,400
co ludzie o mnie powiedzą.
687
00:51:13,000 --> 00:51:15,400
Za dużo jadłem i zacząłem tyć.
688
00:51:15,880 --> 00:51:18,200
- [reporterka] Masz dziewczynę?
- W tej chwili nie.
689
00:51:18,280 --> 00:51:21,840
Chodzę na imprezy. Są różne laski, czasem.
690
00:51:21,920 --> 00:51:23,920
- [reporterka] Tak?
- Nie za często.
691
00:51:25,440 --> 00:51:27,480
- [śmiech] Trochę zmyślasz?
- Nie.
692
00:51:28,440 --> 00:51:29,960
[śmieją się]
693
00:51:31,120 --> 00:51:32,960
Pekin 2008.
694
00:51:33,440 --> 00:51:36,080
Wykorzystywałem swój talent.
695
00:51:39,360 --> 00:51:41,840
Nie byłem tak sprawny, jak powinienem.
696
00:51:44,680 --> 00:51:48,600
Przegraliśmy finał, poczułem,
że zawiodłem 11 kolegów.
697
00:51:57,560 --> 00:52:02,400
Nie lubiłem swojej niepełnosprawności,
było mi ciężko.
698
00:52:04,240 --> 00:52:08,480
[spiker] Paraolimpijski złoty medal
dla Stanów Zjednoczonych.
699
00:52:08,560 --> 00:52:10,880
[wiwaty tłumu]
700
00:52:16,360 --> 00:52:19,720
[Zhe po mandaryńsku]
Po paraolimpiadzie w Pekinie
701
00:52:22,760 --> 00:52:27,120
ludzie na całym świecie zmienili
swoje podejście do osób niepełnosprawnych.
702
00:52:27,320 --> 00:52:29,600
- [trener po mandaryńsku]
- [brawa]
703
00:52:32,160 --> 00:52:38,920
Życie naszej rodziny bardzo się poprawiło.
704
00:52:42,160 --> 00:52:44,440
[Craven po angielsku] Przed paraolimpiadą
705
00:52:44,520 --> 00:52:47,040
Chiny nie traktowały
dobrze niepełnosprawnych.
706
00:52:48,560 --> 00:52:51,520
Ale tak było na całym świecie.
707
00:52:58,120 --> 00:53:01,680
To się zdarza
także tutaj, w Wielkiej Brytanii,
708
00:53:01,800 --> 00:53:04,120
może nieco delikatniej.
709
00:53:05,040 --> 00:53:07,880
[Alaize po francusku]
Adoptowano mnie we Francji.
710
00:53:07,960 --> 00:53:11,680
Jakbym wylądował na innej planecie.
711
00:53:11,800 --> 00:53:15,080
Często słyszałem,
że się do niczego nie nadaję.
712
00:53:15,160 --> 00:53:17,720
Że jestem parszywym kaleką.
713
00:53:17,800 --> 00:53:19,200
Czarnym.
714
00:53:21,960 --> 00:53:23,360
To...
715
00:53:24,720 --> 00:53:25,800
[wzruszenie]
716
00:53:28,160 --> 00:53:29,160
To...
717
00:53:31,240 --> 00:53:33,560
Byłem mały, nie rozumiałem, o co chodzi.
718
00:53:33,640 --> 00:53:35,920
Powiedziałem o tym rodzicom...
719
00:53:38,400 --> 00:53:43,680
Nie rozumiem, dlaczego ludzie
są tacy brutalni dla innych.
720
00:53:47,480 --> 00:53:48,800
[Cole po angielsku] W Australii
721
00:53:48,880 --> 00:53:52,320
byłam idealną kandydatką
do wyśmiewania się.
722
00:53:52,440 --> 00:53:55,880
Taki chłopak z klasy zobaczył,
że mam jedną nogę i mówi:
723
00:53:55,960 --> 00:53:57,320
„Ty, piratka”.
724
00:53:57,480 --> 00:53:58,320
[śmiech]
725
00:53:58,520 --> 00:54:00,840
Jak zrobił to drugi raz,
726
00:54:00,920 --> 00:54:04,080
zdjęłam protezę
i rzuciłam nią w niego przez całą klasę
727
00:54:04,200 --> 00:54:06,880
jak oszczepem.
728
00:54:07,000 --> 00:54:12,000
To był pierwszy dzień w liceum.
Więcej nikt się mnie nie czepiał.
729
00:54:16,400 --> 00:54:19,240
[Craven] Serce działa, mózg działa.
730
00:54:19,320 --> 00:54:22,560
Nie zabraniajcie mi niczego,
bo się na to nie zgadzam.
731
00:54:22,960 --> 00:54:25,040
Dajcie nam szansę, a zobaczycie.
732
00:54:25,440 --> 00:54:28,840
A jeśli nie, to sami sobie
te szanse stworzymy.
733
00:54:35,720 --> 00:54:38,800
REPUBLIKA POŁUDNIOWEJ AFRYKI
734
00:54:38,880 --> 00:54:43,680
[Ntando Mahlangu] Pochodzę ze wsi,
a tam ukrywa się różne rzeczy.
735
00:54:47,520 --> 00:54:49,000
Dziwna sprawa.
736
00:54:50,440 --> 00:54:53,160
Dawniej chowali takie dzieci.
737
00:54:53,240 --> 00:54:55,880
Ludzie myśleli,
że niepełnosprawne dziecko
738
00:54:56,000 --> 00:54:57,280
to przekleństwo.
739
00:55:03,160 --> 00:55:06,880
Przecież są ludzie,
którzy nie chcą widzieć takich dzieci.
740
00:55:11,560 --> 00:55:14,040
[mruczenie geparda]
741
00:55:25,160 --> 00:55:29,640
Do dziesiątego roku życia
byłem na wózku inwalidzkim.
742
00:55:30,560 --> 00:55:33,280
Z wózka nie widzi się tego,
743
00:55:33,360 --> 00:55:35,680
co inni widzą, nie widzi się przyszłości.
744
00:55:36,600 --> 00:55:39,080
Organizacje charytatywne
745
00:55:39,200 --> 00:55:41,640
pomogły mi z protezami.
746
00:55:43,200 --> 00:55:45,160
[młody Mahlangu] Przytrzymaj. To albo to.
747
00:55:45,240 --> 00:55:46,520
[mężczyzna] Dobrze, obróć.
748
00:55:46,600 --> 00:55:48,800
Dostałem pierwsze protezy biegowe.
749
00:55:51,480 --> 00:55:53,680
To odmieniło moje życie.
750
00:55:54,720 --> 00:55:57,360
Teraz mogę spojrzeć ludziom prosto w oczy,
751
00:55:57,720 --> 00:56:01,640
zamiast patrzeć im w pępek.
752
00:56:03,240 --> 00:56:05,360
Jestem na tym samym poziomie.
753
00:56:14,160 --> 00:56:19,960
Od razu pokochałem to uczucie chodzenia.
754
00:56:20,040 --> 00:56:21,360
[kobieta] Dobrze.
755
00:56:34,440 --> 00:56:35,880
[Mahlangu] Ludzie pytają,
756
00:56:36,000 --> 00:56:38,360
dlaczego nie potrafię ustać w miejscu.
757
00:56:38,720 --> 00:56:41,520
Bo nie chcę, chcę być w ruchu.
758
00:56:44,040 --> 00:56:47,880
Jak wychodzę biegać, od razu się śmieję.
759
00:56:50,160 --> 00:56:52,240
Niczym się wtedy nie przejmuję
760
00:56:52,320 --> 00:56:55,880
i tylko słyszę wiatr.
761
00:56:55,960 --> 00:56:59,000
[triumfalna muzyka]
762
00:57:10,800 --> 00:57:13,480
Chciałem coś zrobić,
763
00:57:13,560 --> 00:57:16,560
być coraz lepszy, zmienić świat.
764
00:57:23,240 --> 00:57:25,440
Trener powiedział: „Masz talent.
765
00:57:28,160 --> 00:57:29,240
Jedziemy do Rio”.
766
00:57:40,640 --> 00:57:42,360
ROK DO ROZPOCZĘCIA IGRZYSK
767
00:57:42,720 --> 00:57:47,960
[Gonzalez] Mieliśmy za sobą dwie doskonałe
paraolimpiady, w Pekinie i w Londynie.
768
00:57:48,040 --> 00:57:50,440
Oczekiwania były ogromne.
769
00:57:51,880 --> 00:57:55,160
[Parsons] Zostały już tylko
ostateczne uzgodnienia.
770
00:57:55,240 --> 00:57:58,280
Budowa jest w toku zgodnie z planem.
771
00:58:03,120 --> 00:58:09,200
Byliśmy pewni, że zrobimy
coś naprawdę wyjątkowego.
772
00:58:13,480 --> 00:58:17,760
Ale pojawiły się pewne problemy.
773
00:58:18,200 --> 00:58:21,320
[po portugalsku] Tu odbędą się
najlepsze w historii
774
00:58:21,440 --> 00:58:23,880
igrzyska paraolimpijskie.
775
00:58:24,280 --> 00:58:25,920
Nie tylko w kwestii organizacji,
776
00:58:26,080 --> 00:58:29,520
ale także w ciepłym przyjęciu zawodników.
777
00:58:29,720 --> 00:58:32,040
[Parsons] Właśnie miano ogłosić
oficjalną nazwę
778
00:58:32,160 --> 00:58:35,160
komitetu organizacyjnego.
Miał się nazywać:
779
00:58:35,240 --> 00:58:38,080
Komitet Organizacyjny
Igrzysk Olimpijskich.
780
00:58:38,800 --> 00:58:41,440
A nie Igrzysk Olimpijskich
781
00:58:41,520 --> 00:58:44,440
i Paraolimpijskich. Powstało pytanie,
782
00:58:44,760 --> 00:58:48,920
dlaczego paraolimpiada
nie jest w nazwie komitetu.
783
00:58:50,200 --> 00:58:54,480
Ludzie na szczycie drabiny
mieli to gdzieś.
784
00:58:55,320 --> 00:58:58,720
Jeśli spojrzeć na historię paraolimpiad,
785
00:58:58,800 --> 00:59:03,400
to nasi sportowcy nie zawsze byli
traktowani z należnym szacunkiem.
786
00:59:04,800 --> 00:59:07,880
Atlanta to była katastrofa.
787
00:59:08,160 --> 00:59:09,240
[strzela pistolet startowy]
788
00:59:09,760 --> 00:59:14,400
[Gonzalez] Komitet Organizacyjny Olimpiady
postanowił nie organizować paraolimpiady.
789
00:59:16,040 --> 00:59:19,840
[Parsons] Na zdjęciach z Aten
widać puste trybuny.
790
00:59:20,840 --> 00:59:23,440
Nie było reklamy. Było wiele problemów.
791
00:59:24,800 --> 00:59:27,480
Jak nie ma problemów,
to to nie jest paraolimpiada.
792
00:59:29,240 --> 00:59:32,400
[reporter 1] Rosja nie zgodziła się
na paraolimpiadę.
793
00:59:32,480 --> 00:59:35,040
OLIMPIADA W MOSKWIE, 1980
794
00:59:35,120 --> 00:59:37,520
[reporter 2] Profesor sir Ludwig Guttmann
795
00:59:37,600 --> 00:59:40,400
jest zły, że Rosjanie nie przyjęli
osób niepełnosprawnych.
796
00:59:40,480 --> 00:59:42,160
[Guttmann] Jestem rozgoryczony.
797
00:59:44,200 --> 00:59:46,640
[prezenter] Związek Radziecki
nie chce się przyznać do tego,
798
00:59:46,760 --> 00:59:48,600
że są u nich osoby niepełnosprawne.
799
00:59:50,360 --> 00:59:52,800
Oni są co najmniej 20 lat za nami.
800
00:59:54,480 --> 00:59:58,760
[reporter] Rosjanie,
odmawiając organizacji paraolimpiady,
801
00:59:58,840 --> 01:00:02,960
złamali 20-letnią tradycję
sięgającą olimpiady w Rzymie.
802
01:00:04,360 --> 01:00:08,240
Paraolimpiadę zorganizowała Holandia.
803
01:00:14,920 --> 01:00:18,040
Kiedy przyjechałem do Arnhem,
nie wiedziałem,
804
01:00:18,160 --> 01:00:22,320
że sir Ludwig zmarł tego roku.
805
01:00:33,360 --> 01:00:36,880
[Loeffler] Walczył
do samego końca, żył pracą.
806
01:00:38,440 --> 01:00:42,760
To on ostatni gasił światło
i ostatni wychodził.
807
01:00:44,160 --> 01:00:47,920
Był bardzo zaangażowany w pracę.
808
01:00:49,560 --> 01:00:52,280
To był dobry moment na odejście.
809
01:00:53,800 --> 01:00:59,840
Pojechałam do Arnhem, wszyscy byli smutni,
810
01:01:00,840 --> 01:01:06,240
była minuta ciszy,
żeby uczcić pamięć ojca.
811
01:01:14,080 --> 01:01:16,920
W tej minucie ciszy
812
01:01:17,480 --> 01:01:21,920
ci wszyscy ludzie myśleli o moim tacie.
813
01:01:22,680 --> 01:01:24,760
To było szalenie wzruszające.
814
01:01:36,200 --> 01:01:41,040
Obok mnie był chłopak
z ciężkim porażeniem mózgowym.
815
01:01:41,120 --> 01:01:45,600
Nie mógł mówić.
Ale miał tablicę z literami
816
01:01:45,680 --> 01:01:50,000
i wskazując na nie, zapytał:
„Dlaczego pani tu jest?”.
817
01:01:50,080 --> 01:01:54,040
Odparłam, że Ludwig Guttmann
to mój ojciec.
818
01:01:54,120 --> 01:01:59,920
Chłopiec z wielką trudnością po kolei
wskazał litery: „To wielki człowiek”.
819
01:02:06,720 --> 01:02:08,960
Igrzyska były wielkim sukcesem.
820
01:02:09,040 --> 01:02:12,800
Odbyły się tam,
ponieważ Rosjanie powiedzieli,
821
01:02:12,920 --> 01:02:15,920
że u nich nie ma osób niepełnosprawnych.
822
01:02:16,520 --> 01:02:20,000
A teraz mają ich całkiem sporo. [śmiech]
823
01:02:21,240 --> 01:02:23,880
Masz 17 medali paraolimpijskich,
824
01:02:23,960 --> 01:02:26,600
masz rekordy świata
na wszystkich dystansach:
825
01:02:26,840 --> 01:02:33,320
na sto metrów, 200, 400, 800, 1500
i 5000 metrów. Pierwsza na świecie
826
01:02:33,440 --> 01:02:37,520
wygrałaś jednego roku cztery największe
maratony i to przez trzy lata z rzędu.
827
01:02:38,200 --> 01:02:39,600
[aplauz widowni]
828
01:02:39,840 --> 01:02:41,160
Niesamowite.
829
01:02:41,240 --> 01:02:45,160
Opowiedz nam swoją historię.
Gdzie się urodziłaś?
830
01:02:45,520 --> 01:02:47,680
Urodziłam się w Petersburgu w Rosji.
831
01:02:50,640 --> 01:02:55,760
Osoba niepełnosprawna
w latach 80. w Rosji miała ciężko.
832
01:03:00,400 --> 01:03:03,600
Mama nie miała środków na moje utrzymanie,
833
01:03:03,680 --> 01:03:07,360
oddała mnie do Domu Dziecka nr 13.
834
01:03:07,560 --> 01:03:12,640
Żadnej wyszukanej nazwy, patrona,
tylko numer 13.
835
01:03:13,240 --> 01:03:15,320
Tam życie było proste.
836
01:03:16,520 --> 01:03:18,680
Nie miałam wózka inwalidzkiego,
837
01:03:19,120 --> 01:03:22,440
przepychałam się po podłodze rękoma.
838
01:03:24,600 --> 01:03:27,840
Byłam buntowniczką. Byłam uparta.
839
01:03:28,480 --> 01:03:31,840
Adoptowano mnie dopiero,
jak miałam sześć lat.
840
01:03:32,040 --> 01:03:35,160
Nagle weszła mama i zawdzięczam jej życie.
841
01:03:35,280 --> 01:03:39,960
Nim się zorientowałam,
leciałam samolotem do Ameryki.
842
01:03:43,360 --> 01:03:45,920
Nie znałam świata na zewnątrz.
843
01:03:46,320 --> 01:03:50,480
Mama mówi, że się darłam,
bo to było coś nowego.
844
01:03:50,560 --> 01:03:53,920
Zostawiłam coś, co znałam od wielu lat,
845
01:03:54,000 --> 01:03:59,160
i trafiłam do nowego świata,
gdzie nawet języka nie znałam.
846
01:04:09,400 --> 01:04:12,440
- [dziecko płacze]
- [mała McFadden chichocze]
847
01:04:12,520 --> 01:04:14,480
Witam.
848
01:04:14,560 --> 01:04:17,120
- [kobieta] Ile masz lat?
- Sześć.
849
01:04:17,200 --> 01:04:18,680
[chichocze]
850
01:04:23,600 --> 01:04:27,200
[McFadden] Jak przyjechałam do Stanów,
miałam atrofię nóg.
851
01:04:27,280 --> 01:04:31,200
Miałam chyba dziesięć operacji,
żeby je wyprostować.
852
01:04:32,160 --> 01:04:35,760
Lekarze nie widzieli dla mnie przyszłości.
853
01:04:38,920 --> 01:04:40,640
Miałam krótko żyć,
854
01:04:43,200 --> 01:04:44,560
bez pracy.
855
01:04:46,440 --> 01:04:48,200
Nie patrzyli szeroko.
856
01:04:48,320 --> 01:04:54,080
Jak wsiadłam na wyścigowy wózek,
od razu wiedziałam,
857
01:04:54,320 --> 01:04:58,600
- że to jest coś dla mnie.
- Pa!
858
01:05:00,480 --> 01:05:02,600
[McFadden] Nigdy
czegoś takiego nie czułam.
859
01:05:02,680 --> 01:05:03,760
[kobieta] Tatyana!
860
01:05:04,040 --> 01:05:07,320
[McFadden] To była wolność, prędkość.
861
01:05:09,960 --> 01:05:14,160
Tak się tym zakręciłam,
że niczym się nie przejmowałam,
862
01:05:14,240 --> 01:05:16,280
wszystko było tak, jak trzeba.
863
01:05:17,800 --> 01:05:22,400
To była nieskończoność.
Mogłam jechać bez końca.
864
01:05:28,400 --> 01:05:31,720
Jeździłam prawie 200 km tygodniowo.
865
01:05:32,720 --> 01:05:36,920
Ćwiczenie ramion jest bardzo zbliżone
do zwykłego treningu biegacza.
866
01:05:39,760 --> 01:05:40,920
Patrzcie.
867
01:05:42,360 --> 01:05:46,720
[McFadden] Podobno poruszanie się
na rękach przez pierwsze sześć lat
868
01:05:46,800 --> 01:05:50,440
wzmocniło mi mięśnie rąk i pleców.
869
01:05:56,360 --> 01:06:00,160
Pamiętam, że na początku roku szkolnego
kazali nam napisać,
870
01:06:00,240 --> 01:06:02,160
jakie mamy cele.
871
01:06:02,240 --> 01:06:04,640
Wymieniłam je wszystkie,
a na końcu napisałam:
872
01:06:04,720 --> 01:06:07,920
„Pojechać na olimpiadę
do Aten w 2004 roku”.
873
01:06:08,880 --> 01:06:11,080
[aplauz]
874
01:06:11,160 --> 01:06:12,400
[spiker] Tatyana McFadden.
875
01:06:12,520 --> 01:06:13,520
[aplauz]
876
01:06:13,600 --> 01:06:15,080
[pistolet startowy]
877
01:06:17,880 --> 01:06:19,960
[mama McFadden] Tatyana, dawaj!
878
01:06:20,040 --> 01:06:20,880
[aplauz]
879
01:06:25,840 --> 01:06:29,840
[McFadden] Nikt nie sądził, że się dostanę
do ekipy i że zdobędę medal.
880
01:06:39,440 --> 01:06:42,280
Jak wróciłam z Igrzysk,
881
01:06:42,360 --> 01:06:45,440
ludzie nawet nie wiedzieli,
że była paraolimpiada.
882
01:06:50,680 --> 01:06:54,840
W liceum chciałam być
w drużynie lekkoatletycznej.
883
01:06:55,080 --> 01:06:59,640
Ale nie miałam prawa być na bieżni
z innymi zawodnikami.
884
01:06:59,720 --> 01:07:03,520
Byłam jedyną zawodniczką na wózku.
885
01:07:05,040 --> 01:07:09,160
Nie rozumiałam,
skąd się bierze ta dyskryminacja.
886
01:07:09,240 --> 01:07:13,280
Nawet trenerzy mówili,
że powinnam mieć swój klub
887
01:07:13,840 --> 01:07:16,840
i że do tej drużyny nie pasuję.
888
01:07:17,080 --> 01:07:18,120
To bolało.
889
01:07:19,920 --> 01:07:23,000
Postanowiłam z tym walczyć.
890
01:07:27,080 --> 01:07:30,960
Wystąpiliśmy do sądu,
nie o zadośćuczynienie,
891
01:07:31,400 --> 01:07:34,200
nie o pieniądze, a o prawo do udziału
892
01:07:34,280 --> 01:07:36,480
w zajęciach sportowych w szkole.
893
01:07:40,760 --> 01:07:43,000
[reporter 1] Dzięki administracji Obamy
894
01:07:43,160 --> 01:07:47,120
osoby niepełnosprawne mają już
równy dostęp do zajęć sportowych w szkole.
895
01:07:47,200 --> 01:07:50,960
[McFadden] Teraz mogłam trenować z innymi.
896
01:07:52,080 --> 01:07:55,040
[reporter 2] Pierwszy raz w historii
niepełnosprawni uczniowie
897
01:07:55,160 --> 01:07:58,720
mogą należeć
do szkolnych drużyn sportowych.
898
01:08:01,120 --> 01:08:03,720
[McFadden] Było ciężko, ale teraz to prawo
899
01:08:03,800 --> 01:08:05,840
obowiązuje w całym kraju.
900
01:08:06,520 --> 01:08:11,320
Równy dostęp do zajęć sportowych,
zwany także Prawem Tatyany.
901
01:08:19,880 --> 01:08:23,640
Okazało się, że Olimpiada będzie w Rosji.
902
01:08:23,720 --> 01:08:27,840
Genialna okazja,
żeby zrobić coś specjalnego.
903
01:08:32,680 --> 01:08:35,560
[Parsons] Wiele osób dziwi,
że mamy zimową paraolimpiadę.
904
01:08:35,640 --> 01:08:36,600
ZIMOWA PARAOLIMPIADA W SOCZI
905
01:08:39,000 --> 01:08:43,359
Niewidomi sportowcy
gnający sto na godzinę,
906
01:08:44,640 --> 01:08:48,720
mający sto procent zaufania do przewodnika
mówiącego przez radio:
907
01:08:48,800 --> 01:08:50,319
„W lewo, w prawo”.
908
01:08:50,399 --> 01:08:53,040
[komentator] Supergigant
dla osób niedowidzących.
909
01:08:53,800 --> 01:08:56,720
- [odgłosy szaleńczego zjazdu]
- [sapanie zawodnika]
910
01:09:05,000 --> 01:09:07,120
[McFadden] Nie lubię szybko zjeżdżać,
911
01:09:07,240 --> 01:09:09,080
więc bieg zjazdowy odpadł.
912
01:09:09,160 --> 01:09:11,560
Ale narciarstwo biegowe
jest dla mnie idealne.
913
01:09:14,000 --> 01:09:17,279
To były najcięższe treningi w życiu.
914
01:09:18,000 --> 01:09:23,479
Trenerzy drużyny powiedzieli,
że powinnam się skupić na letnim sporcie
915
01:09:23,880 --> 01:09:26,240
i na Olimpiadzie w Rio.
916
01:09:26,880 --> 01:09:31,000
[komentator] Tatyana McFadden,
bardzo interesująca zawodniczka.
917
01:09:32,200 --> 01:09:34,120
[McFadden] Cudowny widok,
918
01:09:34,200 --> 01:09:36,840
moja rodzina trzymająca amerykańską flagę
919
01:09:36,920 --> 01:09:40,160
i moja rosyjska rodzina
trzymająca rosyjską flagę.
920
01:09:41,680 --> 01:09:43,359
Wielkie połączenie.
921
01:09:43,439 --> 01:09:45,680
[komentator] McFadden próbuje
pozostać na prowadzeniu.
922
01:09:45,800 --> 01:09:48,040
Z lewej dogania ją Marthinsen,
923
01:09:48,120 --> 01:09:49,680
McFadden nadal się broni.
924
01:09:50,399 --> 01:09:52,240
Marthinsen mocno pracuje kijami.
925
01:09:52,319 --> 01:09:56,040
Co za finisz. Wygrała chyba Marthinsen
o jedną dziesiątą sekundy.
926
01:09:56,160 --> 01:09:57,399
Co za finisz.
927
01:10:00,360 --> 01:10:02,840
Zdobyłam srebrny medal.
928
01:10:03,920 --> 01:10:06,280
A moja biologiczna mama na mecie
929
01:10:06,720 --> 01:10:09,320
to była wisienka na torcie.
930
01:10:13,000 --> 01:10:16,040
To spotkanie z mamą było niesłychane.
931
01:10:16,120 --> 01:10:18,280
Na jej twarzy malowała się ulga.
932
01:10:19,800 --> 01:10:23,480
Miała bardzo ciężkie życie,
codziennie martwiła się o mnie.
933
01:10:24,600 --> 01:10:28,960
Jak mnie zobaczyła, odmłodniała o 20 lat.
934
01:10:41,520 --> 01:10:46,040
SIEDEM TYGODNI DO IGRZYSK W RIO
935
01:10:47,280 --> 01:10:48,800
[reporter] Do Olimpiady w Rio
936
01:10:48,920 --> 01:10:50,400
zostało kilka tygodni.
937
01:10:52,000 --> 01:10:54,240
[Mahlangu] Niczego nie obiecuję,
jestem bardzo młody.
938
01:10:54,360 --> 01:10:57,920
Trzeba dać z siebie wszystko
i może się uda. Mam 14 lat
939
01:10:58,040 --> 01:11:02,360
i jadę do Rio na olimpiadę.
[okrzyk triumfu]
940
01:11:03,880 --> 01:11:05,080
[Stutzman] Bardzo się cieszę,
941
01:11:05,200 --> 01:11:08,520
bo cztery lata
przygotowywałem się do olimpiady.
942
01:11:08,600 --> 01:11:10,400
[kobieta] Tak!
943
01:11:10,960 --> 01:11:12,560
Cztery lata. [wzdycha]
944
01:11:13,040 --> 01:11:15,040
[Batt] Trzeba sporo poświęcić.
945
01:11:15,120 --> 01:11:18,640
Wieczory kawalerskie,
śluby, urodziny... To odpada.
946
01:11:19,640 --> 01:11:22,480
[Vio] Może to moja jedyna paraolimpiada,
947
01:11:22,560 --> 01:11:24,800
przez pięć lat wszystko może się zmienić.
948
01:11:26,200 --> 01:11:28,840
[Parsons] Kilka tygodni przed olimpiadą
949
01:11:28,960 --> 01:11:31,560
zadzwonili do mnie
z Komitetu Organizacyjnego.
950
01:11:33,040 --> 01:11:37,200
Zapytałem, o co chodzi. A oni,
że powiedzą, jak przyjdę.
951
01:11:37,320 --> 01:11:38,720
Nieciekawie.
952
01:11:39,080 --> 01:11:44,760
Osiemnasty lipca był kluczowy.
953
01:11:44,840 --> 01:11:47,320
Poszliśmy do nich we trzech.
954
01:11:47,760 --> 01:11:52,280
Powiedzieli, że chodzi o fundusze.
955
01:11:52,480 --> 01:11:56,200
Że paraolimpiada jest zagrożona.
956
01:11:56,320 --> 01:11:59,320
Że nie wiedzą, na jakim poziomie
uda się ją zorganizować
957
01:11:59,640 --> 01:12:04,320
i że może wcale nie być paraolimpiady.
958
01:12:06,160 --> 01:12:09,640
To było pięć najdłuższych minut
w moim życiu.
959
01:12:09,720 --> 01:12:11,320
Jasna cholera.
960
01:12:12,080 --> 01:12:13,000
Nie było pieniędzy.
961
01:12:13,120 --> 01:12:14,840
Co jest? O co chodzi?
962
01:12:15,400 --> 01:12:17,400
Na olimpiadę potrzeba pieniędzy.
963
01:12:17,520 --> 01:12:18,400
Nie powiedzieli:
964
01:12:18,480 --> 01:12:22,400
„Nie zrobimy tego czy tamtego”.
Miało nie być paraolimpiady.
965
01:12:23,280 --> 01:12:25,520
Byliśmy w szoku.
966
01:12:25,720 --> 01:12:27,480
Znam Xaviego dziesięć lat,
967
01:12:27,560 --> 01:12:30,120
pierwszy raz widziałem,
żeby nie zareagował.
968
01:12:31,840 --> 01:12:34,800
Nie wiedziałem, jak możemy temu zaradzić.
969
01:12:37,680 --> 01:12:39,200
I to było przerażające.
970
01:12:40,160 --> 01:12:42,800
A oni wyszli.
971
01:12:44,040 --> 01:12:47,120
Siedzieliśmy pięć, dziesięć minut w ciszy,
972
01:12:47,200 --> 01:12:51,840
nie wiedząc, co powiedzieć,
i od czego zacząć.
973
01:12:53,800 --> 01:12:57,000
PIĘĆ TYGODNI DO ROZPOCZĘCIA OLIMPIADY
974
01:12:58,000 --> 01:13:01,000
[reporter] Przewiezienie sportowców
na paraolimpiadę za miesiąc
975
01:13:01,080 --> 01:13:02,920
stoi pod wielkim znakiem zapytania
976
01:13:03,000 --> 01:13:06,160
według prezydenta Komitetu
Paraolimpijskiego sir Philipa Cravena.
977
01:13:06,240 --> 01:13:11,880
Nigdy w historii igrzysk paraolimpijskich
nie postawiono nas w takiej sytuacji.
978
01:13:13,040 --> 01:13:16,200
Nie ma pewności co do paraolimpiady.
979
01:13:16,320 --> 01:13:19,120
Powiedzieli, że nie ma pieniędzy
na paraolimpiadę.
980
01:13:20,400 --> 01:13:23,200
[reporter] Świat nigdy by nie pozwolił
na taką sytuację
981
01:13:23,280 --> 01:13:25,560
z Pucharem Świata
czy z Olimpiadą. To skandal.
982
01:13:25,760 --> 01:13:29,760
Płakałam przez cały miesiąc przed Rio.
983
01:13:29,840 --> 01:13:32,000
Co się stanie? Nie wierzyłam.
984
01:13:32,880 --> 01:13:36,560
Nie pamiętam, co wtedy myślałem.
Byłem jak porażony.
985
01:13:36,640 --> 01:13:41,400
Zaczęło się od wątpliwości,
a chyba mamy już kryzys.
986
01:13:41,720 --> 01:13:47,280
[reporter 1] Jak potężny jest ten kryzys?
Jest tragiczny.
987
01:13:48,440 --> 01:13:51,040
[reporter 2] Okazało się,
że środki przeznaczone
988
01:13:51,120 --> 01:13:54,640
na paraolimpiadę
zostały wydane na igrzyska olimpijskie.
989
01:13:54,720 --> 01:13:59,160
NASI SPORTOWCY SĄ TRAKTOWANI
JAK OBYWATELE DRUGIEJ KATEGORII
990
01:13:59,240 --> 01:14:02,800
Będę szczery, naprawdę się wściekłem.
991
01:14:02,880 --> 01:14:04,040
To jakaś bzdura.
992
01:14:04,160 --> 01:14:07,280
Jest budżet na paraolimpiadę
i osobny na olimpiadę.
993
01:14:07,880 --> 01:14:09,280
Dlaczego bierzecie nasze pieniądze?
994
01:14:09,360 --> 01:14:13,200
Dla nich paraolimpiada jest nieistotna.
995
01:14:13,280 --> 01:14:16,400
Wszystkie komitety paraolimpijskie
996
01:14:16,480 --> 01:14:20,080
pytały, co się dzieje.
Czy igrzyska się odbędą, czy nie?
997
01:14:23,120 --> 01:14:27,800
CZTERY TYGODNIE DO IGRZYSK
998
01:14:28,280 --> 01:14:32,040
Paraolimpijczycy nie mają czasu
na martwienie się o to, co nie działa.
999
01:14:32,520 --> 01:14:35,000
Wykorzystują, co się da.
1000
01:14:35,080 --> 01:14:37,760
I to samo zrobimy teraz.
1001
01:14:38,520 --> 01:14:41,840
[Parsons] Zapomnijmy o władzach,
bo one nam nie pomogą.
1002
01:14:42,600 --> 01:14:45,120
Nie mogliśmy zawieść sportowców.
1003
01:14:45,200 --> 01:14:47,680
We trzech wzięliśmy się do roboty.
1004
01:14:47,760 --> 01:14:50,480
Xavi poprzesuwał dostępne środki.
1005
01:14:51,800 --> 01:14:56,280
Na tablicy pisaliśmy sobie:
Czy to jest możliwe? Nie.
1006
01:14:56,360 --> 01:14:59,560
Kontrakt jest podpisany,
wszystko zapłacili. Odpada.
1007
01:14:59,640 --> 01:15:02,800
Czy to jest możliwe? Tak.
Ale musimy zrobić „to”.
1008
01:15:02,880 --> 01:15:07,320
[Parsons] Philip robił swoje,
z mediami, z politykami.
1009
01:15:07,880 --> 01:15:11,520
[Gonzalez] Andrew Parsons współpracował
z brazylijskim rządem.
1010
01:15:11,840 --> 01:15:14,840
Próbowałem znaleźć pieniądze.
Uderzyłem do rządu.
1011
01:15:14,920 --> 01:15:18,440
[reporter] Pierwsza brazylijska
kobieta prezydent Dilma Rousseff
1012
01:15:18,520 --> 01:15:19,640
została zawieszona.
1013
01:15:20,000 --> 01:15:22,760
W Brazylii impeachment prezydenta
to normalna sprawa.
1014
01:15:22,840 --> 01:15:23,800
[ludzie skandują]
1015
01:15:23,920 --> 01:15:25,880
To jest przepis na katastrofę.
1016
01:15:27,360 --> 01:15:29,360
- [krzyki]
- [wybuch]
1017
01:15:29,760 --> 01:15:31,920
[Gonzalez] Wprowadziliśmy
sporo zmian operacyjnych,
1018
01:15:32,040 --> 01:15:34,160
ale kluczem były pieniądze.
1019
01:15:34,560 --> 01:15:38,080
Pieniądze będą za tydzień, za tydzień...
1020
01:15:38,160 --> 01:15:41,920
Rozmawialiśmy,
komunikowaliśmy się przez WhatsApp.
1021
01:15:42,600 --> 01:15:44,200
XAVI - SĄ WPŁATY OD NOWEGO SPONSORA?
1022
01:15:44,320 --> 01:15:46,560
PHILIP - JAK ZARAZ NIE ODPOWIE,
BĘDZIE ZA PÓŹNO
1023
01:15:47,120 --> 01:15:48,720
ANDREW - PRÓBUJĘ,
WSZYSCY SĄ NA OLIMPIADZIE
1024
01:15:48,800 --> 01:15:53,160
[Craven] Ratowanie paraolimpiady
przebiegało podczas Igrzysk Olimpijskich.
1025
01:15:55,360 --> 01:15:58,960
Podczas olimpiady byłam
na zgrupowaniu w Alabamie,
1026
01:15:59,040 --> 01:16:01,200
przygotowywałam się do paraolimpiady.
1027
01:16:02,040 --> 01:16:04,440
Nie przerywałam treningów,
1028
01:16:04,520 --> 01:16:07,520
licząc, że wszystko się uda.
1029
01:16:07,600 --> 01:16:10,240
TRZY TYGODNIE DO PARAOLIMPIADY
1030
01:16:11,280 --> 01:16:13,360
[Alaize po francusku]
Trudno się było skupić,
1031
01:16:13,840 --> 01:16:17,000
mnóstwo stresu,
przygotowań psychologicznych.
1032
01:16:17,880 --> 01:16:19,960
[Stutzman po angielsku]
Nie oglądałem wiadomości.
1033
01:16:20,040 --> 01:16:23,640
Nie chciałem wiedzieć, co się dzieje,
żeby się skupić na sporcie.
1034
01:16:26,520 --> 01:16:29,280
ANDREW - RZĄD DA 100 MILIONÓW REALI
W RAMACH SPONSORINGU
1035
01:16:29,360 --> 01:16:30,760
PHILIP - ŚWIETNA WIADOMOŚĆ
1036
01:16:31,320 --> 01:16:32,960
XAVI - KIEDY PIENIĄDZE BĘDĄ DOSTĘPNE?
1037
01:16:33,040 --> 01:16:34,720
[Craven] Znaleźliśmy pieniądze.
1038
01:16:35,200 --> 01:16:39,000
Ale sędzia federalny zadecydował,
1039
01:16:39,080 --> 01:16:42,360
że rząd nie może przekazać pieniędzy,
1040
01:16:42,440 --> 01:16:46,040
jeśli Komitet Olimpijski
nie pokaże dokumentów.
1041
01:16:47,920 --> 01:16:50,680
A oni nie chcieli tego zrobić.
1042
01:16:53,840 --> 01:16:55,520
[grzmot]
1043
01:16:55,600 --> 01:17:00,320
[reporter] Igrzyska rozpoczynające się
za trzy tygodnie wiszą na włosku.
1044
01:17:03,880 --> 01:17:06,840
ANDREW - JADĘ DO SĄDU POROZMAWIAĆ Z SĘDZIĄ
1045
01:17:06,920 --> 01:17:08,040
PHILIP - ROZMAWIAJ OSTRO
1046
01:17:08,120 --> 01:17:10,360
[Parsons] Nigdy tego nie zapomnę.
1047
01:17:10,440 --> 01:17:14,160
Jechałem z przedstawicielem rządu,
1048
01:17:14,320 --> 01:17:20,040
z prokuratorem generalnym miasta...
1049
01:17:20,160 --> 01:17:23,720
I powiedziałem sędziemu:
1050
01:17:23,800 --> 01:17:27,480
„Jeśli nie dostaniemy tych pieniędzy,
to nie będzie paraolimpiady”.
1051
01:17:27,560 --> 01:17:31,800
Mamy w kraju, w którym są 24 miliony
niepełnosprawnych,
1052
01:17:31,920 --> 01:17:35,120
powiedzieć im: „Wy się nie liczycie”?
1053
01:17:35,200 --> 01:17:37,080
„Słuchajcie... [naśladuje umywanie rąk]
1054
01:17:39,600 --> 01:17:44,400
Nie warto o was walczyć”.
1055
01:17:44,560 --> 01:17:47,040
- [syrena wozu policyjnego]
- [dramatyczna muzyka]
1056
01:17:48,960 --> 01:17:53,960
XAVI - JAKIE WIEŚCI?
PHILIP - JAK POSZŁO?
1057
01:17:54,040 --> 01:17:55,080
ANDREW - DOWIEMY SIĘ ZA 24 GODZINY
1058
01:17:55,160 --> 01:17:59,360
Byłem przerażony.
Jeśli igrzyska się nie odbędą,
1059
01:17:59,480 --> 01:18:04,600
to po nas. To koniec
naszego ruchu, organizacji.
1060
01:18:06,520 --> 01:18:08,600
[Craven] Przerwalibyśmy cykl,
1061
01:18:08,680 --> 01:18:11,800
w przyszłości nikt by nam nie zaufał.
1062
01:18:12,320 --> 01:18:17,720
Zgasilibyśmy płomień paraolimpijski.
1063
01:18:21,360 --> 01:18:23,360
Xavi powiedział, że jest po nas.
1064
01:18:28,640 --> 01:18:30,480
Był przybity.
1065
01:18:32,560 --> 01:18:34,640
Trudno to wyjaśnić.
1066
01:18:34,720 --> 01:18:36,160
Bo uważamy,
1067
01:18:37,120 --> 01:18:39,920
że jesteśmy częścią
czegoś o wiele większego,
1068
01:18:42,600 --> 01:18:46,000
że to jest ruch w imię dobra.
[pociąga nosem]
1069
01:19:03,440 --> 01:19:06,000
[Cole] Byłam na pływalni,
gdy zadzwonił do mnie
1070
01:19:06,080 --> 01:19:08,520
szef Australijskiego Związku Pływackiego.
1071
01:19:08,600 --> 01:19:12,560
Poczułam wielką ulgę.
Igrzyska miały się odbyć.
1072
01:19:12,800 --> 01:19:16,120
Byliśmy strasznie nakręceni.
Próbowałam nie okazywać emocji.
1073
01:19:16,240 --> 01:19:19,240
Byłam superuprzejma.
1074
01:19:19,440 --> 01:19:22,840
Dobrze, to ja teraz
pójdę na trening, jeśli można.
1075
01:19:23,200 --> 01:19:25,720
[śmiech] Siedziałam i płakałam.
1076
01:19:25,960 --> 01:19:28,600
Najważniejsze, że mieliśmy pieniądze.
1077
01:19:29,160 --> 01:19:30,000
Dzięki Bogu.
1078
01:19:30,080 --> 01:19:33,880
Mieliśmy zero, ale poskładamy to.
1079
01:19:33,960 --> 01:19:36,480
Igrzyska się odbędą, choćby nie wiem co.
1080
01:19:37,560 --> 01:19:41,160
[reporterka] Lata przygotowań
wieńczy jedna podróż.
1081
01:19:44,600 --> 01:19:46,040
[brawa]
1082
01:19:47,000 --> 01:19:50,080
[McFadden] Paraolimpiada
odbywająca się co cztery lata
1083
01:19:50,600 --> 01:19:52,680
ma w sobie coś magicznego.
1084
01:19:52,760 --> 01:19:55,200
[ludzie śpiewają i klaszczą]
1085
01:19:55,840 --> 01:20:00,360
Jesteśmy zgraną społecznością
i się wspieramy nawzajem.
1086
01:20:00,720 --> 01:20:02,520
- [rytmiczna muzyka]
- [radosny gwar]
1087
01:20:03,080 --> 01:20:06,800
[Stutzman] Podczas tych igrzysk
świat widzi tę więź.
1088
01:20:06,880 --> 01:20:08,160
[radosne okrzyki]
1089
01:20:08,280 --> 01:20:10,920
To jest bardzo silny przekaz,
1090
01:20:11,040 --> 01:20:14,440
bo wszyscy ciężko walczyliśmy,
żeby tam dotrzeć.
1091
01:20:14,560 --> 01:20:16,600
[po portugalsku]
Wasze marzenie się spełniło.
1092
01:20:16,720 --> 01:20:21,520
Jesteście na Igrzyskach
Paraolimpijskich Rio 2016.
1093
01:20:22,760 --> 01:20:27,640
[mężczyzna po angielsku]
Tam jest Park Olimpijski.
1094
01:20:28,280 --> 01:20:31,880
[spiker 1] Paraolimpiada w Rio
zaczyna się za chwilę.
1095
01:20:41,800 --> 01:20:44,640
[niewyraźne rozmowy]
1096
01:20:44,720 --> 01:20:47,800
[spiker 2] Za chwilę
finałowy bieg mężczyzn
1097
01:20:47,880 --> 01:20:49,640
na 800 metrów w kategorii T-54.
1098
01:21:02,240 --> 01:21:03,360
[sędzia] Trzydzieści do piętnastu.
1099
01:21:07,160 --> 01:21:09,360
[spiker po angielsku i portugalsku]
Dziesięć.
1100
01:21:09,960 --> 01:21:12,720
To było jak wymarłe miasto.
1101
01:21:13,680 --> 01:21:16,120
[Alaize po francusku] To było szokujące.
1102
01:21:20,280 --> 01:21:22,040
[Craven po angielsku] Szlag by to trafił.
1103
01:21:22,120 --> 01:21:25,360
Komitet Organizacyjny,
który wydał nasze pieniądze,
1104
01:21:25,440 --> 01:21:28,720
nie sprzedał w ogóle biletów.
1105
01:21:29,840 --> 01:21:33,840
Sprzedali mało biletów, o wiele mniej
1106
01:21:33,960 --> 01:21:35,720
niż na poprzednich igrzyskach.
1107
01:21:35,800 --> 01:21:39,160
To tworzyło złą atmosferę.
1108
01:21:39,240 --> 01:21:41,920
Pieniądze to jedno, ale po co to robimy,
1109
01:21:42,040 --> 01:21:44,880
jak nikt nie przyjdzie tego oglądać?
1110
01:21:45,160 --> 01:21:50,000
Te tysiące miejsc mogą mieć wpływ
na ludzkie życie.
1111
01:21:50,120 --> 01:21:53,160
Tak, życie zmienia się
zależnie od wyników na bieżni,
1112
01:21:53,240 --> 01:21:55,960
ale także zależy od tego,
co się dzieje na trybunach.
1113
01:21:56,280 --> 01:21:57,120
[aplauz]
1114
01:21:58,080 --> 01:22:01,840
[komentator] Finał biegu mężczyzn
na 200 metrów, kategoria T-42.
1115
01:22:02,600 --> 01:22:05,520
Pierwszy poważny bieg o mistrzostwo
1116
01:22:05,640 --> 01:22:07,240
dla Ntando Mahlangu.
1117
01:22:07,720 --> 01:22:09,440
[Mahlangu] Zapomnijmy
o pustych stadionach.
1118
01:22:09,520 --> 01:22:14,040
Tak, stadion jest ważny.
Chcemy mieć wsparcie kibiców,
1119
01:22:14,280 --> 01:22:17,640
ale ważniejsze,
że reprezentuję miliard ludzi.
1120
01:22:18,480 --> 01:22:21,400
To jest ważne dla kraju,
z którego pochodzę.
1121
01:22:22,000 --> 01:22:24,560
Nigdy nie zapomnę, jakie mam korzenie.
1122
01:22:37,960 --> 01:22:41,800
- [gong z pogłosem]
- [dramatyczna muzyka]
1123
01:22:48,840 --> 01:22:51,960
[komentator] Wystartowali.
Mahlangu wolno wyszedł z bloków.
1124
01:22:52,040 --> 01:22:54,920
Reprezentuję nasz lud,
1125
01:22:55,000 --> 01:22:57,320
swoje plemię, inne plemiona.
1126
01:23:02,280 --> 01:23:05,920
Biegnę dla taksówkarza,
który wozi mnie do miasta,
1127
01:23:08,960 --> 01:23:12,560
dla ludzi, którzy dostarczają chleb
do nas na wieś,
1128
01:23:16,080 --> 01:23:19,920
biegnę dla ludzi,
którzy są ważni w moim życiu.
1129
01:23:27,360 --> 01:23:29,600
[komentator] Mahlangu z RPA przyśpiesza.
1130
01:23:29,680 --> 01:23:34,520
[muzyka orkiestrowa]
1131
01:23:56,000 --> 01:24:00,360
Whitehead zdobywa złoto, Mahlangu srebro.
1132
01:24:01,920 --> 01:24:05,960
Mahlangu ma drugie miejsce
i nowy rekord Afryki.
1133
01:24:09,480 --> 01:24:12,840
Każdy sportowiec marzy o złotym medalu.
1134
01:24:13,720 --> 01:24:15,880
[komentator] Ntando Mahlangu.
1135
01:24:18,760 --> 01:24:20,560
Ale jak dostałem srebro,
1136
01:24:20,680 --> 01:24:22,520
nie mogłem się opanować.
1137
01:24:24,680 --> 01:24:28,680
[Parsons] Pamiętam, jak mówiono:
„Ale jest niska sprzedaż biletów”.
1138
01:24:28,760 --> 01:24:30,640
Odpowiadałem: „Czekajcie.
1139
01:24:31,840 --> 01:24:33,360
Ludzie przyjdą.
1140
01:24:33,440 --> 01:24:37,160
Dadzą nam wsparcie. Nie zawiodą”.
1141
01:24:37,240 --> 01:24:38,320
[sygnał do startu]
1142
01:24:40,800 --> 01:24:44,040
[Gonzalez] Nagle pojawił się
duch paraolimpijski.
1143
01:24:44,600 --> 01:24:46,960
Sportowcy stali się najważniejsi.
1144
01:24:47,240 --> 01:24:50,400
[komentator 1] Ellie Cole
zdobywa paraolimpijskie złoto.
1145
01:24:53,160 --> 01:24:55,360
[komentator 2]
Trzy pierwsze miejsca Amerykanek.
1146
01:24:56,720 --> 01:25:00,320
Tatyana McFadden zdobywa złoto.
1147
01:25:00,400 --> 01:25:02,280
[komentator 3] Cudowny bieg Peacocka.
1148
01:25:02,880 --> 01:25:04,840
[Parsons] Wzrosła sprzedaż biletów.
1149
01:25:04,920 --> 01:25:06,960
[dmucha kilkakrotnie]
1150
01:25:08,280 --> 01:25:11,360
[Craven] Ludzie nie wiedzieli,
że są te bilety,
1151
01:25:11,440 --> 01:25:13,600
ale jak już się dowiedzieli,
to się pojawili.
1152
01:25:18,360 --> 01:25:21,840
[komentator] To będzie bardzo bliski
finisz! Van Rhijn przyśpiesza!
1153
01:25:27,760 --> 01:25:30,720
Dała radę!
1154
01:25:31,040 --> 01:25:34,240
[Peacock] Najwięcej ludzi pojawiło się
w Parku Olimpijskim
1155
01:25:34,360 --> 01:25:37,640
nie podczas olimpiady,
ale podczas paraolimpiady.
1156
01:25:45,720 --> 01:25:49,920
[radosne okrzyki]
1157
01:25:52,120 --> 01:25:55,760
Sport, parasport nas uratował.
1158
01:25:55,840 --> 01:25:58,200
Kibice z Rio, Cariocas,
1159
01:25:58,280 --> 01:26:01,800
zjawili się tłumnie i od razu
nawiązali kontakt
1160
01:26:01,920 --> 01:26:02,840
ze sportowcami.
1161
01:26:04,040 --> 01:26:06,880
[Parsons] Był taki moment
w rozgrywkach w boccia...
1162
01:26:06,960 --> 01:26:09,120
W tym sporcie zawodnicy
1163
01:26:09,200 --> 01:26:13,200
mają dużą niepełnosprawność.
Więc narzekają. Jest za zimno,
1164
01:26:13,280 --> 01:26:15,080
za ciepło, za wilgotno, za głośno.
1165
01:26:15,160 --> 01:26:18,760
Trybuny zaczęły ryczeć
jak na meczu piłkarskim.
1166
01:26:18,840 --> 01:26:20,160
[głośny doping]
1167
01:26:24,640 --> 01:26:26,640
Sędziowie zastanawiali się,
1168
01:26:26,760 --> 01:26:29,640
czy trochę uciszyć widzów.
A sportowcy powiedzieli:
1169
01:26:29,720 --> 01:26:34,080
„Nie, to cudowne, już zawsze tak chcemy”.
1170
01:26:41,520 --> 01:26:45,040
[komentator] Ciężka praca opłaciła się
brazylijskiej drużynie.
1171
01:26:45,120 --> 01:26:48,360
Kapitan zespołu,
Antonio Leme, nigdy tego nie zapomni.
1172
01:26:58,440 --> 01:27:01,880
[Batt] W Rio była fantastyczna atmosfera.
1173
01:27:02,720 --> 01:27:04,760
Kibice pokochali te sporty.
1174
01:27:05,400 --> 01:27:07,360
Trzeba powiedzieć,
1175
01:27:07,480 --> 01:27:10,000
że mieliśmy szczęście
w meczu finałowym, bo kibice
1176
01:27:10,080 --> 01:27:12,440
bardziej lubili
Australijczyków niż Amerykanów.
1177
01:27:12,640 --> 01:27:16,440
[komentator] Oto najlepszy zawodnik
na świecie, Ryley Batt.
1178
01:27:16,760 --> 01:27:20,400
[doping tłumu]
1179
01:27:20,480 --> 01:27:23,960
[Batt] Koniecznie chcieliśmy
pokonać Amerykanów.
1180
01:27:26,640 --> 01:27:29,400
Oglądałem zdjęcia z Pekinu
i coś się we mnie zmieniło.
1181
01:27:30,760 --> 01:27:35,440
Srebrny medal leżał na nocnej szafce,
codziennie rano na niego patrzyłem
1182
01:27:35,680 --> 01:27:37,080
i mówiłem sobie:
1183
01:27:37,160 --> 01:27:40,080
„Nie. To musi być złoto.
Wyskakuj z łóżka i trenuj”.
1184
01:27:43,200 --> 01:27:45,200
[komentator] Wszyscy na pozycjach.
1185
01:27:45,280 --> 01:27:47,560
- [gwizdek]
- Mecz rozpoczęty.
1186
01:27:48,160 --> 01:27:49,480
Zaczęło się.
1187
01:27:49,960 --> 01:27:53,000
Jest bardzo silny, przebija się.
1188
01:27:57,080 --> 01:28:00,960
Jak schudłem, pogodziłem się
z niepełnosprawnością.
1189
01:28:01,040 --> 01:28:02,000
[komentator] Pogubił się.
1190
01:28:08,760 --> 01:28:10,280
Byłem z siebie bardziej dumny.
1191
01:28:10,360 --> 01:28:12,520
[komentator 1] I znowu mamy remis.
1192
01:28:21,320 --> 01:28:24,840
Ma wolne z prawej.
1193
01:28:26,520 --> 01:28:29,360
Jedzie z piłką. Jak taran.
1194
01:28:30,480 --> 01:28:33,000
[komentator 2] Ryley Batt, 58-57.
1195
01:28:33,080 --> 01:28:35,440
[komentator 1] To może być
zwycięski punkt.
1196
01:28:36,520 --> 01:28:38,280
[komentator 2]
Poprosili o czas dla drużyny.
1197
01:28:40,960 --> 01:28:42,920
[Batt] Dziadek był dla mnie wzorem.
1198
01:28:43,000 --> 01:28:45,680
Zawsze mówił: „Dawaj innym przykład”.
1199
01:28:48,080 --> 01:28:50,680
Nie patrz tak, mów do dziadka.
1200
01:28:51,640 --> 01:28:53,080
[Batt] Chciałem tego zwycięstwa
1201
01:28:53,160 --> 01:28:55,800
dla niego. Dla niego chciałem
1202
01:28:55,880 --> 01:28:57,520
dać z siebie wszystko.
1203
01:28:59,800 --> 01:29:02,400
[łamiącym się głosem]
Niestety odszedł rok temu.
1204
01:29:03,360 --> 01:29:04,840
Trochę mnie to wzrusza.
1205
01:29:05,760 --> 01:29:07,760
Byłby ze mnie dumny.
1206
01:29:11,160 --> 01:29:12,280
Pa.
1207
01:29:12,360 --> 01:29:14,120
[kobieta] Pa, pa.
1208
01:29:18,680 --> 01:29:24,880
[komentator] Australia ma piłkę
i 3,6 sekundy. Wszystko w rękach Batta.
1209
01:29:24,960 --> 01:29:26,400
[tłum dopinguje]
1210
01:29:28,960 --> 01:29:32,120
Przejedzie z piłką przez linię.
I koniec meczu.
1211
01:29:34,480 --> 01:29:36,160
Mają złoto!
1212
01:29:37,840 --> 01:29:41,960
Wygrali w doliczonym czasie.
1213
01:29:45,040 --> 01:29:50,000
[Batt] To jest cudowne, bo wygrałem
razem z 11 najlepszymi kumplami.
1214
01:29:53,640 --> 01:29:56,760
[razem triumfalne okrzyki]
1215
01:29:58,720 --> 01:30:01,600
[Parsons] Moim zdaniem Rio jest ważniejsze
1216
01:30:01,720 --> 01:30:04,160
dla Paraolimpiad niż Londyn,
1217
01:30:04,240 --> 01:30:07,280
bo nigdy nie byliśmy aż tak zagrożeni.
1218
01:30:08,880 --> 01:30:12,880
Wygrał czysty sport.
1219
01:30:12,960 --> 01:30:16,880
[komentator po portugalsku] Ricardihno
idzie z piłką. Czeka. Mija obronę.
1220
01:30:17,000 --> 01:30:19,400
Strzela. I gol!
1221
01:30:20,080 --> 01:30:23,120
[wrzask kibiców]
1222
01:30:24,320 --> 01:30:25,960
[komentator] Ricardihno!
1223
01:30:26,120 --> 01:30:27,640
[Vio po angielsku] Paraolimpijczycy
1224
01:30:27,720 --> 01:30:31,080
dzięki sportowi tworzą rzeczywistość.
1225
01:30:31,200 --> 01:30:34,360
Trenujemy całe życie,
żeby przeżyć tę jedną chwilę.
1226
01:30:38,840 --> 01:30:41,800
Rio było trudne, bo miałam problem z ręką.
1227
01:30:43,440 --> 01:30:47,200
Przez cały tydzień nie mogłam
fechtować się, byłam w depresji.
1228
01:30:47,280 --> 01:30:49,720
Wszyscy trenowali, poprawiali formę,
1229
01:30:49,800 --> 01:30:51,840
a ja siedziałam i nic nie robiłam.
1230
01:30:56,600 --> 01:30:59,920
W Rio doskonale strzelałem,
1231
01:31:00,000 --> 01:31:01,160
wiedziałem, że wygram.
1232
01:31:04,160 --> 01:31:05,040
[spiker] Dziesięć!
1233
01:31:05,680 --> 01:31:06,840
- [mężczyzna] Juhu!
- [aplauz]
1234
01:31:06,920 --> 01:31:09,320
- [brzęczyk]
- [komentator po portugalsku]
1235
01:31:09,440 --> 01:31:14,800
[Stutzman] Ostatnia strzała.
Musiałem trafić dziesiątkę, żeby wygrać.
1236
01:31:14,920 --> 01:31:18,200
Dziewięć to remis, osiem – przegrywam.
1237
01:31:18,280 --> 01:31:20,920
[komentator] Dziesięć punktów i wygrywa.
1238
01:31:21,000 --> 01:31:24,160
Osiem punktów i zwycięża Brazylijczyk.
1239
01:31:24,240 --> 01:31:27,480
[Stutzman] Sprzęt zawiódł i przegrałem.
1240
01:31:27,560 --> 01:31:31,280
Załamałem się.
1241
01:31:31,360 --> 01:31:35,600
Rio nie jest moim ulubionym miejscem.
[śmiech]
1242
01:31:35,720 --> 01:31:39,520
Dość długo dochodziłem po tym do siebie.
1243
01:31:41,080 --> 01:31:45,680
Bo bardzo ciężko trenowałem
przez cztery lata.
1244
01:31:51,160 --> 01:31:55,520
[komentator] Witamy w hali Carioca
na zawodach szermierczych na wózkach.
1245
01:31:59,000 --> 01:32:00,840
[Vio] Dwa dni przed Paraolimpiadą
1246
01:32:01,000 --> 01:32:05,760
wróciłam do treningów.
Ale słabo mi szło, bo byłam w stresie.
1247
01:32:05,840 --> 01:32:08,040
Trener powiedział: „Świetnie ci idzie”.
1248
01:32:08,120 --> 01:32:10,280
A ja mu na to: „Nie gadaj,
że świetnie mi idzie,
1249
01:32:10,400 --> 01:32:13,160
jak mi nie idzie. Zostaw mnie!”.
1250
01:32:16,560 --> 01:32:18,400
Było mi naprawdę trudno.
1251
01:32:18,480 --> 01:32:20,280
Mogą sobie we mnie nie wierzyć,
1252
01:32:20,360 --> 01:32:23,000
ale jak sama
w siebie nie wierzę, to jest źle.
1253
01:32:35,760 --> 01:32:38,200
[komentator] Sprawdzają florety i maski.
1254
01:32:38,800 --> 01:32:41,880
[Vio] Chinki zdominowały cały sport.
1255
01:32:41,960 --> 01:32:46,120
Są naprawdę silne. Jak to możliwe?
1256
01:32:46,960 --> 01:32:48,880
[doping widowni]
1257
01:32:53,480 --> 01:32:54,880
[komenda po portugalsku]
1258
01:33:00,560 --> 01:33:02,520
[komentatorka] Za kilka minut
1259
01:33:02,600 --> 01:33:06,120
będziemy mieli nową
mistrzynię paraolimpijską.
1260
01:33:07,280 --> 01:33:11,080
Sędzia prosi zawodniczki
o zajęcie pozycji wyjściowych.
1261
01:33:12,960 --> 01:33:14,720
[trener] Hej!
1262
01:33:15,800 --> 01:33:16,960
Bebe! Bebe!
1263
01:33:17,040 --> 01:33:18,800
[komentatorka] Świętuje pierwszy punkt,
1264
01:33:18,880 --> 01:33:21,480
co będzie po piętnastym?
1265
01:33:22,520 --> 01:33:24,000
Hej!
1266
01:33:24,080 --> 01:33:25,800
[Vio] Szło mi doskonale,
1267
01:33:25,920 --> 01:33:27,600
pierwszy punkt i następny.
1268
01:33:27,680 --> 01:33:29,320
- [sędzia] Allez.
- [trener] Hej!
1269
01:33:29,960 --> 01:33:32,120
Mamma mia, co ja wyprawiam?
1270
01:33:32,200 --> 01:33:33,200
[sędzia] Allez.
1271
01:33:35,200 --> 01:33:37,320
[Zhou krzyczy]
1272
01:33:37,880 --> 01:33:39,680
[komentator] Nie zapominajmy,
1273
01:33:39,840 --> 01:33:42,320
że walczy z obecną mistrzynią floretu.
1274
01:33:43,960 --> 01:33:44,800
[sędzia] Allez!
1275
01:33:46,680 --> 01:33:49,640
[komentator]
Szybka akcja, mamy punkt różnicy.
1276
01:33:50,960 --> 01:33:53,320
[Vio] Fizycznie jest lepsza ode mnie,
1277
01:33:53,400 --> 01:33:56,320
ma ręce, ma nogi. Jest lepsza.
1278
01:33:56,400 --> 01:33:57,400
[sędzia] Allez!
1279
01:33:59,560 --> 01:34:00,560
[trener] Hej!
1280
01:34:00,640 --> 01:34:02,320
[krzyczy]
1281
01:34:02,400 --> 01:34:03,720
[po włosku] Traf ją!
1282
01:34:03,840 --> 01:34:05,800
[komentator po angielsku]
Bardzo chce wygrać.
1283
01:34:06,680 --> 01:34:08,000
Znowu strata punktu.
1284
01:34:12,480 --> 01:34:15,880
- [krzyczy]
- [komentatorka] Vio jest nakręcona,
1285
01:34:16,240 --> 01:34:19,040
znowu ma pięciopunktową przewagę.
1286
01:34:21,840 --> 01:34:23,080
[sędzia] Prêtes. Allez.
1287
01:34:23,440 --> 01:34:25,040
[trener] Hej!
1288
01:34:27,320 --> 01:34:29,840
[komentatorka] Włoszka czuje jakiś ból.
1289
01:34:30,600 --> 01:34:34,160
Została trafiona za maską w tył głowy.
1290
01:34:35,920 --> 01:34:40,040
Zhou zrobiła wrzutkę na plecy.
1291
01:34:40,120 --> 01:34:43,560
Prosto nad maską i w tył głowy.
1292
01:34:44,960 --> 01:34:46,080
[mężczyzna] Chce lodu.
1293
01:34:48,840 --> 01:34:52,840
[Vio] Jak byłam młoda i teraz też,
nie skarżyłam się na ból.
1294
01:34:52,920 --> 01:34:55,560
Nieważne, przejdzie.
1295
01:34:55,640 --> 01:34:59,840
Ale jak mówię, że mnie boli,
to boli naprawdę.
1296
01:35:00,720 --> 01:35:03,600
[komentatorka] Uśmiecha się,
ale to chyba bardzo boli.
1297
01:35:05,360 --> 01:35:07,800
[dramatyczna muzyka]
1298
01:35:07,880 --> 01:35:10,920
[tłum bije brawo, okrzyki]
1299
01:35:22,880 --> 01:35:26,200
[komentator]
Beatrice Vio bardzo chce wygrać.
1300
01:35:26,280 --> 01:35:30,960
Paraolimpiady
tworzą prawdziwych bohaterów.
1301
01:35:32,560 --> 01:35:35,240
- [sędzia] Prêtes. Allez.
- [trener krzyczy]
1302
01:35:35,360 --> 01:35:36,200
[krzyczy]
1303
01:35:36,720 --> 01:35:40,320
[komentatorka]
Został jeden punkt do złota.
1304
01:35:43,880 --> 01:35:47,680
[Vio] Przy czternastym punkcie dociera,
że został już tylko jeden.
1305
01:35:47,760 --> 01:35:53,160
I jeśli zrobi się tak jak trzeba,
to się wygra.
1306
01:35:53,240 --> 01:35:56,960
I wtedy to dociera. Dociera całe życie.
1307
01:35:58,280 --> 01:36:00,000
[niezrozumiałe okrzyki]
1308
01:36:02,600 --> 01:36:04,360
[krzyczy po włosku]
1309
01:36:04,920 --> 01:36:07,920
Ale jak się nie zdobędzie
tego ostatniego punktu,
1310
01:36:08,040 --> 01:36:10,520
to się będzie płakać do końca życia.
1311
01:36:12,760 --> 01:36:15,760
[tłum klaszcze rytmicznie i skanduje]
1312
01:36:16,240 --> 01:36:18,920
[męski głos dopinguje Bebe po włosku]
1313
01:36:20,280 --> 01:36:23,560
[komentatorka]
Wszyscy siedzą jak na gwoździach.
1314
01:36:29,120 --> 01:36:32,200
- [sędzia] Prêtes. Allez.
- [Vio krzyczy]
1315
01:36:42,440 --> 01:36:44,880
[komentatorka]
Dziewiętnastolatka z Wenecji nie wie,
1316
01:36:44,960 --> 01:36:46,720
co ze sobą zrobić!
1317
01:36:46,880 --> 01:36:48,960
To są czyste emocje!
1318
01:36:53,000 --> 01:36:55,080
[spiker niewyraźnie]
1319
01:37:06,320 --> 01:37:08,520
[Vio] Jak wróciłam do szermierki,
powiedziałam:
1320
01:37:08,640 --> 01:37:12,200
„Cześć, jestem Bebe, nie mam rąk i nóg,
ale chcę się fechtować”.
1321
01:37:12,280 --> 01:37:16,760
„Nie, to jest niemożliwe.
Do floretu musisz mieć te trzy palce
1322
01:37:16,840 --> 01:37:19,120
i nadgarstek. To jest niezbędne,
1323
01:37:19,240 --> 01:37:23,400
a tego nie masz,
więc nie możesz się fechtować”.
1324
01:37:24,120 --> 01:37:26,720
[podniosła muzyka]
1325
01:37:30,080 --> 01:37:32,040
Na początku było beznadziejnie.
1326
01:37:32,120 --> 01:37:34,440
Ale na początku wszystko jest trudne.
1327
01:37:36,200 --> 01:37:40,040
Uwierz w siebie i zrobisz wszystko,
co zechcesz.
1328
01:37:59,320 --> 01:38:02,840
[skandowanie] Brazylia! Brazylia!
1329
01:38:02,920 --> 01:38:05,040
[tłum wiwatuje]
1330
01:38:10,280 --> 01:38:14,000
Ceremonia zamknięcia
igrzysk paraolimpijskich.
1331
01:38:23,640 --> 01:38:28,600
W Rio udowodniliśmy,
że jesteśmy zjednoczonym ruchem.
1332
01:38:30,080 --> 01:38:32,080
[tłum wiwatuje]
1333
01:38:35,600 --> 01:38:37,520
A jak znowu zrobi się niedobrze,
1334
01:38:37,600 --> 01:38:40,360
to powiemy: „Nie zrobicie nam tego,
1335
01:38:40,440 --> 01:38:44,280
będziemy mieć swoje igrzyska,
ludzie o nas usłyszą,
1336
01:38:44,360 --> 01:38:50,480
zmienimy świat, żeby tu się lepiej żyło”.
1337
01:38:52,120 --> 01:38:56,920
- [fajerwerki]
- [radosny gwar]
1338
01:39:01,800 --> 01:39:04,200
[triumfalna muzyka]
1339
01:39:06,480 --> 01:39:09,720
Tu chodzi o wiele więcej
niż o medale.
1340
01:39:09,800 --> 01:39:11,800
[wiwaty]
1341
01:39:24,440 --> 01:39:28,160
[pilot po włosku] Bebe Vio,
bardzo ci dziękujemy za te chwile radości.
1342
01:39:28,280 --> 01:39:30,400
Dzięki tobie lataliśmy w powietrzu.
1343
01:39:30,480 --> 01:39:32,640
[po angielsku] Szanowni państwo,
1344
01:39:32,720 --> 01:39:36,000
na pokładzie samolotu
jest zdobywczyni złotego medalu
1345
01:39:36,080 --> 01:39:37,920
na Igrzyskach Paraolimpijskich 2016.
1346
01:39:38,000 --> 01:39:42,120
[tłum skanduje] Bebe! Bebe!
1347
01:39:42,200 --> 01:39:46,040
[spiker] Oto finaliści olimpiady
i paraolimpiady!
1348
01:39:46,120 --> 01:39:49,440
Chcemy odegrać ważną rolę
w walce o prawa człowieka.
1349
01:39:49,600 --> 01:39:51,320
Wracamy do korzeni.
1350
01:39:54,040 --> 01:39:57,640
[Sussex] Wizja sir Ludwiga
nie została dokończona,
1351
01:39:57,720 --> 01:40:01,560
ponieważ nadal osoby niepełnosprawne
nie są zachęcane
1352
01:40:01,640 --> 01:40:06,920
do uczestnictwa w życiu społecznym.
1353
01:40:08,840 --> 01:40:13,880
To, co robił Sir Ludwig,
jest dziś jeszcze bardziej potrzebne.
1354
01:40:13,960 --> 01:40:16,920
[mobilizująca muzyka]
1355
01:40:26,840 --> 01:40:30,640
[Peacock] Ludzie mi współczują.
Dlaczego? Bo tak nas postrzegają.
1356
01:40:30,720 --> 01:40:32,960
„Gościu nie ma nogi. Współczuję mu”.
1357
01:40:40,840 --> 01:40:44,160
[Alaize po francusku]
Moja niepełnosprawność to moja siła.
1358
01:40:44,240 --> 01:40:45,360
Tak umrę,
1359
01:40:45,680 --> 01:40:47,160
noga mi nie odrośnie.
1360
01:40:48,560 --> 01:40:50,640
Nie jestem jaszczurką.
1361
01:40:55,520 --> 01:40:58,040
[Stutzman po angielsku]
Każdy ma jakąś supermoc w sobie,
1362
01:40:58,120 --> 01:40:59,640
którą kiedyś odkrywa.
1363
01:41:08,720 --> 01:41:11,520
[Vio] Trzeba się pogodzić
ze swoją sytuacją.
1364
01:41:15,360 --> 01:41:18,040
I odkryć, jak jest pięknie.
1365
01:41:21,160 --> 01:41:23,600
[triumfalna muzyka]
1366
01:45:31,440 --> 01:45:33,440
Napisy: Anetta Radolińska-Czwaczka