1 00:00:49,424 --> 00:00:54,471 MUSIMY TRZYMAĆ BESTIE NA DYSTANS I W ODPOWIEDNIM MIEJSCU. 2 00:00:54,555 --> 00:00:59,601 DLATEGO RZADKO ZADAJEMY IM PYTANIA, 3 00:00:59,685 --> 00:01:04,522 NA WYPADEK GDYBY ODPOWIEDZIAŁY I PRZERAZIŁY NAS, NISZCZĄC NASZE POGLĄDY. 4 00:02:11,548 --> 00:02:17,763 Zgłębiając tajemnice nauki 5 00:02:24,811 --> 00:02:30,067 ZATOKA KSIĘCIA FRYDERYKA ALASKA 6 00:03:18,407 --> 00:03:20,993 „Staram się rozpocząć rozmowę”, 7 00:03:21,076 --> 00:03:24,913 tak najprościej można to powiedzieć. 8 00:03:29,543 --> 00:03:32,796 Chcę włożyć głośnik do oceanu i mówić do wieloryba 9 00:03:32,880 --> 00:03:34,548 z nadzieją, że mi odpowie. 10 00:03:46,101 --> 00:03:48,395 Jeśli to się uda, 11 00:03:48,979 --> 00:03:51,732 będzie to pierwszy eksperyment, 12 00:03:51,815 --> 00:03:55,027 w którym aktywnie wejdziemy w dialog z humbakiem. 13 00:04:01,950 --> 00:04:06,455 GDY MICHELLE STARA SIĘ NAWIĄZAĆ KONTAKT Z HUMBAKAMI, 14 00:04:06,538 --> 00:04:09,374 INNY NAUKOWIEC STARA SIĘ ROZSZYFROWAĆ, 15 00:04:09,458 --> 00:04:12,294 JAK BARDZO ICH RELACJE ROZCIĄGAJĄ SIĘ 16 00:04:12,377 --> 00:04:14,296 W PRZESTRZENI I W CZASIE. 17 00:04:17,548 --> 00:04:22,262 UNIWERSYTET ST. ANDREWS SZKOCJA 18 00:04:49,581 --> 00:04:52,626 Ludzie badają pieśni humbaków od 40, 50 lat. 19 00:04:56,505 --> 00:05:00,926 I wciąż tak naprawdę nikt nie wie, dlaczego śpiewają. 20 00:05:20,988 --> 00:05:22,281 Ptaki mają pieśni. 21 00:05:24,116 --> 00:05:25,576 I inne wieloryby też. 22 00:05:28,912 --> 00:05:33,250 Ale pieśń humbaków jest rozbudowana. 23 00:05:37,087 --> 00:05:38,088 Ma rytm. 24 00:05:40,632 --> 00:05:41,842 Oddechy rozłożone w czasie. 25 00:05:45,262 --> 00:05:47,306 Rymy i powtórzenia. 26 00:05:56,190 --> 00:05:58,525 Godziny wzorów we wzorach. 27 00:06:01,987 --> 00:06:05,073 Bez jasnego początku ani końca. 28 00:06:09,536 --> 00:06:12,789 Uważam, że pieśń humbaków to złożony sposób komunikacji... 29 00:06:14,499 --> 00:06:17,419 na skalę, która nie ma porównania, które byśmy znali. 30 00:06:21,131 --> 00:06:22,508 Poza nami samymi. 31 00:06:45,822 --> 00:06:48,408 Mój ojczym był pianistą. 32 00:06:48,492 --> 00:06:51,912 UNIWERSYTET CORNELLA ITHACA, NOWY JORK 33 00:06:53,247 --> 00:06:55,541 Gdy siadał, by uczyć mnie grać, 34 00:06:56,959 --> 00:07:01,421 kazał mi zagrać jedną nutę, zamknąć oczy i słuchać... 35 00:07:04,758 --> 00:07:06,301 aż dźwięk zniknie. 36 00:07:12,307 --> 00:07:16,645 Chciał, bym zrozumiała dźwięk, doświadczając go. 37 00:07:28,782 --> 00:07:30,993 To jest łatwiejsze, gdy jesteś na lądzie. 38 00:07:31,827 --> 00:07:33,996 Wtedy ustawisz minutnik. 39 00:07:34,079 --> 00:07:36,456 ZAKŁAD INŻYNIERII BIOAKUSTYCZNEJ UNIWERSYTETU CORNELLA 40 00:07:36,540 --> 00:07:38,458 System komunikuje się z tym pudełkiem? 41 00:07:39,543 --> 00:07:43,213 Przygotowania zajęły dziesięć lat, 42 00:07:43,297 --> 00:07:48,886 zanim mogliśmy zacząć tworzyć pliki, które można odtwarzać wielorybom. 43 00:07:52,723 --> 00:07:55,601 - Dobrze. Działa. - Fajnie. 44 00:08:01,315 --> 00:08:02,357 O tak. 45 00:08:02,441 --> 00:08:03,859 - Działa? - Tak. Bardzo dobrze. 46 00:08:03,942 --> 00:08:05,277 - Świetnie. - Okej. 47 00:08:05,360 --> 00:08:07,154 - Włączone? - Tak. 48 00:08:08,572 --> 00:08:09,698 Tak. 49 00:08:18,165 --> 00:08:20,667 Tak, z tym będzie problem. 50 00:08:21,835 --> 00:08:24,087 To jest to. To nawoływanie z playbacku. 51 00:08:24,171 --> 00:08:26,423 To nawoływanie, które będziemy odtwarzać... 52 00:08:26,507 --> 00:08:27,799 Albo jedno z nich. 53 00:08:28,675 --> 00:08:30,594 Musimy je trochę dostosować. 54 00:08:30,677 --> 00:08:33,804 Tak. Możemy zmniejszyć głośność. 55 00:08:34,681 --> 00:08:35,933 Może... 56 00:08:36,850 --> 00:08:39,520 Coś się urywa. Musisz to poprawić. 57 00:08:39,602 --> 00:08:41,897 - To problem z nagraniem. - Okej. 58 00:08:41,980 --> 00:08:43,815 Tak, to z nagrania. 59 00:08:43,899 --> 00:08:48,028 Te nagrania nie zostały jeszcze poprawione. 60 00:08:53,450 --> 00:08:54,701 Tak jest dobrze. 61 00:08:58,539 --> 00:09:01,124 - Coś jest nie tak. - Masz rację. 62 00:09:01,208 --> 00:09:03,418 Próbuję oszukać wieloryba. 63 00:09:04,920 --> 00:09:06,797 Mówię to otwarcie. 64 00:09:09,383 --> 00:09:11,343 Próbuję przekonać humbaka, 65 00:09:11,426 --> 00:09:14,805 że w wodzie jest inny wieloryb, który do niego mówi. 66 00:09:16,306 --> 00:09:19,893 Robiliśmy burzę mózgów i natknęliśmy się na... 67 00:09:19,977 --> 00:09:21,353 LABORATORIUM BIOAKUSTYCZNE 68 00:09:21,436 --> 00:09:25,440 Podobne eksperymenty w przeszłości przypadkowo wydawały okropne dźwięki. 69 00:09:27,109 --> 00:09:31,113 Tak to działa. Przez pół wersu to pieśń. 70 00:09:33,949 --> 00:09:35,450 Gdy poprzednio to robiliśmy, 71 00:09:35,534 --> 00:09:37,995 nawoływania brzmiały, jakby humbak nawdychał się helu. 72 00:09:38,078 --> 00:09:39,997 A to jest odtworzone. 73 00:09:43,166 --> 00:09:45,586 A potem myśleli, czemu nikt nie odpowiedział. 74 00:09:45,669 --> 00:09:48,422 - Usuwasz, co niepotrzebne. - Tak, cały hałas. 75 00:09:48,505 --> 00:09:50,048 Tu masz przebieg fali. 76 00:09:50,132 --> 00:09:52,968 Niebieski to sygnał wejściowy, a czerwony to to, czego słuchamy, 77 00:09:53,051 --> 00:09:55,053 - Czerwony to to, co słyszymy. - Tak. 78 00:09:55,137 --> 00:09:57,723 I pracujesz tylko z sygnałem? 79 00:09:57,806 --> 00:10:00,142 Nie masz problemów ze spektrogramem? 80 00:10:01,226 --> 00:10:04,688 Wszystkie dźwięki zostałyby odrzucone. 81 00:10:04,771 --> 00:10:06,398 To świetny pomysł. 82 00:10:06,481 --> 00:10:11,528 Jedyny problem, jaki widzę, to że nawoływania humbaków nie są tonalne. 83 00:10:12,487 --> 00:10:14,781 To nawoływania o modulowanej amplitudzie. 84 00:10:14,865 --> 00:10:17,826 I są krótkie. Wiele z nich to takie... 85 00:10:20,871 --> 00:10:22,956 nawoływania nie są harmoniczne ani tonalne. 86 00:10:23,040 --> 00:10:24,249 Niesamowite. 87 00:10:24,791 --> 00:10:26,418 Dobrze je naśladujesz. 88 00:10:26,502 --> 00:10:29,755 I znowu chodzi o przejrzystość. 89 00:10:30,964 --> 00:10:32,591 - Spróbujmy jeszcze raz. - Tak. 90 00:10:39,056 --> 00:10:43,101 Gdybyś miał posłuchać wszystkich wielorybów na świecie jednocześnie, 91 00:10:44,561 --> 00:10:46,480 większość dźwięków stanowiłyby nawoływania. 92 00:10:48,398 --> 00:10:51,902 Czasem zdarzają się w seriach, które zmieniają kolejność. 93 00:10:51,985 --> 00:10:54,488 Czasem jedno po drugim. 94 00:10:57,407 --> 00:10:59,618 „Droplet” 95 00:10:59,701 --> 00:11:00,869 Ale są krótkie. 96 00:11:00,953 --> 00:11:01,954 „Swop” 97 00:11:02,037 --> 00:11:04,039 I niewiele o nich wiemy. 98 00:11:04,122 --> 00:11:07,251 „Growl” 99 00:11:07,334 --> 00:11:09,169 Ale ze wszystkich nawoływań humbaków... 100 00:11:09,253 --> 00:11:10,254 „Teepee” 101 00:11:10,337 --> 00:11:12,172 ...jedno jest najważniejsze. 102 00:11:16,468 --> 00:11:17,719 „Whup”. 103 00:11:21,098 --> 00:11:24,852 Uważamy, że ten dźwięk wydają wszystkie. 104 00:11:26,228 --> 00:11:30,232 To jest zwierzę, które ma potencjał tworzyć nieskończoną liczbę dźwięków. 105 00:11:33,151 --> 00:11:35,654 Dlaczego to nawoływanie jest unikalne? 106 00:11:35,737 --> 00:11:37,531 Dlaczego jest wyjątkowe? 107 00:11:38,115 --> 00:11:41,618 Najlepszym sposobem, by się tego dowiedzieć, 108 00:11:41,702 --> 00:11:44,621 jest puszczenie go humbakowi i zobaczenie jego reakcji. 109 00:12:00,053 --> 00:12:02,222 Do tego pytania się przygotowuję. 110 00:12:05,559 --> 00:12:08,979 O to walczyłam, gdy miałam 25 lat i to zaczęłam. 111 00:12:11,565 --> 00:12:16,028 I to zaczęłam badać, gdy zaczęłam pisać pracę doktorską. 112 00:12:20,073 --> 00:12:22,993 Muszę mieć pewność, że metodologia jest idealna. 113 00:12:33,795 --> 00:12:36,507 To jest początek naszego zrozumienia, 114 00:12:36,590 --> 00:12:39,927 jak humbaki widzą świat. 115 00:12:41,595 --> 00:12:45,849 Jak odbierają siebie nawzajem poprzez dźwięki. 116 00:12:49,394 --> 00:12:51,396 MICHELLE POJEDZIE NA ALASKĘ, 117 00:12:51,480 --> 00:12:54,316 BY SPRAWDZIĆ, CZY HUMBAKI WYKORZYSTUJĄ DŹWIĘK „WHUP”, 118 00:12:54,399 --> 00:12:56,568 BY SIĘ ZE SOBĄ KONTAKTOWAĆ. 119 00:13:11,625 --> 00:13:13,252 Moja mama kochała ocean. 120 00:13:18,298 --> 00:13:20,342 Zawsze chciała być oceanografką, 121 00:13:20,425 --> 00:13:22,928 ale kobietom nie wolno było wsiadać na łodzie. 122 00:13:25,097 --> 00:13:27,015 Zamiast tego została geografką. 123 00:13:32,813 --> 00:13:35,691 Nigdy nie przestała kochać oceanu i bez wątpienia... 124 00:13:37,150 --> 00:13:38,735 przekazała tę miłość mnie. 125 00:13:44,992 --> 00:13:46,326 JEDNOSTKA BADAWCZA SSAKÓW MORSKICH 126 00:13:46,410 --> 00:13:49,121 Właśnie. To jest ważne. 127 00:13:50,080 --> 00:13:54,585 Zapisywanie tego, co dziwne, co inne, to najlepsze, co możesz zrobić. 128 00:13:54,668 --> 00:13:56,920 Bo to przyciągnie twoją uwagę, 129 00:13:57,004 --> 00:14:00,257 jeśli zauważymy te różnice na poziomie indywidualnym. 130 00:14:01,049 --> 00:14:02,593 Zapisuj to. 131 00:14:02,676 --> 00:14:07,055 Naukowcy zawsze myśleli, że pieśni służą łączeniu się w pary. 132 00:14:07,139 --> 00:14:08,765 Mamy ładny wzór. 133 00:14:08,849 --> 00:14:12,186 Czyli „violin”, „bark”, 134 00:14:12,269 --> 00:14:14,229 i jestem pewna, że to będzie „whup”. 135 00:14:14,313 --> 00:14:17,399 Czyli to są trzy idealne przykłady... 136 00:14:25,032 --> 00:14:28,452 Ale gdy słuchałam dekady nagrań z południowego Pacyfiku, 137 00:14:28,535 --> 00:14:30,370 widziałam tę samą pieśń, która pojawiała się 138 00:14:30,454 --> 00:14:33,040 w populacjach oddalonych o setki kilometrów. 139 00:14:34,041 --> 00:14:37,044 Ale to ważne, że widzimy strukturę. 140 00:14:37,127 --> 00:14:40,672 Mamy głośny pisk, a potem niższą częstotliwość, 141 00:14:40,756 --> 00:14:43,592 a potem znowu głośny pisk i niższą częstotliwość. 142 00:14:43,675 --> 00:14:46,094 I gdy popatrzymy na to jak na strukturę... 143 00:14:47,262 --> 00:14:50,724 Zrozumiałam, że pieśni to coś więcej niż łączenie się w pary. 144 00:14:54,520 --> 00:14:56,647 Do pieśni wprowadzane są niewielkie zmiany. 145 00:14:59,525 --> 00:15:03,946 A potem wszystkie wieloryby uczą się tych zmian i pieśń ewoluuje. 146 00:15:05,739 --> 00:15:06,949 Rozwija się. 147 00:15:08,909 --> 00:15:12,037 Pieśni są przekazywane odległym populacjom. 148 00:15:13,539 --> 00:15:15,499 I gdy to się powtarza, 149 00:15:15,582 --> 00:15:20,045 pieśni nadają kształt temu, jak jako całość brzmią tysiące wielorybów. 150 00:15:23,715 --> 00:15:26,635 To wszystko stanowi zjawisko kulturowe. 151 00:15:28,095 --> 00:15:29,471 Od Australii 152 00:15:29,555 --> 00:15:33,267 najpierw przenosi się to do oddalonej o 1300 km Nowej Kaledonii. 153 00:15:34,935 --> 00:15:37,646 Wszystkie uczą się pieśni w kilka miesięcy, 154 00:15:37,729 --> 00:15:40,065 co jest niedorzeczne, że zwierzęta potrafią się nauczyć 155 00:15:40,148 --> 00:15:43,443 takiej długiej i skomplikowanej pieśni tak szybko. 156 00:15:45,612 --> 00:15:49,116 Te pieśni za każdym razem podróżują za zachodu na wschód, 157 00:15:49,199 --> 00:15:52,035 łącząc ocean wielorybów z kulturą. 158 00:15:54,746 --> 00:15:56,248 Staram się stworzyć mapę, 159 00:15:56,331 --> 00:15:58,959 gdzie na południowym Pacyfiku następuje dzielenie się pieśniami. 160 00:16:01,587 --> 00:16:03,088 By znaleźć granice. 161 00:16:05,299 --> 00:16:08,135 By dowiedzieć się, gdzie się kończy kultura humbaków. 162 00:16:11,638 --> 00:16:15,225 ELLEN PRZYGOTOWUJE SIĘ DO PODRÓŻY DO POLINEZJI FRANCUSKIEJ, 163 00:16:15,309 --> 00:16:17,936 BY SPRAWDZIĆ, CZY TAMTEJSZE WIELORYBY 164 00:16:18,020 --> 00:16:21,565 TAKŻE ŚPIEWAJĄ ŚLEDZONĄ PRZEZ NIĄ PIEŚŃ. 165 00:16:35,662 --> 00:16:39,625 MĄŻ ELLEN 166 00:16:42,836 --> 00:16:46,131 - Wystarczy? Nie. - Myślę, że wystarczy. Wsadź to tu. 167 00:16:46,215 --> 00:16:48,425 Chodź, Zin. Co to jest? 168 00:16:50,802 --> 00:16:52,054 Do góry. 169 00:16:53,430 --> 00:16:54,598 I co myślisz, Zin? 170 00:16:56,683 --> 00:16:58,018 W porządku? 171 00:17:01,480 --> 00:17:03,440 Praca w terenie to wyzwanie, 172 00:17:03,524 --> 00:17:07,653 bo jesteś z dala od ludzi, na których ci zależy. 173 00:17:10,739 --> 00:17:12,950 Ale myślałem... 174 00:17:13,032 --> 00:17:17,412 Czasem udawało mi się namówić Matta, by jechał ze mną. 175 00:17:20,207 --> 00:17:22,125 I odkryliśmy, że ma chorobę morską. 176 00:17:22,209 --> 00:17:24,502 Więc to nam nie wyszło. 177 00:17:25,087 --> 00:17:26,672 Musisz zgasić kuchenkę. 178 00:17:26,755 --> 00:17:28,549 - Wiem! - Widzisz dym? 179 00:17:29,591 --> 00:17:30,759 Otworzyłaś... Tak. 180 00:17:30,843 --> 00:17:33,095 Krok pierwszy: Ellen sprawia, że włącza się czujnik dymu. 181 00:17:36,098 --> 00:17:38,058 - Wszystko okej? - Tak. 182 00:17:41,311 --> 00:17:42,563 Dzięki. 183 00:17:45,524 --> 00:17:47,484 Nawet nie wiem, od czego zacząć. Okej. 184 00:17:48,443 --> 00:17:49,820 - Deleguj, Ellen. - Słucham? 185 00:17:49,903 --> 00:17:52,865 Deleguj mi zadania. 186 00:17:52,948 --> 00:17:54,157 Okej. 187 00:17:54,241 --> 00:17:58,620 Możesz zdjąć pranie, które już wyschło. 188 00:17:58,704 --> 00:17:59,830 Mogę. 189 00:18:03,208 --> 00:18:07,546 Będziemy mieć bardzo ograniczoną możliwość komunikacji 190 00:18:07,629 --> 00:18:08,714 i to jest do bani. 191 00:18:08,797 --> 00:18:10,090 To naprawdę trudne. 192 00:18:10,174 --> 00:18:12,426 I myślę, że to trudniejsze dla ciebie niż dla mnie, 193 00:18:12,509 --> 00:18:16,471 bo ja będę ciągle wśród ludzi, wśród mojego zespołu. 194 00:18:17,097 --> 00:18:19,016 I masz coś do roboty, prawda? 195 00:18:19,099 --> 00:18:21,768 Podczas pracy w terenie nie ma odpoczynku. 196 00:18:21,852 --> 00:18:25,189 Gdy się czymś interesujesz i jest to twoją pasją, 197 00:18:25,272 --> 00:18:27,608 to oczywiste, że chcesz to robić. 198 00:18:27,691 --> 00:18:29,359 Uwielbiam być w terenie. 199 00:18:30,110 --> 00:18:33,363 Uszczęśliwia mnie to i naprawdę to uwielbiam. 200 00:18:33,447 --> 00:18:36,450 Nie chciałabym przestać tego robić, 201 00:18:36,533 --> 00:18:38,243 choć trudno jest wyjechać. 202 00:18:38,327 --> 00:18:41,079 Najlepiej chyba o tym nie myśleć. 203 00:18:48,086 --> 00:18:49,379 Okej. 204 00:18:51,173 --> 00:18:52,466 Chodź tu. 205 00:18:53,383 --> 00:18:54,468 Przytul się. 206 00:19:05,521 --> 00:19:10,484 ZATOKA HOBART ALASKA 207 00:19:42,391 --> 00:19:44,351 PRZEZ PIERWSZE DWA TYGODNIE PRACY W TERENIE 208 00:19:44,434 --> 00:19:46,979 MICHELLE BĘDZIE TOWARZYSZYĆ DRUGI BADACZ 209 00:19:47,062 --> 00:19:48,063 I STUDENT. 210 00:19:48,146 --> 00:19:51,108 Cztery hydrofony. Są. Pilot. Jest. 211 00:19:51,191 --> 00:19:54,403 Cztery torby wodoodporne i GPS. Są. 212 00:19:54,486 --> 00:19:59,324 Urządzenie tropiące. Jest. Mała wodoodporna torba z GPS-em. Jest. 213 00:19:59,408 --> 00:20:02,452 iPad, jest. Zielony ręcznik jest w plecaku. 214 00:20:02,536 --> 00:20:04,288 Akumulator Goal Zero i kable, 215 00:20:04,371 --> 00:20:06,832 panel słoneczny Goal Zero, wszystko jest w plecaku. 216 00:20:06,915 --> 00:20:08,750 - Etui Black Pelican. - Jest. 217 00:20:08,834 --> 00:20:10,961 Sprawdziłam dziś rano. 218 00:20:11,044 --> 00:20:13,255 Aparat, lornetka, dodatkowa bateria do aparatu, 219 00:20:13,338 --> 00:20:15,174 baterie AA, wszystko tam jest. 220 00:20:15,257 --> 00:20:17,926 Super. Duża żółta torba, kurtki przeciwdeszczowe, przekąski. 221 00:20:18,010 --> 00:20:19,803 PRACOWNICZKA NAUKOWA 222 00:20:19,887 --> 00:20:21,388 Jest. 223 00:20:21,471 --> 00:20:24,349 Okej. Głośnik. Cztery kamizelki ratunkowe. 224 00:20:24,433 --> 00:20:26,059 EKOLOŻKA MORSKA 225 00:20:26,143 --> 00:20:27,519 - Dwa radia. - Są. 226 00:20:28,687 --> 00:20:31,398 - Prywatne torby i butelki z wodą. - Woda. 227 00:20:32,024 --> 00:20:33,483 Ja mam pełne. 228 00:20:33,567 --> 00:20:35,110 Krem z filtrem. 229 00:20:35,194 --> 00:20:37,404 Krem, zapisałam go na liście. 230 00:20:37,487 --> 00:20:40,490 Jest w torbie. Powinnyśmy posmarować twarze. 231 00:20:47,289 --> 00:20:52,336 Najpierw sprawdzimy południe, a potem północ. 232 00:20:52,419 --> 00:20:53,754 Okej. 233 00:20:57,799 --> 00:21:02,804 Gdy jesteś w takim pięknym miejscu, łatwo jest zapomnieć... 234 00:21:04,306 --> 00:21:06,391 że wieloryby mogą nas wywrócić. 235 00:21:07,559 --> 00:21:09,811 A woda jest taka zimna, że mogłybyśmy umrzeć. 236 00:21:50,227 --> 00:21:51,854 Coś tam jest. 237 00:21:51,937 --> 00:21:53,063 Na pewno. 238 00:22:02,239 --> 00:22:06,118 W poprzednich sezonach wiele tygodni nie widziałam wielorybów. 239 00:22:07,744 --> 00:22:11,123 W tym roku mamy zaledwie miesiąc, by zbadać przynajmniej 30. 240 00:22:22,634 --> 00:22:27,181 Okej, hydrofony. Jest 11 sierpnia, 10.28. 241 00:22:27,264 --> 00:22:30,309 Dr Leanna Matthews razem z dr Michelle Fournet. 242 00:22:30,392 --> 00:22:32,477 Zaklaszczę trzy razy. 243 00:22:37,107 --> 00:22:39,109 Każdy playback trwa godzinę. 244 00:22:44,489 --> 00:22:47,576 Pod wodą będziemy śledzić wieloryba hydrofonami, 245 00:22:47,659 --> 00:22:50,162 a nasz głośnik będzie odtwarzał dźwięki. 246 00:22:52,623 --> 00:22:54,041 Włączam playback. 247 00:22:56,043 --> 00:23:00,047 A na łodzi będziemy zapisywać wszystko, co robi wieloryb. 248 00:23:00,130 --> 00:23:01,632 To się nazywa badanie osobnika. 249 00:23:03,509 --> 00:23:07,596 Łącząc zachowania, które widzimy na powierzchni, z nagraniami pod wodą, 250 00:23:08,222 --> 00:23:12,434 będę miała kompletny obraz tego, jak wieloryb reaguje na nasze nagrania. 251 00:23:12,518 --> 00:23:15,270 - Od pierwszego wynurzenia. - Tak. 252 00:23:34,289 --> 00:23:36,375 Mam wrażenie, że pojawi się zaraz obok nas. 253 00:23:36,458 --> 00:23:37,835 Tak. 254 00:23:54,059 --> 00:23:55,561 Zaczynaj. 255 00:23:55,644 --> 00:23:58,772 Pierwsze wynurzenie. Południowy zachód, 76,2. 256 00:24:05,821 --> 00:24:06,947 Wydech. 257 00:24:07,030 --> 00:24:08,866 Nieważne. Pomiń to. Nie nasz wieloryb. 258 00:24:08,949 --> 00:24:10,659 - To nie nasz wieloryb. - Nie. 259 00:24:11,410 --> 00:24:13,871 Wydech. Zachód. 260 00:24:14,955 --> 00:24:16,039 50,1. 261 00:24:22,296 --> 00:24:25,090 Wydech. Północny zachód. 262 00:24:28,468 --> 00:24:31,138 Zanurzenie. 36,3. 263 00:24:33,182 --> 00:24:34,183 150. 264 00:24:35,017 --> 00:24:37,019 - To nasz wieloryb. - Tak. Ten jest nasz. 265 00:24:37,102 --> 00:24:39,188 Okej. Ma białawą płetwę grzbietową. 266 00:24:39,271 --> 00:24:40,272 - Co nie? - Tak. 267 00:24:40,355 --> 00:24:42,024 Dzięki płetwie ogonowej czuję się lepiej. 268 00:24:42,107 --> 00:24:43,859 Bo ten drugi też ma czarną ogonową. 269 00:24:43,942 --> 00:24:45,485 Zauważyłam to i pomyślałam: „O Boże”. 270 00:24:45,569 --> 00:24:47,404 - Ale nie. To nasz. - I to był ten ogon. 271 00:24:47,487 --> 00:24:48,822 - Tak, to był ten. - Tak. 272 00:24:48,906 --> 00:24:51,408 Czarny ogon z plamkami. Ze skorupiakami na górze. 273 00:24:51,491 --> 00:24:53,160 Tak. 274 00:24:53,243 --> 00:24:55,370 Okej. Koniec badania. 275 00:24:58,498 --> 00:25:02,377 PIERWSZY PLAYBACK ZAKOŃCZONY 276 00:25:05,714 --> 00:25:06,965 Wyciągam. 277 00:25:07,049 --> 00:25:09,384 Wyciągam. 278 00:25:09,468 --> 00:25:11,094 Wyciągam. 279 00:25:11,178 --> 00:25:12,513 Wyciągam. 280 00:25:31,406 --> 00:25:33,825 Mogę wziąć tę z cheddarem? 281 00:25:33,909 --> 00:25:35,285 Bierz. 282 00:25:39,456 --> 00:25:42,167 Jesteście zawiedzione, że nas tam nie zabieram? 283 00:25:43,669 --> 00:25:45,379 - Nie. - Okej. 284 00:25:45,462 --> 00:25:46,672 Umyślnie. 285 00:25:47,548 --> 00:25:49,716 Tam jest za dużo wielorybów. 286 00:25:49,800 --> 00:25:51,552 Nie powinnyśmy tam płynąć. 287 00:25:51,635 --> 00:25:53,428 Łatwo się pomylić. 288 00:25:54,513 --> 00:25:57,766 DRUGI PLAYBACK 289 00:26:03,981 --> 00:26:05,524 - To nie nasz wieloryb. - Tak. 290 00:26:07,067 --> 00:26:08,235 To nie nasz wieloryb. 291 00:26:10,404 --> 00:26:12,322 - Te dwa nie są nasze. - Zgadza się. 292 00:26:27,462 --> 00:26:29,548 A ten, który pluska? 293 00:26:29,631 --> 00:26:30,799 - Tak. - To nasz wieloryb. 294 00:26:31,592 --> 00:26:35,220 Pierwsze wynurzenie, 185,2. 295 00:26:37,181 --> 00:26:38,182 200. 296 00:26:39,266 --> 00:26:40,851 To nasz wieloryb. 297 00:26:41,977 --> 00:26:43,770 Spróbuję go zobaczyć przez lornetkę. 298 00:26:49,526 --> 00:26:50,944 Wydech. 299 00:26:51,028 --> 00:26:53,655 Południe, 178,5 300 00:26:53,739 --> 00:26:56,074 - 400. Ten bliżej, tak? - Tak. 301 00:27:04,208 --> 00:27:06,668 - To nie nasz wieloryb. - Nie nasz. 302 00:27:07,544 --> 00:27:09,796 Wykasuj to ostatnie wynurzenie. 303 00:27:15,677 --> 00:27:19,431 To badanie ma dużą szansę na niepowodzenie. 304 00:27:23,519 --> 00:27:25,229 Jest skomplikowane logistycznie. 305 00:27:31,443 --> 00:27:35,781 Gdy jest więcej wielorybów, trudno jest śledzić tylko jednego. 306 00:27:50,003 --> 00:27:53,048 MO’OREA POLINEZJA FRANCUSKA 307 00:27:58,095 --> 00:28:03,433 Chodzi o to, że może uda mi się przyczynić się do wzbogacenia wiedzy. 308 00:28:03,517 --> 00:28:07,479 Że może to będzie mój element, który dołożę do układanki. 309 00:28:10,190 --> 00:28:15,612 Nawet najgorszy sezon w terenie, beznadziejny dzień, 310 00:28:15,696 --> 00:28:17,698 sprawiają, że chce mi się rano wstać. 311 00:28:20,200 --> 00:28:22,035 Jestem kujonowatą badaczką... 312 00:28:23,620 --> 00:28:25,080 która chce zrozumieć planetę, 313 00:28:25,163 --> 00:28:27,416 zrozumieć zwierzęta na tej planecie, 314 00:28:27,499 --> 00:28:29,418 nim z niej znikną. 315 00:28:37,926 --> 00:28:41,430 Nie miałeś wcześniej doświadczenia z hydrofonem? 316 00:28:41,513 --> 00:28:43,348 - Niewiele. - Okej, spoko. 317 00:28:43,432 --> 00:28:48,520 Chodzi o to, że ta część nie może się zamoczyć, a ta idzie pod wodę. 318 00:28:49,354 --> 00:28:50,814 DOKTORANT, ZOOMUZYKOLOGIA 319 00:28:50,898 --> 00:28:52,649 Te się długo uruchamiają. 320 00:28:52,733 --> 00:28:53,734 Jasne. 321 00:28:54,443 --> 00:28:56,069 Słyszę to tutaj. 322 00:28:58,989 --> 00:29:01,533 Tak, to działa dobrze. 323 00:29:02,534 --> 00:29:07,080 Chodzi o to, by nakleić taśmę 324 00:29:07,164 --> 00:29:10,626 i owinąć ciasno, ale nie za ciasno. 325 00:29:10,709 --> 00:29:12,794 - Jasne. - Nie zmiażdż przewodu. 326 00:29:12,878 --> 00:29:14,087 Okej. 327 00:29:14,171 --> 00:29:16,965 Chodzi o to, by zminimalizować szum wody? 328 00:29:17,049 --> 00:29:19,009 - O to ci chodziło? - Tak. 329 00:29:19,092 --> 00:29:21,678 - To zmniejsza wibracje. - Tak. 330 00:29:21,762 --> 00:29:25,557 Ten pomysł przekazał przełożony mojego przełożonego, 331 00:29:25,641 --> 00:29:30,062 jemu i mnie, a teraz ja wprowadzam to w laboratorium. 332 00:29:30,145 --> 00:29:31,522 Czyli to jest... 333 00:29:31,605 --> 00:29:34,608 Australijska technika, tak to można ująć. 334 00:29:34,691 --> 00:29:37,194 - Tak, idealnie. - Okej. 335 00:29:37,861 --> 00:29:39,363 Teraz potrzebujemy wielorybów. 336 00:29:40,697 --> 00:29:41,907 KAPITAN ŁODZI 337 00:29:41,990 --> 00:29:43,659 Też się cieszę, że cię widzę. 338 00:29:43,742 --> 00:29:46,286 - Fajnie, że z tobą płynę. - Kopę lat. 339 00:29:46,370 --> 00:29:48,413 Wiem, kopę lat. Tak, więc... 340 00:29:48,497 --> 00:29:50,374 Mam tylko dwa tygodnie, 341 00:29:50,457 --> 00:29:53,961 a potrzebuję wysokiej jakości nagrań różnych wielorybów, 342 00:29:54,920 --> 00:29:56,338 bym wiedziała co śpiewają. 343 00:30:12,020 --> 00:30:13,730 Przepraszam. I co uważasz? 344 00:30:13,814 --> 00:30:17,276 Może spróbuj tam. Będzie lepiej dla dźwięku. 345 00:30:17,359 --> 00:30:19,570 - Tak. Brzmi... - A potem... 346 00:30:19,653 --> 00:30:20,946 To najlepszy pomysł. 347 00:30:40,799 --> 00:30:43,093 - Gotowa? - Tak, gotowa. 348 00:30:52,811 --> 00:30:56,815 - Rozwiń. Tak. Idealnie. - Proszę bardzo. 349 00:30:56,899 --> 00:30:59,359 - Zaczniemy słuchać. - Okej. 350 00:31:06,283 --> 00:31:08,327 Słucham na poziomie 95. 351 00:31:21,298 --> 00:31:23,675 Mogę to ledwo usłyszeć. 352 00:31:24,426 --> 00:31:25,928 Może tak być. 353 00:31:26,011 --> 00:31:28,305 To zabawa w chowanego, akustycznie. 354 00:31:29,348 --> 00:31:32,893 Rozwińmy cały przewód. 355 00:31:32,976 --> 00:31:34,811 Bo nie jest pionowo, 356 00:31:34,895 --> 00:31:38,023 a wolałabym zejść jak najgłębiej. 357 00:31:39,441 --> 00:31:41,902 Pod powierzchnią słychać pieśń 358 00:31:41,985 --> 00:31:45,072 innych wielorybów przez wiele kilometrów. 359 00:31:45,155 --> 00:31:49,743 Ale mój hydrofon może nagrywać wyraźnie w odległości do trzech kilometrów. 360 00:31:56,041 --> 00:31:59,878 Okej, zatrzymam. Plik 001. 361 00:32:00,963 --> 00:32:02,798 - Z tej strony. - Tak. 362 00:32:08,303 --> 00:32:10,430 Wieloryby śpiewają przy rafie, 363 00:32:10,514 --> 00:32:12,808 ale głębokość może przytłaczać, 364 00:32:12,891 --> 00:32:15,602 i jeśli się nie jest ostrożnym, można zatopić łódź. 365 00:32:16,937 --> 00:32:19,481 Spróbujmy tam. 366 00:32:20,774 --> 00:32:24,653 Woda jest oknem, ale potrafi być też ścianą. 367 00:32:34,079 --> 00:32:36,915 Możemy potwierdzić, że słychać śpiew, 368 00:32:36,999 --> 00:32:39,877 ale jakość dźwięku jest słaba do bardzo słabej. 369 00:32:39,960 --> 00:32:44,214 To znaczy, że jest daleko, a niestety nie możemy podpłynąć. 370 00:32:57,102 --> 00:33:04,109 5 Z 30 PLAYBACKÓW ZAKOŃCZONYCH POZOSTAŁY 24 DNI 371 00:33:08,614 --> 00:33:12,868 Dziesięć lat na Alasce, a nigdy nie widziałam tylu wielorybów. 372 00:33:13,702 --> 00:33:17,039 Zrobimy niedźwiedzią przysługę playbackom, jeśli nie... 373 00:33:17,831 --> 00:33:18,832 zrobimy skanu. 374 00:33:18,916 --> 00:33:21,126 Badamy osobnika 375 00:33:21,210 --> 00:33:24,046 i odtwarzamy mu nagranie, 376 00:33:24,129 --> 00:33:26,882 ale to nie jedyne zwierzę, które ten playback usłyszy. 377 00:33:26,965 --> 00:33:29,760 Co oznacza, że jego zachowanie się zmieni. 378 00:33:29,843 --> 00:33:32,387 Bo rozmowa między mną a tobą 379 00:33:32,471 --> 00:33:36,517 a rozmowa między mną, tobą i grupą ludzi 380 00:33:36,600 --> 00:33:38,560 zmieni to, jak bardzo się udzielamy. 381 00:33:38,644 --> 00:33:40,312 - Tak! - I jak bardzo uważamy. 382 00:33:40,395 --> 00:33:42,481 Mamy problem odpuścić. 383 00:33:42,564 --> 00:33:45,734 Pewnie. Spędziłyśmy tygodnie... Ja spędziłam miesiące, lata... 384 00:33:45,817 --> 00:33:49,571 - Mnóstwo czasu. - ...projektując te badania. 385 00:33:49,655 --> 00:33:52,491 - A docierasz na miejsce i je robisz... - I się zmieniają. 386 00:33:52,574 --> 00:33:54,910 ...i widzisz masę innych rzeczy... 387 00:33:54,993 --> 00:33:57,621 Nieważne, ile czasu to projektowałam. 388 00:33:57,704 --> 00:34:00,415 Jaki jest najlepszy sposób, 389 00:34:00,499 --> 00:34:03,919 by być pewnym odnośnie do czegoś, co widzimy w naturze, 390 00:34:04,002 --> 00:34:08,257 bez wyolbrzymiania, bez wyczekiwania? 391 00:34:09,132 --> 00:34:12,678 I wydaje mi się, że w kwestii tego pytania... 392 00:34:14,554 --> 00:34:21,270 Skan to najprostszy sposób, by sprawdzić odbiór playbacku. 393 00:34:22,563 --> 00:34:23,772 Duża zmiana planów. 394 00:34:24,898 --> 00:34:25,983 Bardzo duża. 395 00:34:31,362 --> 00:34:32,989 - Myślę, że... - Hej, Maggie. 396 00:34:33,072 --> 00:34:35,284 Wprowadzamy zmiany do protokołu. 397 00:34:35,367 --> 00:34:37,369 - Robimy skany. - Tylko skany? 398 00:34:37,452 --> 00:34:38,704 - Tak. - Tylko skany? 399 00:34:38,786 --> 00:34:40,163 Tylko skany. 400 00:34:41,206 --> 00:34:44,001 Myślałam, że będę mieć jednego wieloryba, 401 00:34:44,083 --> 00:34:47,713 więc patrzenie, co on robi, miało sens. 402 00:34:49,922 --> 00:34:54,678 A okazało się, że mam wiele wielorybów, co było niezłą niespodzianką. 403 00:34:56,889 --> 00:34:59,433 Więc musiałam wiedzieć, 404 00:34:59,516 --> 00:35:02,978 czy liczba dźwięków, które wydaje z siebie każdy wieloryb, wzrasta, 405 00:35:03,061 --> 00:35:05,189 gdy ja wydaję z siebie dźwięk. 406 00:35:08,358 --> 00:35:11,486 A najlepszym sposobem, by to zrobić jest skan. 407 00:35:13,197 --> 00:35:15,908 Oznaczam każdego wieloryba, którego widzę. 408 00:35:17,868 --> 00:35:20,954 Jeśli liczba dźwięków „whup”, jakie wykonuje wieloryb, rośnie, 409 00:35:21,038 --> 00:35:23,498 gdy ja wykonuję dźwięk „whup”... 410 00:35:25,000 --> 00:35:29,546 to twardy dowód, że wykorzystują te dźwięki do komunikowania się. 411 00:35:56,949 --> 00:36:01,495 PIERWSZY PLAYBACK DO WIELU WIELORYBÓW 412 00:36:20,138 --> 00:36:21,723 Odtwarzam playback. 413 00:36:55,924 --> 00:36:56,925 Okej. 414 00:37:01,221 --> 00:37:03,682 Popłyniemy tam, by dać im przestrzeń. 415 00:37:03,765 --> 00:37:07,644 A potem zawrócimy i popłyniemy powoli. 416 00:37:15,402 --> 00:37:18,780 - Trzydzieści sekund playbacku. - Dziękuję. Trzydzieści. 417 00:37:26,580 --> 00:37:31,126 Wielkość grupy, cztery. 131, 450 metrów. 418 00:37:33,295 --> 00:37:38,717 Wielkość grupy, dwa. 154, 900 metrów. 419 00:37:38,800 --> 00:37:41,386 145. Wielkość grupy, dwa. 420 00:37:41,470 --> 00:37:43,805 - Możesz zwolnić? - Ledwie. 421 00:37:45,015 --> 00:37:47,100 Zasięg, 180 metrów. 422 00:37:47,184 --> 00:37:48,852 Powtórz azymut. 423 00:37:48,936 --> 00:37:50,229 142. 424 00:37:51,939 --> 00:37:53,565 Wielkość grupy, dwa... 425 00:37:58,403 --> 00:38:00,531 230 metrów. 426 00:38:00,614 --> 00:38:03,909 185. Wielkość grupy, jeden. 427 00:38:05,202 --> 00:38:09,331 - Powtórz, proszę. Przepraszam. - 185. Wielkość grupy, dwa. 230 metrów. 428 00:38:12,042 --> 00:38:15,379 180 metrów. Wielkość grupy, jeden. 256. 429 00:38:15,462 --> 00:38:18,382 Jestem przy grupie czterech, 900 metrów. 430 00:38:19,383 --> 00:38:21,635 - Jaki był azymut? - Nie wiem. 431 00:38:23,762 --> 00:38:25,889 Dobra. Zatrzymajmy i zacznijmy od nowa. 432 00:38:26,640 --> 00:38:31,562 Dzieje się to szybko i nie miałam czasu się przyjrzeć. 433 00:38:31,645 --> 00:38:33,188 Wiem. I to... 434 00:38:33,272 --> 00:38:35,482 Skasujmy to i zacznijmy od nowa. 435 00:38:38,527 --> 00:38:41,655 Choć było to trudne, było łatwiej. 436 00:38:43,740 --> 00:38:46,618 Niż badanie jednego osobnika w tym wszystkim? 437 00:38:46,702 --> 00:38:48,912 Tak. Spójrzcie na to. 438 00:39:00,591 --> 00:39:02,426 Dobra. Zaczynamy. 439 00:39:05,220 --> 00:39:08,348 W porządku. Wielkość grupy, trzy, 159. 440 00:39:22,696 --> 00:39:24,239 Chcę zobaczyć nas. 441 00:39:24,907 --> 00:39:26,992 - Kiedy zaczęłyśmy odtwarzać? - 11.32. 442 00:39:32,873 --> 00:39:35,667 - Brzmi dobrze. - To chyba my. Cicho. 443 00:39:35,751 --> 00:39:37,669 Ale wpasowuje się. 444 00:39:37,753 --> 00:39:40,631 Pasuje. O tak. Brzmi bardzo realistycznie. 445 00:39:43,675 --> 00:39:44,801 Tak. 446 00:39:51,225 --> 00:39:52,893 - To nie my. - Nie. 447 00:39:52,976 --> 00:39:55,020 - My jesteśmy tu. To my. - Tak. 448 00:40:01,443 --> 00:40:04,279 Myślę, że „whup” to dla nich powitanie. 449 00:40:05,364 --> 00:40:09,409 Możliwe, że takie „Cześć, jestem...”. 450 00:40:11,954 --> 00:40:13,330 Przez co nasuwa się pytanie... 451 00:40:15,207 --> 00:40:17,209 czy każdy wieloryb ma swój dźwięk „whup”... 452 00:40:18,544 --> 00:40:20,546 i czy mogą się po nim identyfikować? 453 00:40:25,509 --> 00:40:28,637 Dlatego odtwarzam ten dźwięk. 454 00:40:29,555 --> 00:40:31,598 Nim zaczniesz rozmawiać... 455 00:40:33,308 --> 00:40:34,977 należy się przedstawić. 456 00:40:37,104 --> 00:40:40,232 Co jeszcze tu mamy? 457 00:40:40,315 --> 00:40:43,819 Chciałyśmy sprawdzić, czy wydawały ten dźwięk, nim my zaczęłyśmy. 458 00:40:44,361 --> 00:40:46,363 - To my. - I to my. 459 00:40:46,446 --> 00:40:49,241 Nie słychać go dużo, nim my zaczęłyśmy. 460 00:40:54,329 --> 00:40:56,123 Odpowiadają. 461 00:41:02,045 --> 00:41:03,881 To może być przypadek. 462 00:41:03,964 --> 00:41:05,465 Jeszcze raz. 463 00:41:13,056 --> 00:41:14,224 - Leanna. - Co jest? 464 00:41:14,308 --> 00:41:15,809 - Chodź tu. - Okej. 465 00:41:15,893 --> 00:41:19,062 - Maggie. Trzeba nas popchnąć. - O Boże. 466 00:41:20,147 --> 00:41:21,690 - O Boże. - Dotknęłyśmy ziemi. 467 00:41:21,773 --> 00:41:23,108 Trzeszczy. 468 00:41:24,067 --> 00:41:26,486 Nie pomogę. Nie wezmę w tym udziału. 469 00:41:26,570 --> 00:41:28,488 Nie pozwą mnie, jak coś pójdzie nie tak. 470 00:41:28,572 --> 00:41:31,116 Jesteśmy na ziemi? Chyba tak. 471 00:41:31,200 --> 00:41:33,160 Zostanę tu i będę was oceniać. 472 00:41:33,243 --> 00:41:34,828 Twierdzisz, że się nie pobujamy? 473 00:41:34,912 --> 00:41:37,998 Chodźmy w tę stronę, jest mniej ziemi. 474 00:41:40,334 --> 00:41:42,544 - Gotowa? - O Boże. Popłakałam się. 475 00:41:45,547 --> 00:41:47,758 O Boże. Posikam się. 476 00:41:47,841 --> 00:41:49,051 O tak. Maggie. 477 00:41:52,346 --> 00:41:54,973 - Proszę, ostrożnie. - To chyba zły pomysł. 478 00:41:55,057 --> 00:41:56,975 - Dasz tam nogi? - Chyba. 479 00:41:57,059 --> 00:41:59,186 Może jeśli złapiesz wyżej... Tak. 480 00:41:59,269 --> 00:42:01,104 Tak, musisz skoczyć. 481 00:42:01,188 --> 00:42:02,481 Skoczyć i siąść okrakiem. O Boże. 482 00:42:04,233 --> 00:42:06,193 O Boże. Uważaj, żeby nie trafiła w drzewo. 483 00:42:38,141 --> 00:42:40,644 To, co uwielbiam w byciu tu, 484 00:42:40,727 --> 00:42:42,771 zabieram ze sobą do domu. 485 00:42:42,855 --> 00:42:43,856 Na przykład? 486 00:42:43,939 --> 00:42:45,399 Nie mam Internetu. 487 00:42:45,482 --> 00:42:47,442 Tak. Nie masz w domu Internetu? 488 00:42:47,526 --> 00:42:49,987 - Nie mam Internetu w domu. - Tak. 489 00:42:50,070 --> 00:42:51,697 W moim domu jest cicho. 490 00:42:51,780 --> 00:42:53,532 Jest z dala od hałasu, 491 00:42:53,615 --> 00:42:56,076 więc gdy wychodzę, brzmi trochę jak... 492 00:42:56,159 --> 00:42:57,160 Tak. 493 00:42:57,244 --> 00:43:00,163 Gdy się budzę rano, czuję się, jakbym się budziła w namiocie. 494 00:43:00,247 --> 00:43:04,084 Tak. Zmiana z bycia tu jest potwornie trudna. 495 00:43:04,168 --> 00:43:08,172 Wiele dni zajmuje przestawienie się 496 00:43:08,255 --> 00:43:11,216 na rzeczywistość i tamten świat, i... 497 00:43:11,300 --> 00:43:14,553 W tym rzecz, nie czuję, jakby tamto było rzeczywistością, 498 00:43:14,636 --> 00:43:15,929 tylko to nią jest. 499 00:43:16,013 --> 00:43:18,599 To jest prawdziwy świat. 500 00:43:18,682 --> 00:43:21,935 Tak, ale to nie jest świat, w którym żyjemy. 501 00:43:22,019 --> 00:43:24,855 - Tak. - Musimy się przestawić 502 00:43:24,938 --> 00:43:28,317 na codzienne życie, które miałyśmy przed tym. 503 00:43:28,400 --> 00:43:29,651 To jest trudne. 504 00:43:58,931 --> 00:44:01,183 Niektórych rzeczy nie robimy z natury. 505 00:44:05,354 --> 00:44:06,438 Są wyuczone. 506 00:44:10,275 --> 00:44:12,277 Mówią nam, z kim mamy więzi. 507 00:44:14,738 --> 00:44:15,864 I gdzie jest nasze miejsce. 508 00:44:18,867 --> 00:44:20,661 Pracowałyśmy dzisiaj. Byłyśmy dobrym zespołem. 509 00:44:20,744 --> 00:44:21,745 Tak. 510 00:44:22,454 --> 00:44:24,164 Dobrze o siebie dbałyśmy. 511 00:44:24,790 --> 00:44:25,958 Dużo się śmiałyśmy. 512 00:44:26,041 --> 00:44:27,584 Dużo się dziś śmiałyśmy. 513 00:44:30,546 --> 00:44:32,214 Mam ci obciąć włosy? 514 00:44:38,679 --> 00:44:41,431 Nazywamy te rzeczy kulturą. 515 00:44:50,232 --> 00:44:52,901 Najstarsze kultury to nie te ludzkie. 516 00:44:56,405 --> 00:44:57,906 Pochodzą z oceanu. 517 00:45:02,160 --> 00:45:06,164 Przez pokolenia badacze sądzili, że są odosobnione, 518 00:45:07,332 --> 00:45:09,001 gdy nie widzieliśmy ich razem. 519 00:45:14,882 --> 00:45:17,593 Ale od wieków nie były same. 520 00:45:21,471 --> 00:45:26,852 Czterdzieści milionów lat temu ich mózgi szybko urosły. 521 00:45:28,979 --> 00:45:31,064 Nim my stanęliśmy na dwóch nogach. 522 00:45:33,150 --> 00:45:34,902 Nim odkryliśmy ogień. 523 00:45:37,404 --> 00:45:40,782 Świadomość się rozwinęła, bo stały się społeczne. 524 00:45:46,121 --> 00:45:49,666 Rejony mózgu odpowiedzialne za jednostkę i społeczność 525 00:45:49,750 --> 00:45:52,544 stały się bardziej złożone niż w jakimkolwiek innym mózgu. 526 00:45:54,087 --> 00:45:55,464 Nawet naszym. 527 00:45:57,341 --> 00:46:00,302 Zmysły wzroku i słuchu się połączyły. 528 00:46:02,387 --> 00:46:05,974 To pozwala wielorybom widzieć się za pomocą dźwięku. 529 00:46:09,269 --> 00:46:13,023 Wieloryby ewoluowały, by budować relacje w ciemności. 530 00:46:24,117 --> 00:46:26,537 - Ogon. - Gdzie... Po lewej! 531 00:46:26,620 --> 00:46:28,372 Jeden tam i tam. 532 00:46:36,129 --> 00:46:38,298 Okej. Nagranie o 13.50. 533 00:46:57,109 --> 00:47:00,070 Okej, mamy śpiewaka. 534 00:47:07,744 --> 00:47:09,204 Te jęki są naprawdę... 535 00:47:09,288 --> 00:47:11,456 Słychać w nich szczegóły, to super. 536 00:47:11,540 --> 00:47:15,085 Dokładnie tego chcemy. To jest to! 537 00:47:15,169 --> 00:47:18,255 To jest to. Będziemy trzymać kabel przez godzinę. 538 00:47:18,338 --> 00:47:19,756 To jest nasze złoto. 539 00:47:19,840 --> 00:47:21,842 - To jest nasza nadzieja sezonu. - Tak. 540 00:47:41,028 --> 00:47:44,656 Pieśń, którą nagraliśmy, jest inna od tej, którą badam. 541 00:47:46,992 --> 00:47:49,703 Nowa pieśń, której jeszcze nie słyszałam. 542 00:47:51,330 --> 00:47:55,709 W ciągu 20 lat nagrywania na południowym Pacyfiku 543 00:47:55,792 --> 00:47:58,754 pierwszy raz widzę coś takiego. 544 00:48:01,131 --> 00:48:02,841 Ale nie uważam, że to anomalia. 545 00:48:05,802 --> 00:48:10,015 Pieśń ma skomplikowaną strukturę i w pełni sformułowane motywy. 546 00:48:14,186 --> 00:48:17,439 Może Polinezja Francuska nie jest końcem mapy. 547 00:48:25,906 --> 00:48:30,619 13 Z 30 ZAKOŃCZONYCH PLAYBACKÓW Z WIELOMA WIELORYBAMI 548 00:48:30,702 --> 00:48:35,832 POZOSTAŁO 20 DNI 549 00:48:35,916 --> 00:48:41,129 Za tydzień Leanna i Maggie wracają do swoich zajęć. 550 00:48:42,464 --> 00:48:44,633 Ale chyba w końcu zaczynamy to rozumieć. 551 00:48:46,552 --> 00:48:50,097 Odkąd przeszłyśmy z badania jednego wieloryba do wielu, 552 00:48:50,180 --> 00:48:52,432 najtrudniejsze było ocenianie odległości na oko. 553 00:48:54,351 --> 00:48:57,145 Dlatego codziennie rano ćwiczymy. 554 00:48:57,229 --> 00:48:58,730 - Moja kolej. - Okej. 555 00:48:58,814 --> 00:49:00,607 - Ja... - Ty pierwsza. 556 00:49:00,691 --> 00:49:02,526 Powiedziałabym 114 metrów. 557 00:49:02,609 --> 00:49:05,153 - Ja powiem 135. - Może być 135. 558 00:49:05,237 --> 00:49:06,613 155 metrów. 559 00:49:06,697 --> 00:49:09,616 Ja myślałam między 135 a 180 metrów. 560 00:49:09,700 --> 00:49:11,368 Serio? Ja bardziej 90 do 135. 561 00:49:11,451 --> 00:49:13,203 - Okej. - Jestem niedokładna. 562 00:49:15,998 --> 00:49:18,709 - 135 do 180 metrów. - Tak bym powiedziała. 563 00:49:18,792 --> 00:49:20,752 Okej... O Boże, nie ruszaj się. 564 00:49:24,256 --> 00:49:25,465 Jest 120 metrów. 565 00:49:26,300 --> 00:49:28,010 - Przesadziłyśmy. - Tak. 566 00:49:28,093 --> 00:49:29,761 Zawyżyłyśmy odległość. 567 00:49:31,471 --> 00:49:32,598 - Gotowa? - Tak. 568 00:49:33,974 --> 00:49:36,310 - Powiedziałabym 70. - 70. 569 00:49:36,393 --> 00:49:37,853 - Bliżej niż 90 metrów. - 65. 570 00:49:38,604 --> 00:49:40,939 - Czuję się lepiej. - My... Tak. 571 00:49:44,318 --> 00:49:47,154 - Gorąco dziś. - Niewygodnie mi. 572 00:49:49,865 --> 00:49:52,451 Wyglądasz bardzo... 573 00:49:52,534 --> 00:49:55,037 - Francuzka idzie w teren. - Naprawdę? 574 00:49:55,120 --> 00:49:56,955 Z tym kokiem i czarną koszulką. 575 00:49:57,039 --> 00:50:00,876 Dzięki niej nie widać plam potu. 576 00:50:00,959 --> 00:50:03,587 A włosy wkładam do czapki. 577 00:50:04,838 --> 00:50:05,923 Moda funkcjonalna. 578 00:50:06,006 --> 00:50:08,133 - Moda funkcjonalna. - Tak. 579 00:50:10,594 --> 00:50:13,013 Nie zmieniłam koszulki od sześciu dni. 580 00:50:16,892 --> 00:50:19,144 Są spektakularne. Tu jest tyle wielorybów. 581 00:50:19,978 --> 00:50:26,318 Tam i tam, i tam, i tam, i tam... 582 00:50:56,014 --> 00:50:57,140 Serio? 583 00:51:00,811 --> 00:51:03,480 Leanna. Wycieka nam paliwo. 584 00:51:03,564 --> 00:51:04,815 - Wracajmy do domu. - Tak. 585 00:51:09,444 --> 00:51:11,154 Działa. 586 00:51:29,923 --> 00:51:31,175 Tak, tak, tak. 587 00:52:06,960 --> 00:52:10,172 Nie wiem, gdzie mamy przeciek, 588 00:52:10,255 --> 00:52:12,090 więc muszę go znaleźć. 589 00:52:12,174 --> 00:52:15,636 Ale wiem, że gdy tankuję, poziom paliwa się zgadza, 590 00:52:15,719 --> 00:52:17,679 ale coś się dzieje. Myślę... 591 00:52:19,306 --> 00:52:22,059 Nie będę spekulować, ale pracuję nad tym. 592 00:52:22,142 --> 00:52:23,227 Okej. 593 00:52:25,312 --> 00:52:27,648 Ale wiedz, że przez kolejne kilka godzin 594 00:52:27,731 --> 00:52:29,608 nie będą miała głowy do niczego innego 595 00:52:29,691 --> 00:52:33,362 i przełączę się w tryb rozwiązywania problemu, aż go rozwiążę. 596 00:52:33,445 --> 00:52:34,905 - Rozumiem. - Okej. 597 00:52:53,841 --> 00:52:57,427 PODCZAS OSTATNICH DNI W TERENIE LEANNY I MAGGIE 598 00:52:57,511 --> 00:52:59,888 ZESPÓŁ NIE MOŻE ODTWARZAĆ PLAYBACKÓW 599 00:52:59,972 --> 00:53:02,057 Z POWODU ZEPSUTEGO SILNIKA. 600 00:53:36,675 --> 00:53:39,303 TYDZIEŃ 2 601 00:53:52,274 --> 00:53:54,234 Zbliżamy się do 20 minut. 602 00:54:08,207 --> 00:54:09,374 Wydech. 603 00:54:09,458 --> 00:54:11,126 Rusza się. 604 00:54:16,840 --> 00:54:18,967 O tak. I znowu. 605 00:54:25,140 --> 00:54:27,434 Wydech. 606 00:54:27,518 --> 00:54:30,145 - Gdzie? - Wydech? 607 00:54:34,775 --> 00:54:36,151 Tak. 608 00:54:37,528 --> 00:54:40,072 Zaczynam słuchać. 609 00:54:59,258 --> 00:55:01,134 Nie jest śpiewakiem. 610 00:55:01,218 --> 00:55:03,929 Nie jest śpiewakiem. Wiem. 611 00:55:04,012 --> 00:55:06,974 Jest tam, ale... wiem. 612 00:55:08,892 --> 00:55:11,395 - To igła w stogu siana. - Tak. 613 00:55:11,478 --> 00:55:12,729 I trzeba... 614 00:55:12,813 --> 00:55:15,399 Albo będą tam śpiewać, albo nie. 615 00:55:41,341 --> 00:55:42,885 EKOLOG MORSKI 616 00:55:42,968 --> 00:55:45,888 Mówi, że o 16, 16.30 w Marina de Vaiare. 617 00:55:45,971 --> 00:55:47,139 - Jutro? - Tak. 618 00:55:47,222 --> 00:55:49,474 Wchodzę w to. Super. 619 00:56:07,701 --> 00:56:09,286 Cztery, dwa... 620 00:56:11,371 --> 00:56:14,458 Właśnie powiedziałam, że nie mamy dobrej pieśni, 621 00:56:14,541 --> 00:56:17,002 ale dobrze, że wypływamy, to ćwiczenia. 622 00:56:28,222 --> 00:56:31,099 A tutaj ważny jest hydrofon. 623 00:56:31,183 --> 00:56:34,144 Tak, hydrofon. To, co robimy, to, gdy podepniemy kabel, 624 00:56:34,228 --> 00:56:37,105 układamy hydrofon tak, ogonem w dół. 625 00:56:37,189 --> 00:56:39,983 Czyli działa jak boja, czy... Tak. 626 00:56:40,067 --> 00:56:44,446 Tak. Ustawimy go na rafie, a tam jest dużo ryb. 627 00:56:44,530 --> 00:56:46,281 - Będą fajne dźwięki. - Jasne. 628 00:56:46,365 --> 00:56:48,742 Dużo ich usłyszysz i... 629 00:56:48,825 --> 00:56:50,911 - Są też krewetki, ale... - Tak. 630 00:56:50,994 --> 00:56:54,873 Ale o ile śpiewak jest blisko, to jakby przebija wszystko. 631 00:56:59,294 --> 00:57:00,963 Robię, co mogę, 632 00:57:01,046 --> 00:57:04,174 by sprawdzić, czy dzieje się tu coś innego. 633 00:57:12,140 --> 00:57:13,183 Okej. 634 00:57:13,267 --> 00:57:14,685 Tak. 635 00:57:16,436 --> 00:57:19,481 Jest 10 września, 636 00:57:19,565 --> 00:57:23,777 a my jesteśmy na rafie w pobliżu wyspy Mo’orea. 637 00:57:23,861 --> 00:57:27,030 W razie znalezienia to ścieżka dźwiękowa należy do dr Ellen Garland 638 00:57:27,114 --> 00:57:29,616 z Uniwersytetu St. Andrews. 639 00:57:35,831 --> 00:57:38,375 Ustawiamy hydrofony przy dnie, 640 00:57:38,458 --> 00:57:40,669 z nadzieją, że śpiewak się zbliży. 641 00:57:46,592 --> 00:57:50,387 Dobra, ustawiam go. Tak. 642 00:57:55,517 --> 00:57:58,437 Nasz sposób komunikacji nazywamy „językiem”. 643 00:57:59,646 --> 00:58:02,774 Myślimy, że to, co robią wieloryby, to coś innego. 644 00:58:11,033 --> 00:58:16,997 Pod wodą dźwięki potrzebują pół godziny, by dotrzeć do horyzontu. 645 00:58:18,165 --> 00:58:22,920 Albo znikają w kilka sekund. 646 00:58:25,130 --> 00:58:27,216 Dźwięki pojawiają się bez przerwy... 647 00:58:28,842 --> 00:58:32,387 z różnych miejsc i czasów. 648 00:58:39,436 --> 00:58:43,899 A w jakiś sposób humbaki odczytują świat akustyczny, 649 00:58:43,982 --> 00:58:48,403 w którym przeszłość i teraźniejszość dzieją się jednocześnie. 650 00:58:56,495 --> 00:58:59,790 To tak, jakby wiedzieć, kiedy powstała która gwiazda... 651 00:59:01,875 --> 00:59:03,502 tylko dzięki uszom. 652 00:59:20,060 --> 00:59:22,396 CZEKAJĄC NA WYMIANĘ SILNIKA, 653 00:59:22,479 --> 00:59:24,898 PRZYJACIÓŁKA MICHELLE DOŁĄCZA, 654 00:59:24,982 --> 00:59:27,401 BY POMÓC ZAKOŃCZYĆ SEZON. 655 00:59:28,861 --> 00:59:33,198 DOKTORANTKA, EKOLOGIA MORSKA 656 00:59:49,840 --> 00:59:52,176 - Ile wielorybów oznaczyłam? - Sześć. 657 00:59:52,259 --> 00:59:55,721 Sześć. Wieloryby... 658 00:59:55,804 --> 00:59:58,724 Grupa składająca się z dwóch, z trzech i z jednego, zgadza się? 659 00:59:58,807 --> 00:59:59,850 Tak. 660 00:59:59,933 --> 01:00:01,310 - To się często zdarza. - Tak. 661 01:00:02,186 --> 01:00:03,270 Okej. 662 01:00:03,353 --> 01:00:05,189 - Okej. - Czas na moją trzyminutową przerwę? 663 01:00:06,565 --> 01:00:07,649 Tak. 664 01:00:07,733 --> 01:00:08,984 Wieloryb się wynurza! 665 01:00:09,067 --> 01:00:12,321 - Nie pracujemy teraz. - Tak, ale możemy oglądać. 666 01:00:12,404 --> 01:00:15,032 Czas na przekąski. Weź przekąskę. 667 01:00:15,115 --> 01:00:17,242 - Masz, serki. - Wspaniale. Dzięki. 668 01:00:17,326 --> 01:00:18,493 Tak. 669 01:00:18,577 --> 01:00:21,079 Jak daleko płyniemy, by zrobić kolejne badanie? 670 01:00:21,163 --> 01:00:23,123 - Godzinę albo sześć km. - Sześć km. 671 01:00:23,207 --> 01:00:24,499 Świetnie. 672 01:00:25,459 --> 01:00:27,586 Ile badań staramy się zrobić w ciągu dnia? 673 01:00:27,669 --> 01:00:29,046 Cztery. 674 01:00:29,129 --> 01:00:31,089 Jak będziemy głodne, gdy wrócimy do domu? 675 01:00:31,173 --> 01:00:32,966 - No. - Bardzo głodne. 676 01:00:39,473 --> 01:00:41,308 Wiele się dzieje w tym pliku. 677 01:00:41,975 --> 01:00:44,311 Nic dziwnego. Było tam wiele wielorybów. 678 01:00:44,978 --> 01:00:46,813 Tu jest nawoływanie. 679 01:00:51,985 --> 01:00:54,154 To jest dźwięk zwany „arches”, a to „droplet”. 680 01:00:55,155 --> 01:00:57,241 „Whup”, „feeding”, „droplet”. 681 01:00:57,324 --> 01:01:01,787 „Droplet”, „droplet”, „droplet”. 682 01:01:01,870 --> 01:01:06,416 „Feeding”, „droplet”, „droplet”, „droplet”. 683 01:01:06,500 --> 01:01:08,043 Ile z nich nazwałaś? 684 01:01:09,378 --> 01:01:10,504 Wszystkie. 685 01:01:16,343 --> 01:01:17,928 Wiesz, jak nazywamy to wołanie? 686 01:01:20,597 --> 01:01:21,598 Słoń. 687 01:01:21,682 --> 01:01:25,102 Nie, blisko. Pomyśl o innym zwierzęciu. Może być martwe. 688 01:01:25,185 --> 01:01:27,563 - Mamut. - Bliżej. 689 01:01:27,646 --> 01:01:28,856 Mamut włochaty. 690 01:01:33,610 --> 01:01:35,529 Nie, to brontozaur. 691 01:01:35,612 --> 01:01:37,531 „Może” być martwe? 692 01:01:38,824 --> 01:01:40,409 Na pewno jest. 693 01:01:41,201 --> 01:01:42,494 Nabrałaś mnie. 694 01:01:43,328 --> 01:01:45,414 Przypominają brontozaura. 695 01:01:45,497 --> 01:01:46,790 Zgadza się. 696 01:01:49,376 --> 01:01:51,628 - Brzmi jak brontozaur. - Tak. 697 01:02:39,259 --> 01:02:42,471 Jeszcze trzy dni, nim dostaniemy nowy silnik. 698 01:02:52,523 --> 01:02:57,277 Staramy się odpowiedzieć na pytanie: „Czy »whup« to nawiązanie kontaktu?”. 699 01:03:01,073 --> 01:03:02,741 I kończy nam się czas. 700 01:03:06,578 --> 01:03:07,746 Tworzymy nagranie. 701 01:03:09,414 --> 01:03:11,834 By móc zademonstrować światu 702 01:03:11,917 --> 01:03:13,460 i kolejnemu pokoleniu, 703 01:03:13,544 --> 01:03:15,087 że było tu coś pięknego. 704 01:03:32,396 --> 01:03:37,109 By odpowiedzieć na te pytania, muszę uciec od społeczeństwa. 705 01:03:39,987 --> 01:03:43,156 I żyć w świecie zdominowanym przez zwierzęta. 706 01:03:47,244 --> 01:03:50,247 Nie czuję, że to poświęcenie. 707 01:03:52,791 --> 01:03:54,209 Bardziej uwolnienie. 708 01:04:13,937 --> 01:04:16,523 Wiem, że wrócę do domu odmieniona. 709 01:04:16,607 --> 01:04:18,942 I nie wiem, czy ta osoba będzie pasowała... 710 01:04:20,110 --> 01:04:21,612 do swojej wcześniejszej roli. 711 01:04:25,574 --> 01:04:28,702 Po miesięcznym pobycie na Antarktydzie 712 01:04:28,785 --> 01:04:32,789 wróciłam do domu, do partnera i psa, 713 01:04:33,790 --> 01:04:35,792 i już tam nie pasowałam. 714 01:04:36,960 --> 01:04:38,170 Musiałam ich zostawić. 715 01:04:40,589 --> 01:04:43,300 Boję się, że to się powtórzy. 716 01:04:43,383 --> 01:04:44,510 - Wiesz? - Tak. 717 01:04:44,593 --> 01:04:47,930 Boję się, że nie będę pasować do roli, którą wcześniej miałam. 718 01:04:49,264 --> 01:04:50,265 Trzeba ją porzucić, 719 01:04:50,349 --> 01:04:53,101 ale nie tylko fizycznie, również mentalnie. 720 01:04:54,061 --> 01:04:56,396 Pracowałaś w terenie siedem sezonów. 721 01:04:58,732 --> 01:05:01,902 Znalazłaś sposób na powrót do domu? 722 01:05:01,985 --> 01:05:03,195 Nie. 723 01:05:04,071 --> 01:05:05,656 Nie. 724 01:05:05,739 --> 01:05:07,032 Zamiast tego... 725 01:05:08,033 --> 01:05:11,787 Robię coś odwrotnego, biorę to, co cenię w domu, 726 01:05:11,870 --> 01:05:14,248 jak ciebie, i sprowadzam to tu. 727 01:05:16,500 --> 01:05:18,961 To ma więcej sensu. 728 01:05:20,379 --> 01:05:23,006 Bo tu jest bezpieczniej być człowiekiem. 729 01:05:31,974 --> 01:05:34,977 TYDZIEŃ 3 730 01:05:38,939 --> 01:05:42,025 Nigdy nie widziałam tak mało wielorybów pod koniec sezonu. 731 01:05:43,569 --> 01:05:45,737 Udało nam się zdobyć tylko jedno porządne nagranie. 732 01:05:57,708 --> 01:06:00,043 Hydrofon leci w dół. 733 01:06:03,547 --> 01:06:05,549 - Ładnie. - Świetnie. 734 01:06:06,425 --> 01:06:07,759 Zajmę się danymi, 735 01:06:07,843 --> 01:06:11,805 bo nie chcemy tu być dłużej niż trzeba. 736 01:06:23,817 --> 01:06:25,819 Podasz czas? Słucham. 737 01:06:25,903 --> 01:06:27,654 8.29. 738 01:06:27,738 --> 01:06:30,115 - Okej, nagrywam. - Spoko. 739 01:07:08,862 --> 01:07:10,072 To jest frustrujące. 740 01:07:12,032 --> 01:07:15,869 Woda strasznie hałasuje. Dużo plusków. 741 01:07:15,953 --> 01:07:19,998 Musimy to ustawić na poziomie 25. Jest... 742 01:07:21,750 --> 01:07:23,293 To spore wyzwanie. 743 01:07:27,005 --> 01:07:31,134 Jestem tym wszystkim wykończona. 744 01:07:35,347 --> 01:07:38,725 Mówienie, że to trudne, że to wyzwanie, 745 01:07:38,809 --> 01:07:40,894 jest czasem oznaką słabości. 746 01:07:48,861 --> 01:07:53,532 A będąc kobietą w tej branży, nie chcesz okazywać słabości. 747 01:08:28,483 --> 01:08:32,069 W tym roku obiecałam, że będę pracować w terenie tylko dwa tygodnie. 748 01:08:37,242 --> 01:08:38,410 Tęsknię za Mattem. 749 01:08:40,703 --> 01:08:44,416 Mam wrażenie, że widzieliśmy swoje twarze wieki temu. 750 01:09:31,921 --> 01:09:34,716 19 Z 30 PLAYBACKÓW ZAKOŃCZONYCH POZOSTAŁO 6 DNI 751 01:09:34,800 --> 01:09:37,051 Dziś jest wtorek, 27 sierpnia. 752 01:09:37,135 --> 01:09:38,804 Mówi dr Michelle Fournet 753 01:09:38,886 --> 01:09:42,599 z prawie, ale jeszcze nie całkiem, dr Natalie Mastick. 754 01:09:48,145 --> 01:09:50,314 Okej. W porządku. 755 01:09:51,899 --> 01:09:55,112 Jest bliżej pozostałych? 756 01:09:55,195 --> 01:09:58,240 Dużo wielorybów. Tu jest dużo wielorybów. 757 01:10:00,492 --> 01:10:02,786 - Okej. - To mój ulubiony problem. 758 01:10:03,829 --> 01:10:05,914 To dobry problem. Spójrz na nie. 759 01:10:05,998 --> 01:10:07,708 Patrz! 760 01:10:20,637 --> 01:10:21,847 Idealnie. 761 01:10:21,930 --> 01:10:25,893 Okej, niebieski jest zabezpieczony. 762 01:10:25,976 --> 01:10:28,645 Niebieski jest w wodzie. 763 01:10:28,729 --> 01:10:30,272 Niebieski jest w wodzie. 764 01:10:38,947 --> 01:10:41,742 Czy dźwięk w iPadzie jest ustawiony na maksa? 765 01:10:43,243 --> 01:10:44,870 - Tak. - Tak? 766 01:10:46,914 --> 01:10:49,875 - Włącz jeszcze raz. Działa? - Działa. 767 01:10:52,336 --> 01:10:54,129 - Nie włożyłyśmy go do wody. - Szlag. 768 01:10:55,297 --> 01:10:57,174 - Dobra, zatrzymaj. - O nie. 769 01:11:01,136 --> 01:11:02,513 Dobra. Gotowa? 770 01:11:03,931 --> 01:11:05,641 Nie wiem. To było stresujące. 771 01:11:05,724 --> 01:11:07,518 - Tak, gotowa. - Okej. 772 01:11:12,064 --> 01:11:16,235 Jeden. Dwa. Trzy, cztery, pięć. 773 01:11:16,860 --> 01:11:20,531 Sześć, siedem, osiem, dziewięć, dziesięć, jedenaście. 774 01:11:22,908 --> 01:11:25,827 Gotowa? Zaczynamy. 775 01:11:26,995 --> 01:11:28,956 Mamy grupę dwóch. 776 01:11:29,581 --> 01:11:32,835 Trzy pojedyncze. Jedną grupę czterech. I dwa. 777 01:11:33,418 --> 01:11:36,213 Tutaj. Tutaj chyba jest jeden. 778 01:11:36,296 --> 01:11:38,048 Badanie numer 26. 779 01:11:39,508 --> 01:11:40,843 Koniec czasu. 780 01:11:41,885 --> 01:11:45,472 Wielkość grupy, trzy. 145,6. 781 01:11:46,348 --> 01:11:49,768 Grupa dwóch. 356,1. 782 01:11:51,144 --> 01:11:52,396 Jeden. 783 01:11:54,731 --> 01:11:56,608 129,6. 784 01:11:58,235 --> 01:12:00,112 Między 180 a 450 metrów. 785 01:12:08,912 --> 01:12:11,123 Pierwszy raz odczuwam swój wiek. 786 01:12:12,165 --> 01:12:13,375 Chcę mieć dziecko. 787 01:12:14,710 --> 01:12:17,504 Co z nim zrobisz, gdy będziesz w terenie? 788 01:12:18,672 --> 01:12:20,007 Zabierzesz je ze sobą. 789 01:12:22,217 --> 01:12:23,302 To trudne pytanie. 790 01:12:23,385 --> 01:12:25,345 Zależy, jaką pracę będę wykonywać. 791 01:12:25,429 --> 01:12:28,307 Zależy, jakiego będę mieć partnera, gdy będę tę pracę wykonywać. 792 01:12:28,390 --> 01:12:31,393 Jeśli takiego, który do mnie dołączy, to tak. 793 01:12:31,476 --> 01:12:34,188 Jeśli będę mieć grupę wspierających osób. 794 01:12:35,439 --> 01:12:36,982 Mówię poważnie. 795 01:12:37,065 --> 01:12:38,817 - Sezon trwa miesiąc. - Tak. 796 01:12:38,901 --> 01:12:40,944 Ktoś zbiera z dziećmi jagody, 797 01:12:41,028 --> 01:12:42,905 smaży naleśniki i robi pranie, 798 01:12:42,988 --> 01:12:45,991 gotuje obiad, zmywa po śniadaniu. 799 01:12:46,074 --> 01:12:48,368 A potem my wracamy po badaniach 800 01:12:48,452 --> 01:12:50,746 i kolejnego dnia jest moja kolej z dzieciakami. 801 01:12:50,829 --> 01:12:52,998 Wezmę jednego na ręce, drugiego złapię, 802 01:12:53,081 --> 01:12:55,626 jeśli spadną, to spadną, znowu je podniesiesz. 803 01:12:55,709 --> 01:12:56,710 Tak. 804 01:12:56,793 --> 01:12:59,755 Potem zamienimy grafik i będzie twoja kolej, by zostać w domu. 805 01:13:00,714 --> 01:13:03,509 - Tak. To brzmi niesamowicie. - Tak. 806 01:13:03,592 --> 01:13:06,929 Myślisz o tym, jak będziesz wykończona? 807 01:13:08,472 --> 01:13:09,723 To tylko miesiąc. 808 01:13:09,806 --> 01:13:12,643 Miesiąc pracowania dziewięć godzin na łodzi, 809 01:13:12,726 --> 01:13:15,187 wracania do domu, niespania. 810 01:13:16,730 --> 01:13:19,942 Nie ma dobrych przykładów w naszej branży. 811 01:13:20,025 --> 01:13:21,443 Nie potrzebujemy przykładów. 812 01:13:42,506 --> 01:13:45,092 Okej. 813 01:13:45,968 --> 01:13:46,969 Okej. 814 01:13:52,641 --> 01:13:54,935 - Powiedział, że tam. - Masz śpiewaka? 815 01:13:55,018 --> 01:13:56,770 - Tak? - Śpiewa. 816 01:13:56,854 --> 01:13:58,438 - Gdy popłyniemy... - Okej. Tak. 817 01:13:58,522 --> 01:14:00,148 ...a one przestały śpiewać... 818 01:14:00,232 --> 01:14:02,901 - Okej. Tak. - Tak. 819 01:14:02,985 --> 01:14:05,195 - Bo ostatnio zaczął znowu. - Tak, okej. 820 01:14:05,279 --> 01:14:08,240 Okej. To wszystko tłumaczy, bo słyszeliśmy... 821 01:14:08,323 --> 01:14:11,159 słyszeliśmy ładnie pieśni, więc jeśli on tam jest... Tak. 822 01:14:12,035 --> 01:14:13,036 W porządku. 823 01:14:25,674 --> 01:14:26,800 Opuszczam. 824 01:14:31,722 --> 01:14:33,974 Myślę, że to dobry kierunek. 825 01:14:34,057 --> 01:14:35,309 Słychać go głośniej. 826 01:14:41,106 --> 01:14:44,234 Tak, teraz płyniemy w dobrym kierunku. 827 01:14:44,318 --> 01:14:45,485 Tak. 828 01:15:06,924 --> 01:15:08,008 Okej. 829 01:16:34,887 --> 01:16:37,723 To ta sama pieśń, którą słyszeliśmy w Australii. 830 01:16:38,599 --> 01:16:41,518 Ta, którą badamy cały sezon. 831 01:16:44,396 --> 01:16:47,482 To znaczy, że są tu przynajmniej dwie różne pieśni. 832 01:16:53,030 --> 01:16:55,073 Spotkanie kultur. 833 01:16:58,410 --> 01:17:01,288 Ten wieloryb śpiewa pieśń z zachodu. 834 01:17:06,877 --> 01:17:09,505 A ta druga musi być skądinąd. 835 01:17:17,179 --> 01:17:20,474 A kolejna najbliższa populacja jest w pobliżu Ekwadoru. 836 01:17:21,183 --> 01:17:23,143 Około 8000 km na wschód. 837 01:17:26,563 --> 01:17:31,652 To, co uważałam za niespotykane dzielenie się pieśniami, 838 01:17:31,735 --> 01:17:35,989 może być tylko częścią sieci kulturalnej. 839 01:17:41,453 --> 01:17:44,498 Tysiące mózgów uczą się i dzielą 840 01:17:44,581 --> 01:17:48,085 jednymi z najbardziej złożonych wzorów akustycznych na świecie. 841 01:17:56,176 --> 01:18:00,931 Efekt ewolucji, która jest milion lat starsza od naszej. 842 01:18:07,145 --> 01:18:12,609 Badanie kultury wielorybów może pomóc nam przyjrzeć się naszej. 843 01:18:17,990 --> 01:18:19,825 Jak możemy porozumiewać się inaczej 844 01:18:21,368 --> 01:18:22,953 za milion lat. 845 01:20:14,356 --> 01:20:15,899 Zaraz się dowiemy... 846 01:20:16,984 --> 01:20:18,193 czy zadziałało. 847 01:20:19,987 --> 01:20:21,488 Zaczyna się tu. Okej. 848 01:20:23,323 --> 01:20:25,951 W pierwszej części mamy jeden, dwa... 849 01:20:27,077 --> 01:20:28,328 trzy dźwięki „growl”. 850 01:20:28,829 --> 01:20:29,830 Żadnych „whupów”. 851 01:20:29,913 --> 01:20:33,417 W drugiej części mamy jeden, dwa, trzy „whupy”. 852 01:20:33,500 --> 01:20:36,712 A potem jeden, dwa, 853 01:20:37,546 --> 01:20:41,925 trzy, cztery, pięć, sześć, siedem... 854 01:20:43,302 --> 01:20:45,721 osiem, dziewięć, dziesięć, jedenaście... 855 01:20:47,389 --> 01:20:48,724 dwanaście, trzynaście. 856 01:20:51,435 --> 01:20:52,811 Trzynaście. 857 01:20:58,525 --> 01:21:00,986 - Nieźle, co? - Nieźle. 858 01:21:01,904 --> 01:21:03,280 Odpowiadają ci. 859 01:21:05,866 --> 01:21:07,576 Myślę, że to nie zadziała. 860 01:21:17,711 --> 01:21:20,589 Bardzo się cieszę! 861 01:21:29,890 --> 01:21:33,602 Trudno jest interpretować język świata natury. 862 01:21:35,062 --> 01:21:40,359 Słuchać i rozumieć, co przekazuje. 863 01:21:43,028 --> 01:21:48,534 To tak jakby wycelować wszystkie satelity w niebo 864 01:21:48,617 --> 01:21:51,203 i czekać na znak z kosmosu. 865 01:21:54,373 --> 01:21:56,124 WCZESNA ANALIZA DR FOURNET POKAZUJE, 866 01:21:56,208 --> 01:21:58,418 ŻE HUMBAKI WYDAJĄ DŹWIĘKI „WHUP”, BY NAWIĄZAĆ KONTAKT 867 01:21:58,502 --> 01:21:59,795 I POKAZAĆ, KIM SĄ. 868 01:21:59,878 --> 01:22:04,299 JEJ PRZEŁOM WYRAŹNIE POKAZUJE, 869 01:22:04,383 --> 01:22:09,096 JAK WIELORYBY PODTRZYMUJĄ WIELOLETNIE ZWIĄZKI. 870 01:22:12,558 --> 01:22:15,936 DR GARLAND PRACUJE Z NAUKOWCAMI Z RÓŻNYCH KRAJÓW, 871 01:22:16,019 --> 01:22:17,521 KTÓRZY BADAJĄ PIEŚNI HUMBAKÓW. 872 01:22:17,604 --> 01:22:20,607 RAZEM TWORZĄ MAPĘ TEGO, 873 01:22:20,691 --> 01:22:25,237 JAK WIELORYBY DZIELĄ SIĘ PIEŚNIAMI DOKOŁA PLANETY. 874 01:22:26,905 --> 01:22:29,533 ZARÓWNO DR FOURNET, JAK I DR GARLAND STARAJĄ SIĘ ODSZYFROWAĆ COŚ, 875 01:22:29,616 --> 01:22:31,827 CO WYDAJE SIĘ BYĆ NAJSTARSZYM NA ŚWIECIE SYSTEMEM 876 01:22:31,910 --> 01:22:35,247 KULTURY I KOMUNIKACJI. 877 01:26:38,657 --> 01:26:40,659 Napisy: Agnieszka Otawska