1 00:00:49,424 --> 00:00:54,471 CANAVARLARI UZAKTA, KENDİ YERLERİNDE TUTMALIYIZ. 2 00:00:54,555 --> 00:00:59,601 BÖYLECE CEVAP VERİP, İNANÇLARIMIZI YERLE BİR EDEREK 3 00:00:59,685 --> 00:01:04,522 BİZİ DEHŞETE DÜŞÜRECEKLERİ SORULAR SORMAYIZ. 4 00:03:18,407 --> 00:03:20,993 En basit şekliyle ifade edersek 5 00:03:21,076 --> 00:03:24,913 "Diyalog kurmaya çalışıyorum." diyebiliriz. 6 00:03:29,543 --> 00:03:32,796 Okyanusa hoparlör koyup bir balinayla konuşacağım 7 00:03:32,880 --> 00:03:34,548 ve karşılık vermesini umacağım. 8 00:03:46,101 --> 00:03:48,395 İşe yararsa 9 00:03:48,979 --> 00:03:51,732 kambur balinayla 10 00:03:51,815 --> 00:03:55,027 karşılıklı diyalog kurduğumuz ilk deney olacak. 11 00:04:01,950 --> 00:04:06,455 MICHELLE KAMBUR BALİNALARLA İLETİŞİM KURMAYI DENERKEN 12 00:04:06,538 --> 00:04:09,374 BAŞKA BİR BİLİM İNSANI DA 13 00:04:09,458 --> 00:04:12,294 BAĞLARININ ZAMAN VE MEKÂN AÇISIDAN 14 00:04:12,377 --> 00:04:14,296 NE KADAR UZAĞA ERİŞTİĞİNİ DEŞİFRE EDİYOR. 15 00:04:17,548 --> 00:04:22,262 ST. ANDREWS ÜNİVERSİTESİ İSKOÇYA 16 00:04:49,581 --> 00:04:52,626 İnsanlar 40, 50 yıldır kambur balinaların şarkılarını inceliyor. 17 00:04:56,505 --> 00:05:00,926 Buna rağmen kimse neden şarkı söylediklerini bilmiyor. 18 00:05:20,988 --> 00:05:22,281 Kuşların şarkıları var. 19 00:05:24,116 --> 00:05:25,576 Başka balinaların da. 20 00:05:28,912 --> 00:05:33,250 Ama kambur balina şarkıları… daha girift. 21 00:05:37,087 --> 00:05:38,088 Bir ritimleri var. 22 00:05:40,632 --> 00:05:41,842 Ölçülü nefes alıyorlar. 23 00:05:45,262 --> 00:05:47,306 Kâfiye ve tekrarlar var. 24 00:05:56,190 --> 00:05:58,525 Saatlerce kalıp içinde kalıp. 25 00:06:01,987 --> 00:06:05,073 Belli bir başı sonu olmaksızın. 26 00:06:09,536 --> 00:06:12,789 Bence kambur balina şarkısı girift bir iletişim şekli… 27 00:06:14,499 --> 00:06:17,419 …ve bu boyutta bir iletişimin bir eşi daha yok. 28 00:06:21,131 --> 00:06:22,508 Kendimizi saymazsak. 29 00:06:45,822 --> 00:06:48,408 Üvey babam klasik müzik piyanistiydi. 30 00:06:48,492 --> 00:06:51,912 CORNELL ÜNİVERSİTESİ ITHACA, NEW YORK 31 00:06:53,247 --> 00:06:55,541 Bana piyano öğretmeye başladığında, 32 00:06:56,959 --> 00:07:01,421 bir nota çalmamı ve gözlerimi kapayıp ses kaybolana dek… 33 00:07:04,758 --> 00:07:06,301 …dinlememi söyledi. 34 00:07:12,307 --> 00:07:16,645 Sesi deneyimleyerek anlamamı istedi. 35 00:07:28,782 --> 00:07:30,993 Karadayken bu çok daha kolay. 36 00:07:31,827 --> 00:07:33,996 Sonra zamanlayıcıyı kuruyorsun. 37 00:07:34,079 --> 00:07:36,456 CORNELL BİYOAKUSTİK MÜHENDİSLİK VE ÜRETİM ATÖLYESİ 38 00:07:36,540 --> 00:07:38,458 Bu sistem bu kutuyla mı iletişim kuruyor? 39 00:07:39,543 --> 00:07:43,213 Balinalara dinleteceğimiz kayıtları üretmeye başlamak için 40 00:07:43,297 --> 00:07:48,886 gerekli temelleri atmak bile on yılımızı aldı. 41 00:07:52,723 --> 00:07:55,601 -Güzel. Çalışıyor -Güzel. 42 00:08:01,315 --> 00:08:02,357 Evet. 43 00:08:02,441 --> 00:08:03,859 -Çalışıyor mu? -Evet. Gayet iyi. 44 00:08:03,942 --> 00:08:05,277 -Harika. Güzel. -Tamam. 45 00:08:05,360 --> 00:08:07,154 -Açık mı? -Açık. 46 00:08:08,572 --> 00:08:09,698 Evet. 47 00:08:18,165 --> 00:08:20,667 Evet, bu. Zorlanacak. 48 00:08:21,835 --> 00:08:24,087 İşte bu. Onlara dinleteceğimiz ses bu. 49 00:08:24,171 --> 00:08:26,423 Dinleteceğimiz ses bu. 50 00:08:26,507 --> 00:08:27,799 O seslerden biri yani. 51 00:08:28,675 --> 00:08:30,594 Evet, ayarını biraz değiştirmeliyiz. 52 00:08:30,677 --> 00:08:33,804 Evet, biraz daha alçak sesle çalabiliriz. 53 00:08:34,681 --> 00:08:35,933 Belki… 54 00:08:36,850 --> 00:08:39,520 Bozulma var. Ayarı değiştirmen gerekebilir. 55 00:08:39,602 --> 00:08:41,897 -Bozulma kayıttan kaynaklanıyor. -Tamam. 56 00:08:41,980 --> 00:08:43,815 Evet. Bozulma kayıttan kaynaklı. 57 00:08:43,899 --> 00:08:48,028 Bu kayıtlar filtreden geçirilmedi, herhangi bir ayar yapılmadı. 58 00:08:53,450 --> 00:08:54,701 Güzel. 59 00:08:58,539 --> 00:09:01,124 -Bir şeyler yanlış. -Evet. Doğru olmayan bir şeyler var. 60 00:09:01,208 --> 00:09:03,418 Balinayı kandırmaya çalışıyorum. 61 00:09:04,920 --> 00:09:06,797 Bu konuda dürüst olmalıyım. 62 00:09:09,383 --> 00:09:11,343 Kambur balinayı suda ses çıkaran 63 00:09:11,426 --> 00:09:14,805 bir balina daha olduğuna ikna etmeyi deniyorum. 64 00:09:16,306 --> 00:09:19,893 Bazı konularda beyin fırtınası yaparken tesadüfen bir şey bulmuş olabiliriz. 65 00:09:19,977 --> 00:09:21,353 CORNELL BİYOAKUSTİK LABORATUVARI 66 00:09:21,436 --> 00:09:25,440 Geçmişteki benzer deneylerde yanlışlıkla bir sürü korkunç ses üretildi. 67 00:09:27,109 --> 00:09:31,113 Çalışma şekli şöyle. Yarısı gerçek şarkı. 68 00:09:33,949 --> 00:09:35,450 Son kayıt hazırladıklarında 69 00:09:35,534 --> 00:09:37,995 kambur balina helyum almış gibi sesler ortaya çıktı. 70 00:09:38,078 --> 00:09:39,997 Bu da elden geçirilmiş hâli. 71 00:09:43,166 --> 00:09:45,586 Ve neden cevap gelmediğini merak ettiler. 72 00:09:45,669 --> 00:09:48,422 -Her şeyden arındırıyorsun. -Evet, gürültüler gidiyor. 73 00:09:48,505 --> 00:09:50,048 Burada ses dalgasını görüyorsun. 74 00:09:50,132 --> 00:09:52,968 Girdiler mavi renkte, kırmızı da şimdi dinlediğimiz. 75 00:09:53,051 --> 00:09:55,053 -Şimdi dinlediğimiz kırmızı. -Evet. 76 00:09:55,137 --> 00:09:57,723 Ve sadece sinyalle mi çalışıyorsunuz? 77 00:09:57,806 --> 00:10:00,142 Yani spektrogramla sorununuz yok. 78 00:10:01,226 --> 00:10:04,688 Tüm tık sesleri falan atılır. 79 00:10:04,771 --> 00:10:06,398 Harika bir fikir. 80 00:10:06,481 --> 00:10:11,528 Tek sorun çoğu kambur balina şarkısının tonal olmaması. 81 00:10:12,487 --> 00:10:14,781 Bunlar genlik modülasyonlu şarkılar. 82 00:10:14,865 --> 00:10:17,826 Ve kısalar. Yani birçoğu… 83 00:10:20,871 --> 00:10:22,956 …ahenkli veya tonal değil. 84 00:10:23,040 --> 00:10:24,249 İnanılmaz. 85 00:10:24,791 --> 00:10:26,418 Çok iyi taklit ediyorsun. 86 00:10:26,502 --> 00:10:29,755 Yine de bence mesele netlikte bitecek. 87 00:10:30,964 --> 00:10:32,591 -Bence denemeliyiz. -Evet. 88 00:10:39,056 --> 00:10:43,101 Dünyanın dört bir yanındaki balinaları aynı anda dinleseydiniz 89 00:10:44,561 --> 00:10:46,480 seslerin çoğunu şarkılar oluştururdu. 90 00:10:48,398 --> 00:10:51,902 Bazen düzeni değişen diziler hâlinde belirirler. 91 00:10:51,985 --> 00:10:54,488 Bazen de teker teker. 92 00:10:57,407 --> 00:10:59,618 DAMLA 93 00:10:59,701 --> 00:11:00,869 Ama kısadırlar. 94 00:11:00,953 --> 00:11:01,954 SWOP 95 00:11:02,037 --> 00:11:04,039 Ve haklarında çok az şey biliyoruz. 96 00:11:04,122 --> 00:11:07,251 HOMURTU 97 00:11:07,334 --> 00:11:09,169 Ama kambur balina sesleri arasında… 98 00:11:09,253 --> 00:11:10,254 ÇADIR 99 00:11:10,337 --> 00:11:12,172 …bence bir tanesi hepsinden önemli. 100 00:11:16,468 --> 00:11:17,719 "Whup." 101 00:11:21,098 --> 00:11:24,852 Bize göre bu, herkesin çıkardığı bir ses. 102 00:11:26,228 --> 00:11:30,232 Sonsuz sayıda ses üretme potansiyeline sahip bir hayvan bu. 103 00:11:33,151 --> 00:11:35,654 Neden bu ses eşsiz? 104 00:11:35,737 --> 00:11:37,531 Neden bu ses özel? 105 00:11:38,115 --> 00:11:41,618 Bunu öğrenmenin en iyi yolu 106 00:11:41,702 --> 00:11:44,621 onu bir balinaya dinletip ne tepki verdiğini görmek. 107 00:12:00,053 --> 00:12:02,222 Sormaya hazırlandığım soru bu. 108 00:12:05,559 --> 00:12:08,979 25 yaşında bu fikri ortaya attığımdan beri uğrunda savaştığım soru bu. 109 00:12:11,565 --> 00:12:16,028 Doktorama başladığımda ele aldığım soru bu. 110 00:12:20,073 --> 00:12:22,993 Bilimsel açıdan kusursuz olmasını sağlamalıyım. 111 00:12:33,795 --> 00:12:36,507 Kambur balinaların dünyayı nasıl algıladığını 112 00:12:36,590 --> 00:12:39,927 ve ses aracılığıyla birbirlerini nasıl algıladıklarını 113 00:12:41,595 --> 00:12:45,849 çözme sürecimizin ilk adımları bunlar. 114 00:12:49,394 --> 00:12:51,396 MICHELLE, KAMBUR BALİNALARIN WHUP SESİNİ 115 00:12:51,480 --> 00:12:54,316 BİRBİRLERİYLE İLETİŞİM KURMAKTA KULLANIP KULLANMADIKLARINI 116 00:12:54,399 --> 00:12:56,568 TEST ETMEK İÇİN ALASKA'YA GİDECEK. 117 00:13:11,625 --> 00:13:13,252 Annem okyanusa bayılırdı. 118 00:13:18,298 --> 00:13:20,342 Hep okyanus bilimci olmak istemişti 119 00:13:20,425 --> 00:13:22,928 ama gemilerde kadına izin yoktu. 120 00:13:25,097 --> 00:13:27,015 O da coğrafyacı oldu. 121 00:13:32,813 --> 00:13:35,691 Okyanus sevgisini hiç kaybetmedi ve onu kesinlikle… 122 00:13:37,150 --> 00:13:38,735 …bana geçirdi. 123 00:13:44,992 --> 00:13:46,326 DENİZ MEMELİLERİ ARAŞTIRMA BİRİMİ 124 00:13:46,410 --> 00:13:49,121 Kesinlikle. Bu çok önemli. 125 00:13:50,080 --> 00:13:54,585 Yapabileceğinizin en iyisi, tuhaf olanı, sıradan olmayanı fark etmektir. 126 00:13:54,668 --> 00:13:56,920 Çünkü bireysel düzeydeki ayrımları fark ederseniz 127 00:13:57,004 --> 00:14:00,257 bunlar hemen dikkatinizi çekecektir. 128 00:14:01,049 --> 00:14:02,593 Not alın. 129 00:14:02,676 --> 00:14:07,055 Bilim insanları, şarkıların sadece çiftleşmede kullanıldığını sanırdı. 130 00:14:07,139 --> 00:14:08,765 İyi bir kalıbımız var. 131 00:14:08,849 --> 00:14:12,186 Bir keman, bir havlama 132 00:14:12,269 --> 00:14:14,229 ve şunun whup olacağından eminim. 133 00:14:14,313 --> 00:14:17,399 Yani bunlar üç mükemmel örnek. 134 00:14:25,032 --> 00:14:28,452 Ama Güney Pasifik'ten gelen on yıllık kayıtları dinlerken 135 00:14:28,535 --> 00:14:30,370 aralarında yüzlerce kilometre olan gruplarda 136 00:14:30,454 --> 00:14:33,040 aynı şarkıların ortaya çıktığını gördüm. 137 00:14:34,041 --> 00:14:37,044 Ama yapıyı görmemiz önemli. 138 00:14:37,127 --> 00:14:40,672 Önce büyük bir cıyaklama, sonra düşük frekanslı bir ses var. 139 00:14:40,756 --> 00:14:43,592 Sonra büyük bir cıyaklama, sonra düşük frekanslı ses. 140 00:14:43,675 --> 00:14:46,094 Bunu yapısal açıdan düşünürseniz… 141 00:14:47,262 --> 00:14:50,724 Şarkının çiftleşmeden çok daha fazlası olduğunu anladım. 142 00:14:54,520 --> 00:14:56,647 Şarkıya ufak değişiklikler getiriliyor. 143 00:14:59,525 --> 00:15:03,946 Onu söyleyenlerin hepsi bu değişiklikleri öğreniyor ve şarkı evrim geçiriyor. 144 00:15:05,739 --> 00:15:06,949 İlerliyor. 145 00:15:08,909 --> 00:15:12,037 Sonra bu şarkılar, uzaklardaki gruplara aktarılıyor. 146 00:15:13,539 --> 00:15:15,499 Bu tekrarlandıkça 147 00:15:15,582 --> 00:15:20,045 binlerce balinanın birlikte çıkardığı sese dönüşüyor. 148 00:15:23,715 --> 00:15:26,635 Bu, kültürel bir fenomen. 149 00:15:28,095 --> 00:15:29,471 Avustralya'dan başlıyor, 150 00:15:29,555 --> 00:15:33,267 önce 1.300 kilometre uzaktaki Yeni Kaledonya'ya yayılıyor. 151 00:15:34,935 --> 00:15:37,646 Hepsi birkaç ayda şarkıyı öğreniyor. 152 00:15:37,729 --> 00:15:40,065 Hayvanların bu uzun ve karmaşık şarkıyı 153 00:15:40,148 --> 00:15:43,443 bu kadar hızlı öğrenmesi çok saçma. 154 00:15:45,612 --> 00:15:49,116 Şarkılar her seferinde batıdan doğuya gidiyor, 155 00:15:49,199 --> 00:15:52,035 okyanus dolusu balinayı kültür çatısında birleştiriyor. 156 00:15:54,746 --> 00:15:56,248 Güney Pasifik'te şarkı paylaşımı 157 00:15:56,331 --> 00:15:58,959 yapılan yerlerin haritasını tamamlamaya çalışıyorum. 158 00:16:01,587 --> 00:16:03,088 Sınırlarını bulmak için. 159 00:16:05,299 --> 00:16:08,135 Kambur balina kültürünün nerede bittiğini bulmak için. 160 00:16:11,638 --> 00:16:15,225 ELLEN ORADAKİ BALİNALAR DA 161 00:16:15,309 --> 00:16:17,936 İZİNİ SÜRDÜĞÜ ŞARKILARI SÖYLÜYOR MU GÖRMEK İÇİN 162 00:16:18,020 --> 00:16:21,565 FRANSIZ POLİNEZYASI'NA GİTMEYE HAZIRLANIYOR. 163 00:16:35,662 --> 00:16:39,625 MATT LILLEY ELLEN'IN KOCASI 164 00:16:42,836 --> 00:16:46,131 -Yeterli mi? Kesinlikle hayır. -Bence yeter. Doldur. 165 00:16:46,215 --> 00:16:48,425 Haydi Zin. Ne bu? 166 00:16:50,802 --> 00:16:52,054 Yukarı. 167 00:16:53,430 --> 00:16:54,598 Ne dersin Zin? 168 00:16:56,683 --> 00:16:58,018 Her şey yolunda mı? 169 00:17:01,480 --> 00:17:03,440 Sevdiklerinizden uzakta 170 00:17:03,524 --> 00:17:07,653 olduğunuz için saha çalışmaları hep zordur. 171 00:17:10,739 --> 00:17:12,950 Şey sandım… 172 00:17:13,032 --> 00:17:17,412 Matt'in de benimle gelmesini sağladığım zamanlar oldu. 173 00:17:20,207 --> 00:17:22,125 Gemide deniz tuttuğunu keşfettik. 174 00:17:22,209 --> 00:17:24,502 Yani… pek yürümedi. 175 00:17:25,087 --> 00:17:26,672 Ocağı kapamalısın. 176 00:17:26,755 --> 00:17:28,549 -Biliyorum! -Dumanı görüyor musun? 177 00:17:29,591 --> 00:17:30,759 Şeyi açtın mı… Evet. 178 00:17:30,843 --> 00:17:33,095 Birinci adım, Ellen hep duman alarmını çalıştırır. 179 00:17:36,098 --> 00:17:38,058 -İyi misin? -Evet. 180 00:17:41,311 --> 00:17:42,563 Teşekkürler dostum. 181 00:17:45,524 --> 00:17:47,484 Nereden başlayacağımı bilmiyorum. Tamam. 182 00:17:48,443 --> 00:17:49,820 -İşleri dağıt Ellen. -Pardon? 183 00:17:49,903 --> 00:17:52,865 İşleri dağıt. Bazılarını bana pasla. 184 00:17:52,948 --> 00:17:54,157 Tamam. 185 00:17:54,241 --> 00:17:58,620 Kuruyan giysileri ipten alır mısın? 186 00:17:58,704 --> 00:17:59,830 Evet, bunu yapabilirim. 187 00:18:03,208 --> 00:18:07,546 İletişimimizin en aza ineceği bir dönem geliyor 188 00:18:07,629 --> 00:18:08,714 ve bu, tatsız. 189 00:18:08,797 --> 00:18:10,090 Çok zor. 190 00:18:10,174 --> 00:18:12,426 Bence senin için benim için olduğundan daha zor 191 00:18:12,509 --> 00:18:16,471 çünkü benim çevremde sürekli birileri var. Ekibim var. 192 00:18:17,097 --> 00:18:19,016 Ayrıca yapacak işlerin var, değil mi? 193 00:18:19,099 --> 00:18:21,768 Sahada dinlenmeye vakit yoktur. 194 00:18:21,852 --> 00:18:25,189 Bir şeyle gerçekten ilgileniyorsanız, bir konuda tutkuluysanız 195 00:18:25,272 --> 00:18:27,608 doğal olarak onu yapmak istersiniz. 196 00:18:27,691 --> 00:18:29,359 Sahada olmaya bayılıyorum. 197 00:18:30,110 --> 00:18:33,363 Beni çok mutlu ediyor. Bunu çok seviyorum. 198 00:18:33,447 --> 00:18:36,450 Bunu yapmayı bırakmak istemezdim 199 00:18:36,533 --> 00:18:38,243 ama uzaklara gitmek çok zor. 200 00:18:38,327 --> 00:18:41,079 En iyisi bunu düşünmemek sanırım. 201 00:18:48,086 --> 00:18:49,379 Tamam. 202 00:18:51,173 --> 00:18:52,466 Buraya gel. 203 00:18:53,383 --> 00:18:54,468 İşte böyle. 204 00:19:05,521 --> 00:19:10,484 HOBART KÖRFEZİ ALASKA 205 00:19:42,391 --> 00:19:44,351 SAHA ÇALIŞMASININ İLK İKİ HAFTASINDA 206 00:19:44,434 --> 00:19:46,979 MICHELLE'E BAŞKA BİR ARAŞTIRMACI VE BİR ÖĞRENCİ 207 00:19:47,062 --> 00:19:48,063 EŞLİK EDECEK. 208 00:19:48,146 --> 00:19:51,108 Dört hidrofon. Tamam. Kumanda. Tamam. 209 00:19:51,191 --> 00:19:54,403 Ağzı kapanan dört su geçirmez çanta ve GPS birimleri. Tamam. 210 00:19:54,486 --> 00:19:59,324 İz sürücü, tamam. Tekne GPS'lerinin olduğu küçük, siyah su geçirmez çanta, tamam. 211 00:19:59,408 --> 00:20:02,452 iPad, tamam. Yeşil havlu, sırt çantasında. 212 00:20:02,536 --> 00:20:04,288 Goal Zero batarya ve şarj kabloları 213 00:20:04,371 --> 00:20:06,832 ve Goal Zero güneş paneli de sırt çantasında. 214 00:20:06,915 --> 00:20:08,750 -Siyah Pelican. -Tamam. 215 00:20:08,834 --> 00:20:10,961 Kameralı… Sabah kontrol ettim. 216 00:20:11,044 --> 00:20:13,255 Fotoğraf makinesi, dürbünler, dokuz voltluk yedek kamera pili, 217 00:20:13,338 --> 00:20:15,174 AA piller, hepsi tamam. 218 00:20:15,257 --> 00:20:17,926 Harika. Büyük, sarı su geçirmez çanta, yağmurluklar, öğle yemekleri. 219 00:20:18,010 --> 00:20:19,803 MAGGIE KNIGHT ÖĞRENCİ ARAŞTIRMA ASİSTANI 220 00:20:19,887 --> 00:20:21,388 Tamam, tamam, tamam. 221 00:20:21,471 --> 00:20:24,349 Tamam. Kaydın yayınlanacağı hoparlör. Dört can yeleği. 222 00:20:24,433 --> 00:20:26,059 DR. LEANNA MATTHEWS DENİZ EKOLOJİSTİ 223 00:20:26,143 --> 00:20:27,519 -İki telsiz. -Tamam. 224 00:20:28,687 --> 00:20:31,398 -Şahsi su geçirmez çantalar, su şişeleri. -Su. 225 00:20:32,024 --> 00:20:33,483 Su şişelerimi doldurdum. 226 00:20:33,567 --> 00:20:35,110 Güneş kremi. 227 00:20:35,194 --> 00:20:37,404 Güneş kremi. Listeye yazmıştım. 228 00:20:37,487 --> 00:20:40,490 Çantada. Yüzümüze sürmeliyiz. 229 00:20:47,289 --> 00:20:52,336 İlk tetkiki güneyde yapıp kuzeye doğru çıkacağız. 230 00:20:52,419 --> 00:20:53,754 Tamam. 231 00:20:57,799 --> 00:21:02,804 Böyle güzel bir yerde olduğunuzda balinaların bizi… 232 00:21:04,306 --> 00:21:06,391 …alabora edebileceğini unutmak kolay. 233 00:21:07,559 --> 00:21:09,811 Ve su bizi öldürebilecek kadar soğuk. 234 00:21:50,227 --> 00:21:51,854 Orada bir tane var. 235 00:21:51,937 --> 00:21:53,063 Kesin. 236 00:22:02,239 --> 00:22:06,118 Önceki yıllarda haftalarca balina görmediğim oldu. 237 00:22:07,744 --> 00:22:11,123 Bu yıl en az 30 balinayı tetkik etmek için sadece bir ayımız var. 238 00:22:22,634 --> 00:22:27,181 Tamam, hidrofonlar, saat 10.28, 11 Ağustos. 239 00:22:27,264 --> 00:22:30,309 Ben Dr. Leanna Matthews, yanımda Dr. Michelle Fournet var. 240 00:22:30,392 --> 00:22:32,477 Üç kere el çırpacağım. 241 00:22:37,107 --> 00:22:39,109 Her kayıt bir saatlik. 242 00:22:44,489 --> 00:22:47,576 Aşağıda, hoparlörlerimiz whup'u çalarken hidrofonlarla akustik olarak 243 00:22:47,659 --> 00:22:50,162 tek bir balinanın izini süreceğiz. 244 00:22:52,623 --> 00:22:54,041 Çalmaya başlıyorum. 245 00:22:56,043 --> 00:23:00,047 Ve yukarıda, tek bir balinanın yaptığı her şeyi not alacağız. 246 00:23:00,130 --> 00:23:01,632 Buna odak takibi denir. 247 00:23:03,509 --> 00:23:07,596 Yüzeyde gördüğümüz davranışlarla su altındaki kayıtları eşleştirerek 248 00:23:08,222 --> 00:23:12,434 balinanın kayıtlarımıza verdiği tepkinin tam bir profilini oluşturacağım. 249 00:23:12,518 --> 00:23:15,270 -Yüzeyden başlayacağız. -Evet. 250 00:23:34,289 --> 00:23:36,375 Birden yanımızda belirecekmiş gibi geliyor. 251 00:23:36,458 --> 00:23:37,835 Evet. 252 00:23:54,059 --> 00:23:55,561 Tetkike başla. 253 00:23:55,644 --> 00:23:58,772 İlk olarak yüzey. Güneybatı, 76,2. 254 00:24:05,821 --> 00:24:06,947 Püskürtü. 255 00:24:07,030 --> 00:24:08,866 Boş ver. Sil. Bizim balina değil. 256 00:24:08,949 --> 00:24:10,659 -Bizim balina değil. -Evet. 257 00:24:11,410 --> 00:24:13,871 Püskürtü. Batıda. 258 00:24:14,955 --> 00:24:16,039 50,1. 259 00:24:22,296 --> 00:24:25,090 Püskürtü. Kuzeybatı. 260 00:24:28,468 --> 00:24:31,138 Dalış. 36,3. 261 00:24:33,182 --> 00:24:34,183 135 metre. 262 00:24:35,017 --> 00:24:37,019 -O, bizim balinamız. -Evet. O, bizimki. 263 00:24:37,102 --> 00:24:39,188 Tamam. Dorsal yüzgecinde ufak bir beyazlık var. 264 00:24:39,271 --> 00:24:40,272 -Değil mi? -Evet. 265 00:24:40,355 --> 00:24:42,024 Evet. Kuyruk lobları bana kendimi iyi hissettirdi. 266 00:24:42,107 --> 00:24:43,859 Çünkü diğerinin kuyruk lobları siyahtı. 267 00:24:43,942 --> 00:24:45,485 Onu fark ettim ve "Aman Tanrım." dedim. 268 00:24:45,569 --> 00:24:47,404 -Ama hayır, bu bizim balinamız. -Ve o doğru kuyruktu. 269 00:24:47,487 --> 00:24:48,822 -Doğru kuyruktu. -Evet. 270 00:24:48,906 --> 00:24:51,408 Benekleri olan siyah loblar. Üstte de midyeler. 271 00:24:51,491 --> 00:24:53,160 -Evet. -Evet. 272 00:24:53,243 --> 00:24:55,370 Tamam. Tetkikimizin sonuna geldik. 273 00:24:58,498 --> 00:25:02,377 İLK KAYIT BİTTİ 274 00:25:05,714 --> 00:25:06,965 -Temas. -Temas. 275 00:25:07,049 --> 00:25:09,384 -Temas. -Temas. 276 00:25:09,468 --> 00:25:11,094 -Temas. -Temas. 277 00:25:11,178 --> 00:25:12,513 Temas. 278 00:25:31,406 --> 00:25:33,825 Kaşar peynirliyi almamın sakıncası var mı? 279 00:25:33,909 --> 00:25:35,285 Hiç durma. 280 00:25:39,456 --> 00:25:42,167 Bizi oraya götürmediğim için hayal kırıklığına uğradınız mı? 281 00:25:43,669 --> 00:25:45,379 -Hayır. -Tamam. 282 00:25:45,462 --> 00:25:46,672 Kasten. 283 00:25:47,548 --> 00:25:49,716 Orada çok fazla balina var. 284 00:25:49,800 --> 00:25:51,552 Bence oraya gitmemeliyiz. 285 00:25:51,635 --> 00:25:53,428 Çok karışabilir. 286 00:25:54,513 --> 00:25:57,766 İKİNCİ KAYIT 287 00:26:03,981 --> 00:26:05,524 -O, bizim balinamız değil. -Doğru. 288 00:26:07,067 --> 00:26:08,235 O bizimki değil. 289 00:26:10,404 --> 00:26:12,322 -Şu ikisi bizimki değil. -Doğru. 290 00:26:27,462 --> 00:26:29,548 Ya şurada su sıçratan? 291 00:26:29,631 --> 00:26:30,799 -Evet. -O bizim balinamız. 292 00:26:31,592 --> 00:26:35,220 Yüzey. Önce yüzey, 185,2. 293 00:26:37,181 --> 00:26:38,182 180 metre. 294 00:26:39,266 --> 00:26:40,851 Bizimki olduğundan oldukça eminim. 295 00:26:41,977 --> 00:26:43,770 Dürbünle görmeye çalışacağım. 296 00:26:49,526 --> 00:26:50,944 Püskürtme. 297 00:26:51,028 --> 00:26:53,655 Güney, 178,5. 298 00:26:53,739 --> 00:26:56,074 -365. Bize yakın olan mı? -Evet. 299 00:27:04,208 --> 00:27:06,668 -O bizimki değil. -O bizim balinamız değil. 300 00:27:07,544 --> 00:27:09,796 Son yüzeye çıkışı sil. 301 00:27:15,677 --> 00:27:19,431 Bu araştırmanın başarısız olma ihtimali yüksek. 302 00:27:23,519 --> 00:27:25,229 Buranın lojistiği çok karmaşık. 303 00:27:31,443 --> 00:27:35,781 Birden fazla balina olduğunda sadece birinin izini sürmek çok zor. 304 00:27:50,003 --> 00:27:53,048 MO'OREA FRANSIZ POLİNEZYASI 305 00:27:58,095 --> 00:28:03,433 Bu birikime katkıda bulunabileceğim fikri. 306 00:28:03,517 --> 00:28:07,479 Küçük bir parça ekleyerek bulmacanın çözülmesine yardım edebilmek. 307 00:28:10,190 --> 00:28:15,612 En zorlu saha çalışması döneminde veya en berbat günde bile 308 00:28:15,696 --> 00:28:17,698 her sabah yataktan çıkmamı sağlıyor. 309 00:28:20,200 --> 00:28:22,035 Ben işine odaklı bir bilim insanıyım… 310 00:28:23,620 --> 00:28:25,080 gezegenimizi, yok olmadan önce 311 00:28:25,163 --> 00:28:27,416 gezegenimizdeki hayvanları 312 00:28:27,499 --> 00:28:29,418 anlamaya çalışıyorum. 313 00:28:37,926 --> 00:28:41,430 Daha önce hidrofonla ilgili bir talimat verilmedi, öyle mi? 314 00:28:41,513 --> 00:28:43,348 -Verilmedi, evet. -Tamam, güzel. 315 00:28:43,432 --> 00:28:48,520 Genel olarak, bu parça ıslanmamalı. Bu parça su altına gitmeli. 316 00:28:49,354 --> 00:28:50,814 ALEX SOUTH DOKTORA ÖĞRENCİSİ, HAYVAN MÜZİKOLOJİSİ 317 00:28:50,898 --> 00:28:52,649 Dayanıklılık modunda aktif olmaları zaman alır. 318 00:28:52,733 --> 00:28:53,734 Evet, tamam. 319 00:28:54,443 --> 00:28:56,069 Buradan duyabiliyorum. 320 00:28:58,989 --> 00:29:01,533 Evet, kesinlikle iyi gidiyor. 321 00:29:02,534 --> 00:29:07,080 Ana fikir şu, bir bant alıyorsun, 322 00:29:07,164 --> 00:29:10,626 sıkıca ama aşırı sıkmadan bağlıyorsun. 323 00:29:10,709 --> 00:29:12,794 -Tamam. -Kabloyu boğmak istemezsin. 324 00:29:12,878 --> 00:29:14,087 Tamam. 325 00:29:14,171 --> 00:29:16,965 Bunun amacı su frekansının uğultusunu azaltmak mı? 326 00:29:17,049 --> 00:29:19,009 -Onu mu diyordun? -Evet. O… 327 00:29:19,092 --> 00:29:21,678 -…düşük frekanslı titreşimleri azaltır. -Evet. 328 00:29:21,762 --> 00:29:25,557 Yani evet, bunu patronum patronundan öğrenmiş, 329 00:29:25,641 --> 00:29:30,062 o bana gösterdi, ben de laboratuvarımıza gösteriyorum. 330 00:29:30,145 --> 00:29:31,522 Yani bu… 331 00:29:31,605 --> 00:29:34,608 Avustralyalı yöntemi diyelim. 332 00:29:34,691 --> 00:29:37,194 -Evet. Mükemmel. -Tamam. 333 00:29:37,861 --> 00:29:39,363 Şimdi tek gereken balinalar. 334 00:29:40,697 --> 00:29:41,907 RICHMOND FRANK TEKNE KAPTANI 335 00:29:41,990 --> 00:29:43,659 Evet, ben de seni gördüğüme sevindim. 336 00:29:43,742 --> 00:29:46,286 -Seninle açılabildiğimize sevindim. -Uzun zaman oldu. 337 00:29:46,370 --> 00:29:48,413 Biliyorum. Yüzyıllar oldu. Evet, yani… 338 00:29:48,497 --> 00:29:50,374 Sadece birkaç haftam var 339 00:29:50,457 --> 00:29:53,961 ve farklı balinaların yüksek kaliteli kayıtlarını yapmalıyım, 340 00:29:54,920 --> 00:29:56,338 böylece hangi şarkının söylendiğini bileceğim. 341 00:30:12,020 --> 00:30:13,730 Pardon. Ne diyorsun? 342 00:30:13,814 --> 00:30:17,276 Belki orayı deneyebiliriz. Ses için… daha iyi. 343 00:30:17,359 --> 00:30:19,570 -Evet. Kulağa… -Sonra da şeye gideriz… 344 00:30:19,653 --> 00:30:20,946 Evet. En iyi fikir bu. 345 00:30:40,799 --> 00:30:43,093 -İndirelim mi? -Evet, inmeye hazır. 346 00:30:52,811 --> 00:30:56,815 -Aç. Evet, mükemmel. -İşte. 347 00:30:56,899 --> 00:30:59,359 -Evet. Dinlemeye başlıyoruz. -Tamam. 348 00:31:06,283 --> 00:31:08,327 95 seviyesinde dinliyorum. 349 00:31:21,298 --> 00:31:23,675 Duyma yetimin sınırında bir tane olabilir. 350 00:31:24,426 --> 00:31:25,928 Mümkün, evet. 351 00:31:26,011 --> 00:31:28,305 Akustik bir saklambaç oyunu bu. 352 00:31:29,348 --> 00:31:32,893 Tümünü… Evet, tüm kabloyu çıkaralım. 353 00:31:32,976 --> 00:31:34,811 Çünkü dikey oturmuyor 354 00:31:34,895 --> 00:31:38,023 ve olabildiğince derine inmemizi tercih ederim. 355 00:31:39,441 --> 00:31:41,902 Yüzeyin altında, bir şarkı 356 00:31:41,985 --> 00:31:45,072 onlarca kilometre boyunca diğer balinalar tarafından duyulabilir. 357 00:31:45,155 --> 00:31:49,743 Ama hidrofonum iki kilometrenin ötesini düzgün kaydetmekte zorlanıyor. 358 00:31:56,041 --> 00:31:59,878 Tamam. Şimdi durduracağım. 12001. 359 00:32:00,963 --> 00:32:02,798 -Bu taraftan geliyor. -Evet. 360 00:32:08,303 --> 00:32:10,430 Balinalar resifin dışında 361 00:32:10,514 --> 00:32:12,808 şarkı söylüyor ama açık deniz çok derin olabilir 362 00:32:12,891 --> 00:32:15,602 ve dikkatli olmazsanız tekneyi batırabilir. 363 00:32:16,937 --> 00:32:19,481 Şurayı deneyelim. 364 00:32:20,774 --> 00:32:24,653 Su bir pencere ama aynı zamanda bir duvar da. 365 00:32:34,079 --> 00:32:36,915 Şarkının sürdüğünü doğrulayabiliriz 366 00:32:36,999 --> 00:32:39,877 ama zayıf ile çok zayıf arası. 367 00:32:39,960 --> 00:32:44,214 Demek ki balina uzakta. Ne yazık ki oraya gidemeyiz. 368 00:32:57,102 --> 00:33:04,109 30 KAYITTAN BEŞİ BİTTİ 24 GÜN KALDI 369 00:33:08,614 --> 00:33:12,868 Alaska'da on yıl geçirdim ama hiç bu kadar fazla balina görmedim. 370 00:33:13,702 --> 00:33:17,039 Bence bir tarama yapmazsak kayıtlara… 371 00:33:17,831 --> 00:33:18,832 …haksızlık olur. 372 00:33:18,916 --> 00:33:21,126 Bu hayvanın odak takibini yapıyoruz 373 00:33:21,210 --> 00:33:24,046 ve bu hayvana kaydı dinletiyoruz 374 00:33:24,129 --> 00:33:26,882 ama kaydı duyan tek hayvan o değil. 375 00:33:26,965 --> 00:33:29,760 Yani hayvanın yapacağı şey değişecek. 376 00:33:29,843 --> 00:33:32,387 Çünkü sadece sizin ve benim diyalog kurmamız 377 00:33:32,471 --> 00:33:36,517 veya sizin ve benim bir grup insanla diyalog kurmamız 378 00:33:36,600 --> 00:33:38,560 ne kadar katkıda bulunacağımızı değiştirir. 379 00:33:38,644 --> 00:33:40,312 -Evet! -Ve ne kadar dikkat ettiğimizi. 380 00:33:40,395 --> 00:33:42,481 Bence vazgeçmekte zorlanıyoruz. 381 00:33:42,564 --> 00:33:45,734 Tabii. Bu odak takiplerini tasarlamaya haftalar harcadık. 382 00:33:45,817 --> 00:33:49,571 -Uzun zaman. -Aylarımı, yıllarımı verdim. 383 00:33:49,655 --> 00:33:52,491 -Ama oraya gidip yapınca… -Değişiyor. 384 00:33:52,574 --> 00:33:54,910 …ve tüm o diğer şeyleri gördüğünde… 385 00:33:54,993 --> 00:33:57,621 Tasarlamaya ne kadar zaman harcadığım mühim değil. 386 00:33:57,704 --> 00:34:00,415 Doğada gördüğümüz bir şeyden 387 00:34:00,499 --> 00:34:03,919 abartmadan, umut etmeden emin olmanın 388 00:34:04,002 --> 00:34:08,257 en zarif yolu nedir? 389 00:34:09,132 --> 00:34:12,678 Bu soru bağlamında… 390 00:34:14,554 --> 00:34:21,270 Kayda verilen tepkiyi yakalamanın en basit yolu taramaymış gibi geliyor. 391 00:34:22,563 --> 00:34:23,772 Büyük bir değişiklik. 392 00:34:24,898 --> 00:34:25,983 Çok büyük. 393 00:34:31,362 --> 00:34:32,989 -Bence biz… -Hey, Maggie. 394 00:34:33,072 --> 00:34:35,284 Protokolde bazı değişiklikler yapıyoruz. 395 00:34:35,367 --> 00:34:37,369 -Taramalar olacak. -Sadece taramalar mı? 396 00:34:37,452 --> 00:34:38,704 -Evet. -Sadece taramalar? 397 00:34:38,786 --> 00:34:40,163 Sadece taramalar. 398 00:34:41,206 --> 00:34:44,001 Tek bir balinamın olacağını sandım, 399 00:34:44,083 --> 00:34:47,713 dolayısıyla bir balinanın yaptıklarına bakmak mantıklıydı. 400 00:34:49,922 --> 00:34:54,678 Ama bir sürü balinam var. Bu tam bir sürpriz oldu. 401 00:34:56,889 --> 00:34:59,433 Her balinanın çıkardığı whup sayısının 402 00:34:59,516 --> 00:35:02,978 whup sesi ürettiğimde 403 00:35:03,061 --> 00:35:05,189 artıp artmadığını öğrenmeliyim. 404 00:35:08,358 --> 00:35:11,486 Bunu yapmanın en iyi yolu da tarama yapmaya başlamak. 405 00:35:13,197 --> 00:35:15,908 Çevremde gördüğüm tüm balinaları işaretliyorum. 406 00:35:17,868 --> 00:35:20,954 Ben whup sesi çıkardığımda balinaların çıkardığı whup sayısı 407 00:35:21,038 --> 00:35:23,498 genel olarak artıyorsa… 408 00:35:25,000 --> 00:35:29,546 …bu, whup'u iletişim kurmada kullandıklarına dair güçlü bir delil olur. 409 00:35:56,949 --> 00:36:01,495 BİRDEN FAZLA BALİNAYA DİNLETİLEN İLK KAYIT 410 00:36:20,138 --> 00:36:21,723 Çalmaya başlıyorum. 411 00:36:55,924 --> 00:36:56,925 Tamam. 412 00:37:01,221 --> 00:37:03,682 Araya mesafe koymak için o yöne gideceğiz. 413 00:37:03,765 --> 00:37:07,644 Sonra geri geleceğiz. Yavaş, yavaş gideceğiz. 414 00:37:15,402 --> 00:37:18,780 -Kaydın 30 saniyesi geçti. -Teşekkürler. 30 saniye. 415 00:37:26,580 --> 00:37:31,126 Dört balinalık grup. 131, 450 metre. 416 00:37:33,295 --> 00:37:38,717 İki balinalık grup, 154, 900 metre. 417 00:37:38,800 --> 00:37:41,386 145. İki balinalık grup. 418 00:37:41,470 --> 00:37:43,805 -Biraz yavaşlayabilir misin? -Çok az. 419 00:37:45,015 --> 00:37:47,100 Mesafe, 180 metre. 420 00:37:47,184 --> 00:37:48,852 Azimutu tekrarla lütfen. 421 00:37:48,936 --> 00:37:50,229 142. 422 00:37:51,939 --> 00:37:53,565 İki balinalık grup… 423 00:37:58,403 --> 00:38:00,531 230 metre. 424 00:38:00,614 --> 00:38:03,909 185. Bir balinalık grup. 425 00:38:05,202 --> 00:38:09,331 -Lütfen tekrarla. Pardon. -185. 185. Bir balinalık grup. 230 metre. 426 00:38:12,042 --> 00:38:15,379 180 metre. Bir balinalık grup. 256. 427 00:38:15,462 --> 00:38:18,382 Bende 900 metrede, dört balinalık grup var. 428 00:38:19,383 --> 00:38:21,635 -Azimut neydi? -Bilmiyorum. 429 00:38:23,762 --> 00:38:25,889 Pekâlâ. Durup baştan başlayalım. 430 00:38:26,640 --> 00:38:31,562 Çok, çok hızlı ve buna adam gibi bakacak vaktim olmadı. 431 00:38:31,645 --> 00:38:33,188 Biliyorum ve bu… 432 00:38:33,272 --> 00:38:35,482 Hepsini silip baştan başlayalım. 433 00:38:38,527 --> 00:38:41,655 Zor olsa da daha kolaydı. 434 00:38:43,740 --> 00:38:46,618 Hepsinin içinde tek bir hayvanı takip etmekten mi? 435 00:38:46,702 --> 00:38:48,912 Evet. Şunlara bakın. Şuna bakın. 436 00:39:00,591 --> 00:39:02,426 Pekâlâ. Tetkike başla. 437 00:39:05,220 --> 00:39:08,348 Tamam. Üç balinalık grup. 159. 438 00:39:22,696 --> 00:39:24,239 Bizi görmek istiyorum. 439 00:39:24,907 --> 00:39:26,992 -Kaydı çalmaya ne zaman başladık? -11.32. 440 00:39:32,873 --> 00:39:35,667 -Doğru. -Sanırım bu biziz. Sessiz. 441 00:39:35,751 --> 00:39:37,669 Ama çok iyi uyuyor. 442 00:39:37,753 --> 00:39:40,631 İyi uyuyor. Evet. Kulağa çok gerçekçi geliyor. 443 00:39:43,675 --> 00:39:44,801 Evet. 444 00:39:51,225 --> 00:39:52,893 -O biz değiliz. -Hayır, değiliz. 445 00:39:52,976 --> 00:39:55,020 -Hayır, biz buradayız. Bu biziz. -Evet. 446 00:40:01,443 --> 00:40:04,279 Bence whup onlar için bir tür merhaba. 447 00:40:05,364 --> 00:40:09,409 Muhtemelen, "Merhaba, ben…" 448 00:40:11,954 --> 00:40:13,330 Bu da şu soruyu doğuruyor… 449 00:40:15,207 --> 00:40:17,209 …her balinanın kendi whup'u varsa… 450 00:40:18,544 --> 00:40:20,546 …onu birbirlerini tanımada kullanabilirler mi? 451 00:40:25,509 --> 00:40:28,637 Bu sesi o yüzden çalıyorum. 452 00:40:29,555 --> 00:40:31,598 Konuşmaya başlamadan önce… 453 00:40:33,308 --> 00:40:34,977 …kendinizi tanıtmanın faydası vardır. 454 00:40:37,104 --> 00:40:40,232 Peki burada başka ne bulduk? 455 00:40:40,315 --> 00:40:43,819 Biz whup'a başlamadan önce whup diyorlar mıydı görmek istedik, değil mi? 456 00:40:44,361 --> 00:40:46,363 -O biziz. -Biz… O biziz. 457 00:40:46,446 --> 00:40:49,241 Biz whup'a başlamadan önce pek whup sesi yok. 458 00:40:54,329 --> 00:40:56,123 Cevap vermekte ısrarcılar. 459 00:41:02,045 --> 00:41:03,881 Tesadüf de olabilir tabii. 460 00:41:03,964 --> 00:41:05,465 İşte yine başlıyorlar. 461 00:41:13,056 --> 00:41:14,224 -Leanna. -Ne haber? 462 00:41:14,308 --> 00:41:15,809 -Buraya gel. -Tamam. 463 00:41:15,893 --> 00:41:19,062 -Maggie. İttirecek biri lazım. -Tanrım. 464 00:41:20,147 --> 00:41:21,690 -Tanrım. -Galiba yere değiyoruz. 465 00:41:21,773 --> 00:41:23,108 Gıcırdıyor. 466 00:41:24,067 --> 00:41:26,486 Yardım etmeyeceğim. Buna karışmayacağım. 467 00:41:26,570 --> 00:41:28,488 Bir şey ters giderse dava edilmeyeceğim. 468 00:41:28,572 --> 00:41:31,116 Yerde miyiz? Sanırım yere çarptık. 469 00:41:31,200 --> 00:41:33,160 Burada durup sizi yargılayacağım. 470 00:41:33,243 --> 00:41:34,828 Sallanamaz mıyız yani? 471 00:41:34,912 --> 00:41:37,998 O tarafa gidersek yere daha az değer, değil mi? 472 00:41:40,334 --> 00:41:42,544 -Hazır mısın? -Aman Tanrım. Gözlerim doldu. 473 00:41:45,547 --> 00:41:47,758 Aman Tanrım. Altıma yapacağım. 474 00:41:47,841 --> 00:41:49,051 Evet. Maggie. 475 00:41:52,346 --> 00:41:54,973 -Dikkatli ol. -Bu kötü bir fikir. 476 00:41:55,057 --> 00:41:56,975 -Ayakların yukarıya yetişir mi? -Muhtemelen. 477 00:41:57,059 --> 00:41:59,186 İddiaya varım, sopayı daha yukarıda tutarsan… Evet. 478 00:41:59,269 --> 00:42:01,104 Evet, zıplaman gerekecek. 479 00:42:01,188 --> 00:42:02,481 Atla ve üstüne bin. Tanrım. 480 00:42:04,233 --> 00:42:06,193 Tanrım. Ağaca çarpmasına izin verme. 481 00:42:38,141 --> 00:42:40,644 Burada olmanın sevdiğim yanlarını alıp 482 00:42:40,727 --> 00:42:42,771 evime uyguluyorum. 483 00:42:42,855 --> 00:42:43,856 Ne gibi? 484 00:42:43,939 --> 00:42:45,399 Mesela internetim yok. 485 00:42:45,482 --> 00:42:47,442 Evet. Evinde internet yok mu? 486 00:42:47,526 --> 00:42:49,987 -Evet, evimde internet yok. -Evet. 487 00:42:50,070 --> 00:42:51,697 Evim çok sessizdir. 488 00:42:51,780 --> 00:42:53,532 Gürültüden uzaktayım, 489 00:42:53,615 --> 00:42:56,076 o yüzden dışarı çıktığımda kulağıma biraz şey geliyor… 490 00:42:56,159 --> 00:42:57,160 Evet. 491 00:42:57,244 --> 00:43:00,163 Sabah uyandığımda çadırda uyanmış gibi hissediyorum. 492 00:43:00,247 --> 00:43:04,084 Evet. Buradan sonra eve alışmak çok daha zor. 493 00:43:04,168 --> 00:43:08,172 Gerçekliğe ve gerçek dünyaya yeniden ayak uydurmak 494 00:43:08,255 --> 00:43:11,216 günler alıyor ve bu… 495 00:43:11,300 --> 00:43:14,553 Mesele de bu, bana gerçeklik oymuş gibi gelmiyor, 496 00:43:14,636 --> 00:43:15,929 sanki gerçek olan burası. 497 00:43:16,013 --> 00:43:18,599 Gerçek dünya bu. 498 00:43:18,682 --> 00:43:21,935 Evet ama burası sürekli içinde yaşadığımız gerçek dünya değil. 499 00:43:22,019 --> 00:43:24,855 -Evet. -Yani bundan önceki 500 00:43:24,938 --> 00:43:28,317 gündelik hayatımıza dönmemiz gerek. 501 00:43:28,400 --> 00:43:29,651 Kolay değil. 502 00:43:58,931 --> 00:44:01,183 Yaptığımız bazı şeyler doğuştan gelmiyor. 503 00:44:05,354 --> 00:44:06,438 Sonradan öğreniyoruz. 504 00:44:10,275 --> 00:44:12,277 Bize kime bağlı olduğumuzu söylüyorlar. 505 00:44:14,738 --> 00:44:15,864 Ve nereye ait olduğumuzu. 506 00:44:18,867 --> 00:44:20,661 Bugün çalıştık. Bugün iyi bir ekiptik. 507 00:44:20,744 --> 00:44:21,745 Evet. 508 00:44:22,454 --> 00:44:24,164 Birbirimize iyi baktık. 509 00:44:24,790 --> 00:44:25,958 Çok güldük. 510 00:44:26,041 --> 00:44:27,584 Bugün çok güldük. 511 00:44:30,546 --> 00:44:32,214 Saçını kesmeme ihtiyacın yok mu? 512 00:44:38,679 --> 00:44:41,431 Bunlara "kültür" diyoruz. 513 00:44:50,232 --> 00:44:52,901 En eski kültürler insanlara ait değildir. 514 00:44:56,405 --> 00:44:57,906 Okyanustandır. 515 00:45:02,160 --> 00:45:06,164 Kuşaklar boyunca araştırmacılar balinaları bir arada görmediğimizde 516 00:45:07,332 --> 00:45:09,001 yalnız olduklarına inandı. 517 00:45:14,882 --> 00:45:17,593 Ama milyonlarca yıldır yalnız değiller. 518 00:45:21,471 --> 00:45:26,852 40 milyon yıl önce, beyinleri gelişip karmaşıklaştı. 519 00:45:28,979 --> 00:45:31,064 Biz dik yürümeye başlamadan önce. 520 00:45:33,150 --> 00:45:34,902 Biz ateşi keşfetmeden önce. 521 00:45:37,404 --> 00:45:40,782 Bilinçleri gelişti çünkü sosyalleştiler. 522 00:45:46,121 --> 00:45:49,666 Benlik ve toplumla ilgili bölümler 523 00:45:49,750 --> 00:45:52,544 diğer beyinlerdekinden çok daha fazla gelişti. 524 00:45:54,087 --> 00:45:55,464 İnsan beyni de dâhil. 525 00:45:57,341 --> 00:46:00,302 Görme ve işitme duyuları birleşti. 526 00:46:02,387 --> 00:46:05,974 Balinaların birbirini seslerle görebilmesini sağladı. 527 00:46:09,269 --> 00:46:13,023 Balinalar karanlıkta bağ kurabilecek şekilde evrildi. 528 00:46:24,117 --> 00:46:26,537 -Bir kuyruk. -Nerede… Solda kuyruk! 529 00:46:26,620 --> 00:46:28,372 Bir tane şurada, bir tane de orada. 530 00:46:36,129 --> 00:46:38,298 Tamam. 13.50'da kayıt. 531 00:46:57,109 --> 00:47:00,070 Tamam, bir şarkıcımız var. 532 00:47:07,744 --> 00:47:09,204 İnlemeler gerçekten… 533 00:47:09,288 --> 00:47:11,456 Tüm detayları duyuluyor. Harika. 534 00:47:11,540 --> 00:47:15,085 Tam istediğimiz gibi. İşte bu. Aradığımız bu! 535 00:47:15,169 --> 00:47:18,255 İşte bu. Kabloyu bir saat tutacağız. 536 00:47:18,338 --> 00:47:19,756 Biz… Tam bir altın madeni. 537 00:47:19,840 --> 00:47:21,842 -Bu sezonun balinası bu. -Evet. 538 00:47:41,028 --> 00:47:44,656 Kaydettiğimiz şarkı izini sürdüğüm şarkıdan farklı. 539 00:47:46,992 --> 00:47:49,703 Daha önce duymadığım yeni bir şarkı. 540 00:47:51,330 --> 00:47:55,709 Güney Pasifik'te şarkı kaydettiğim 20 yılda 541 00:47:55,792 --> 00:47:58,754 ilk defa buna şahit oluyorum. 542 00:48:01,131 --> 00:48:02,841 Ama bence anormal bir durum değil. 543 00:48:05,802 --> 00:48:10,015 Şarkının karmaşık bir yapısı ve tamamen oturmuş temaları var. 544 00:48:14,186 --> 00:48:17,439 Belki harita, Fransız Polinezyası'nda bitmiyordur. 545 00:48:25,906 --> 00:48:30,619 30 KAYITTAN 13'Ü ÇOK SAYIDA BALİNAYA DİNLETİLDİ 546 00:48:30,702 --> 00:48:35,832 20 GÜN KALDI 547 00:48:35,916 --> 00:48:41,129 Haftaya Leanna ve Maggie beni bırakıp günlük işlerine geri dönecek. 548 00:48:42,464 --> 00:48:44,633 Ama sanırım sonunda anlamaya başladık. 549 00:48:46,552 --> 00:48:50,097 Bir balinadan bir düzine balinayı izlemeye geçtiğimizden beri 550 00:48:50,180 --> 00:48:52,432 işin en zor yanı mesafeleri göz kararı hesaplamak. 551 00:48:54,351 --> 00:48:57,145 O yüzden her sabah antrenman yapıyoruz. 552 00:48:57,229 --> 00:48:58,730 -Tamam, ben tahmin edeyim. -Tamam. 553 00:48:58,814 --> 00:49:00,607 -Ben… -Tamam, önce sen. 554 00:49:00,691 --> 00:49:02,526 Bence 110 metre. 555 00:49:02,609 --> 00:49:05,153 -Bence 135. -135 olabilir. 556 00:49:05,237 --> 00:49:06,613 155. 557 00:49:06,697 --> 00:49:09,616 Benim tahminim 140 ile 180 arasıydı. 558 00:49:09,700 --> 00:49:11,368 Gerçekten mi? Benimki 80-135'ti. 559 00:49:11,451 --> 00:49:13,203 -Pekâlâ, tamam. -Tutturamadım. 560 00:49:15,998 --> 00:49:18,709 -140-180 arası. -Bence de. 561 00:49:18,792 --> 00:49:20,752 Tamam, şeyden… Tanrım, kıpırdama. 562 00:49:24,256 --> 00:49:25,465 120 metre. 563 00:49:26,300 --> 00:49:28,010 -Biraz altında. -Evet. 564 00:49:28,093 --> 00:49:29,761 Tahminlerimiz biraz yüksek. 565 00:49:31,471 --> 00:49:32,598 -Hazır mısın? -Evet. 566 00:49:33,974 --> 00:49:36,310 -Bence 70. -70. 567 00:49:36,393 --> 00:49:37,853 -90'dan yakın. -65. 568 00:49:38,604 --> 00:49:40,939 -Tamam. Daha iyiyim. -Biz… Evet. 569 00:49:44,318 --> 00:49:47,154 -Bugün hava sıcak. -Hiç rahat değilim. 570 00:49:49,865 --> 00:49:52,451 Görünüşün de tam şey gibi, 571 00:49:52,534 --> 00:49:55,037 -"saha çalışmasına giden Fransız kızı." -Gerçekten mi? 572 00:49:55,120 --> 00:49:56,955 Ufak bir topuz ve simsiyah giysiler. 573 00:49:57,039 --> 00:50:00,876 O, sırtımdaki ter lekeleri görünmesin diye. 574 00:50:00,959 --> 00:50:03,587 Saçım da şapkanın altına sığsın diye. 575 00:50:04,838 --> 00:50:05,923 İşlevsel moda. 576 00:50:06,006 --> 00:50:08,133 -İşlevsel moda. -Evet. 577 00:50:10,594 --> 00:50:13,013 Altı gündür aynı gömlekleyim. 578 00:50:16,892 --> 00:50:19,144 Muhteşemler. Öyle çok balina var ki. 579 00:50:19,978 --> 00:50:26,318 Orada, orada, orada ve orada, orada ve… 580 00:50:56,014 --> 00:50:57,140 Cidden mi? 581 00:51:00,811 --> 00:51:03,480 Leanna. Arkadan yakıt sızıyor. 582 00:51:03,564 --> 00:51:04,815 -Tamam, eve dönelim. -Evet. 583 00:51:09,444 --> 00:51:11,154 Çalıştı. 584 00:51:29,923 --> 00:51:31,175 Evet, evet. 585 00:52:06,960 --> 00:52:10,172 Nereden sızdığını bilmiyorum. 586 00:52:10,255 --> 00:52:12,090 Bunu çözmeliyim. 587 00:52:12,174 --> 00:52:15,636 Yakıtı koyarken sorunsuz doluyor 588 00:52:15,719 --> 00:52:17,679 ama bir şey oluyor. Sanırım… 589 00:52:19,306 --> 00:52:22,059 Şimdi varsayımda bulunmayacağım ama üzerinde çalışıyorum. 590 00:52:22,142 --> 00:52:23,227 Tamam. 591 00:52:25,312 --> 00:52:27,648 Önümüzdeki birkaç saat boyunca 592 00:52:27,731 --> 00:52:29,608 başka şeye ayıracak enerjim olmayacağını 593 00:52:29,691 --> 00:52:33,362 ve sorun çözülene dek sorun çözme modunda kalacağımı bilin. 594 00:52:33,445 --> 00:52:34,905 -Anlaşıldı. -Tamam. 595 00:52:53,841 --> 00:52:57,427 LEANNA VE MAGGIE'NİN KALAN GÜNLERİNDE 596 00:52:57,511 --> 00:52:59,888 BOZULAN MOTOR YÜZÜNDEN EKİBİN BİR DAHA 597 00:52:59,972 --> 00:53:02,057 BALİNALARA KAYIT DİNLETME ŞANSI OLMADI. 598 00:53:36,675 --> 00:53:39,303 İKİNCİ HAFTA 599 00:53:52,274 --> 00:53:54,234 Evet, 20 dakikaya yaklaşıyoruz. 600 00:54:08,207 --> 00:54:09,374 Püskürtme. 601 00:54:09,458 --> 00:54:11,126 Hareket ediyor. 602 00:54:16,840 --> 00:54:18,967 Evet ve tekrar. 603 00:54:25,140 --> 00:54:27,434 Püskürtme. 604 00:54:27,518 --> 00:54:30,145 -Nerede? Püskürtme? -Püskürtme mi? 605 00:54:34,775 --> 00:54:36,151 Evet. Evet. 606 00:54:37,528 --> 00:54:40,072 Dinlemeye başlıyoruz. 607 00:54:59,258 --> 00:55:01,134 Şarkıcı değil. 608 00:55:01,218 --> 00:55:03,929 Şarkıcı değil. Biliyorum, biliyorum. 609 00:55:04,012 --> 00:55:06,974 Hemen orada ama… Biliyorum. 610 00:55:08,892 --> 00:55:11,395 -Samanlıkta iğne aramak gibi. -Evet. 611 00:55:11,478 --> 00:55:12,729 Ve biz sadece… 612 00:55:12,813 --> 00:55:15,399 Ya orada olacak ve şarkı söyleyecekler ya da olmayacaklar. 613 00:55:41,341 --> 00:55:42,885 DR. MICHAEL POOLE DENİZ EKOLOJİSTİ 614 00:55:42,968 --> 00:55:45,888 4.00, 4.30'da Marina de Vaiare'de diyor. 615 00:55:45,971 --> 00:55:47,139 -Yarın mı? -Evet. 616 00:55:47,222 --> 00:55:49,474 Yapalım. Ben varım. Harika. 617 00:56:07,701 --> 00:56:09,286 Dört, iki… 618 00:56:11,371 --> 00:56:14,458 Hiç iyi şarkı kaydetmedik dedim 619 00:56:14,541 --> 00:56:17,002 ama dışarıda olmamız iyiydi. Antrenman oldu. 620 00:56:28,222 --> 00:56:31,099 Burası da olayın gerçekleştiği uç. Hidrofon. 621 00:56:31,183 --> 00:56:34,144 Evet. Bu, hidrofon. Kabloyu bağladığımızda 622 00:56:34,228 --> 00:56:37,105 hidrofon yukarıda kuyruk aşağıda olacak şekilde koyuyoruz. 623 00:56:37,189 --> 00:56:39,983 Yani aşağıda ağırlık var ve yukarıda da şamandıra veya… Evet. 624 00:56:40,067 --> 00:56:44,446 Evet. Resife indiriyoruz. Etrafta bir sürü balık var. 625 00:56:44,530 --> 00:56:46,281 -Bir sürü vıraklama kaydettik. -Tamam. 626 00:56:46,365 --> 00:56:48,742 Onlardan bolca duyacaksın ve… 627 00:56:48,825 --> 00:56:50,911 -Tabanca karidesi var ama… -Evet. 628 00:56:50,994 --> 00:56:54,873 Yakında bir şarkıcı olduğunda diğer sesleri bastırıyor. 629 00:56:59,294 --> 00:57:00,963 Burada farklı bir şey 630 00:57:01,046 --> 00:57:04,174 yaşanıyor mu tespit etmek için elimden geleni yapıyorum. 631 00:57:12,140 --> 00:57:13,183 Tamam. 632 00:57:13,267 --> 00:57:14,685 Evet. 633 00:57:16,436 --> 00:57:19,481 Bugün 10 Eylül. 634 00:57:19,565 --> 00:57:23,777 Mo'orea resifi açıklarındayız. 635 00:57:23,861 --> 00:57:27,030 Eğer bulunursa bu ses kaydı St. Andrews Üniversitesinden 636 00:57:27,114 --> 00:57:29,616 Dr. Ellen Garland'a ait. 637 00:57:35,831 --> 00:57:38,375 Bir şarkıcının yakınlarda yüzeceği umuduyla 638 00:57:38,458 --> 00:57:40,669 hidrofonları deniz tabanına yerleştiriyoruz. 639 00:57:46,592 --> 00:57:50,387 Pekâlâ. İndiriyorum. Evet. Tamam. 640 00:57:55,517 --> 00:57:58,437 Biz, iletişimimize "dil" diyoruz. 641 00:57:59,646 --> 00:58:02,774 Bize kalırsa balinaların yaptığı şey farklı. 642 00:58:11,033 --> 00:58:16,997 Su altında sesin ufku aşması yarım saati bulabilir. 643 00:58:18,165 --> 00:58:22,920 Veya saniyeler içinde, birkaç metrede kaybolabilir. 644 00:58:25,130 --> 00:58:27,216 Sürekli farklı yerlerden… 645 00:58:28,842 --> 00:58:32,387 …ve farklı zamanlardan sesler gelir. 646 00:58:39,436 --> 00:58:43,899 Ve her nasılsa kambur balinalar, geçmişin ve şimdiki zamanın 647 00:58:43,982 --> 00:58:48,403 aynı anda hedefe ulaştığı bu akustik dünyanın şifresini çözebiliyor. 648 00:58:56,495 --> 00:58:59,790 Sadece kulaklarınızı kullanarak her yıldızın zamandaki yerini… 649 00:59:01,875 --> 00:59:03,502 …bilmek gibi. 650 00:59:20,060 --> 00:59:22,396 YENİ MOTORU BEKLERKEN 651 00:59:22,479 --> 00:59:24,898 ARKADAŞI VE MESLEKTAŞI, SEZONU BİTİRMESİNE 652 00:59:24,982 --> 00:59:27,401 YARDIM ETMEK İÇİN MICHELLE'E KATILIYOR. 653 00:59:28,861 --> 00:59:33,198 NATALIE MASTICK JENSEN DOKTORA ÖĞRENCİSİ, DENİZ EKOLOJİSİ 654 00:59:49,840 --> 00:59:52,176 -Kaç balinayı işaretledim? -Toplam altı. 655 00:59:52,259 --> 00:59:55,721 Toplam altı. Balinalar, balinalar… 656 00:59:55,804 --> 00:59:58,724 İki balinalık grup, üç balinalık grup, şurada da tek. Doğru mu? 657 00:59:58,807 --> 00:59:59,850 Evet. 658 00:59:59,933 --> 01:00:01,310 -Bu hep olur. -Evet. 659 01:00:02,186 --> 01:00:03,270 Tamam. 660 01:00:03,353 --> 01:00:05,189 -Tamam. -Üç dakikalık molamın vakti mi? 661 01:00:06,565 --> 01:00:07,649 Evet. 662 01:00:07,733 --> 01:00:08,984 Balina göründü! 663 01:00:09,067 --> 01:00:12,321 -Moladayız. -Vay. Evet ama izleyebiliriz. 664 01:00:12,404 --> 01:00:15,032 Atıştırma vakti. Abur cuburları getir. 665 01:00:15,115 --> 01:00:17,242 -Al, peynirli börek. -Mükemmel. Teşekkürler. 666 01:00:17,326 --> 01:00:18,493 Evet. 667 01:00:18,577 --> 01:00:21,079 Peki yeni bir tetkik için ne kadar uzağa gideceğiz? 668 01:00:21,163 --> 01:00:23,123 -Bir saat veya altı kilometre. -Altı kilometre. 669 01:00:23,207 --> 01:00:24,499 Mükemmel. 670 01:00:25,459 --> 01:00:27,586 Bir günde kaç tetkik yapmayı deneyeceğiz? 671 01:00:27,669 --> 01:00:29,046 -Dört. -Dört. 672 01:00:29,129 --> 01:00:31,089 Eve döndüğümüzde ne kadar aç olacağız? 673 01:00:31,173 --> 01:00:32,966 -Çok. -Çok aç. 674 01:00:39,473 --> 01:00:41,308 Bu dosyada bir sürü şey oluyor. 675 01:00:41,975 --> 01:00:44,311 Şaşırmadım. Etrafta bir sürü balina var. 676 01:00:44,978 --> 01:00:46,813 Yarım bir beslenme çağrısı var. 677 01:00:51,985 --> 01:00:54,154 Bunun adı kemer, sonra da bir damla var. 678 01:00:55,155 --> 01:00:57,241 Whup, beslenme çağrısı, damla. 679 01:00:57,324 --> 01:01:01,787 Damla, damla, damla. 680 01:01:01,870 --> 01:01:06,416 Beslenme çağrısı, damla, damla, damla. 681 01:01:06,500 --> 01:01:08,043 Bunlardan kaçını adlandırdın? 682 01:01:09,378 --> 01:01:10,504 Hepsine ad verdim. 683 01:01:16,343 --> 01:01:17,928 O sese ne dediğimizi biliyor musun? 684 01:01:20,597 --> 01:01:21,598 Fil. 685 01:01:21,682 --> 01:01:25,102 Hayır ama yakın. O sesi çıkaran başka bir hayvan düşün. Soyu tükenmiş olabilir. 686 01:01:25,185 --> 01:01:27,563 -Mamut. -Daha yakın. 687 01:01:27,646 --> 01:01:28,856 Tüylü mamut. 688 01:01:33,610 --> 01:01:35,529 Hayır, adı brontozor. 689 01:01:35,612 --> 01:01:37,531 Soyu tükenmiş "olabilir" mi? 690 01:01:38,824 --> 01:01:40,409 Soyunun tükendiği kesin. 691 01:01:41,201 --> 01:01:42,494 Beni kandırdın. 692 01:01:43,328 --> 01:01:45,414 Gerçekten de brontozorları hatırlatıyorlar. 693 01:01:45,497 --> 01:01:46,790 -Brontosauri. -Haklısın. 694 01:01:49,376 --> 01:01:51,628 -Brontozora benziyordu. -Evet, öyle. 695 01:02:39,259 --> 01:02:42,471 Yeni motorun gelmesine üç gün kaldı. 696 01:02:52,523 --> 01:02:57,277 "Whup iletişim çağrısı mı?" sorusuna cevap arıyoruz. 697 01:03:01,073 --> 01:03:02,741 Ve vaktimiz tükeniyor. 698 01:03:06,578 --> 01:03:07,746 Bir kayıt yaratıyoruz. 699 01:03:09,414 --> 01:03:11,834 Böylece en azından dünyaya ve gelecek kuşaklara 700 01:03:11,917 --> 01:03:13,460 eskiden burada güzel bir şeyin 701 01:03:13,544 --> 01:03:15,087 olduğunu gösterebileceğiz. 702 01:03:32,396 --> 01:03:37,109 Bu soruları cevaplamak için toplumdan kopmam 703 01:03:39,987 --> 01:03:43,156 ve hayvanların hüküm sürdüğü bir dünyada yaşamam gerekti. 704 01:03:47,244 --> 01:03:50,247 Bir fedakârlıkmış gibi gelmiyor. 705 01:03:52,791 --> 01:03:54,209 Rahatlama gibi geliyor. 706 01:04:13,937 --> 01:04:16,523 Eve farklı biri olarak döneceğimi biliyorum. 707 01:04:16,607 --> 01:04:18,942 O kişi daha önceki rolüme uyacak mı… 708 01:04:20,110 --> 01:04:21,612 …bunu bilmiyorum. 709 01:04:25,574 --> 01:04:28,702 Bir aylığına Antarktika'ya gittim 710 01:04:28,785 --> 01:04:32,789 ve artık uyum sağlayamadığım 711 01:04:33,790 --> 01:04:35,792 bir partnerle köpeğin olduğu bir eve döndüm. 712 01:04:36,960 --> 01:04:38,170 Ve onlardan ayrılmam gerekti. 713 01:04:40,589 --> 01:04:43,300 Bunun tekrarlanmasından korkuyorum. 714 01:04:43,383 --> 01:04:44,510 -Anlıyor musun? -Evet. 715 01:04:44,593 --> 01:04:47,930 Bıraktığım role uymamaktan korkuyorum. 716 01:04:49,264 --> 01:04:50,265 Onu sadece 717 01:04:50,349 --> 01:04:53,101 fiziksel olarak değil, zihnen de bırakıyorsun. 718 01:04:54,061 --> 01:04:56,396 Yedi yıldır saha çalışmasına geliyorsun. 719 01:04:58,732 --> 01:05:01,902 Eve dönmenin bir yolunu buldun mu? 720 01:05:01,985 --> 01:05:03,195 Hayır. 721 01:05:04,071 --> 01:05:05,656 Hayır. 722 01:05:05,739 --> 01:05:07,032 Bunun yerine… 723 01:05:08,033 --> 01:05:11,787 …tam tersini yapıyorum. Evin kıymet verdiğim yanlarını, 724 01:05:11,870 --> 01:05:14,248 mesela seni, yanıma alıp buraya getiriyorum. 725 01:05:16,500 --> 01:05:18,961 Böylesi daha mantıklı. 726 01:05:20,379 --> 01:05:23,006 Çünkü burası insan olmak için daha güvenli bir yer. 727 01:05:31,974 --> 01:05:34,977 ÜÇÜNCÜ HAFTA 728 01:05:38,939 --> 01:05:42,025 Sezon sonunda bu kadar az balina olduğunu hiç görmemiştim. 729 01:05:43,569 --> 01:05:45,737 Sadece bir temiz kayıt yapabildik. 730 01:05:57,708 --> 01:06:00,043 Tamam. Hidrofon iniyor. 731 01:06:03,547 --> 01:06:05,549 -Sorunsuz iniyor. -Mükemmel. 732 01:06:06,425 --> 01:06:07,759 Veri toplayacağım 733 01:06:07,843 --> 01:06:11,805 çünkü burada gerekenden uzun kalmak istemiyorum. 734 01:06:23,817 --> 01:06:25,819 Saati söyler misin? Dinlemeye başlıyorum. 735 01:06:25,903 --> 01:06:27,654 8.29. 736 01:06:27,738 --> 01:06:30,115 -Tamam, kayıtta. -Güzel. 737 01:07:08,862 --> 01:07:10,072 Çok sinir bozucu. 738 01:07:12,032 --> 01:07:15,869 Çok fazla su gürültüsü var. Bir sürü de sıçrama. 739 01:07:15,953 --> 01:07:19,998 Sanırım 25'te bırakmamız gerekebilir. Bu biraz şey olmaya başladı… 740 01:07:21,750 --> 01:07:23,293 Zorlaşmaya başladı. 741 01:07:27,005 --> 01:07:31,134 Her şeyden yoruldum. 742 01:07:35,347 --> 01:07:38,725 Zor olduğundan, engellerden bahsetmek, 743 01:07:38,809 --> 01:07:40,894 bazen zayıflık göstergesi olabilir. 744 01:07:48,861 --> 01:07:53,532 Bu alanda çalışan bir kadın olarak zayıflık göstermek istemezsiniz. 745 01:08:28,483 --> 01:08:32,069 Bu yıl sadece iki hafta sahaya gideceğime söz vermiştim. 746 01:08:37,242 --> 01:08:38,410 Matt'i özlüyorum. 747 01:08:40,703 --> 01:08:44,416 Birbirimizin yüzünü göreli bir ömür geçmiş gibi geliyor. 748 01:09:31,921 --> 01:09:34,716 30 KAYITTAN 19'U BİTTİ 6 GÜN KALDI 749 01:09:34,800 --> 01:09:37,051 27 Ağustos Salı. 750 01:09:37,135 --> 01:09:38,804 Ben Dr. Michelle Fournet, 751 01:09:38,886 --> 01:09:42,599 yanımda doktor olmasına az kalan Natalie Mastick var. 752 01:09:48,145 --> 01:09:50,314 Tamam. Peki. 753 01:09:51,899 --> 01:09:55,112 O… diğerlerine daha mı yakın? 754 01:09:55,195 --> 01:09:58,240 Bir sürü balina. Bir sürü balina var. 755 01:10:00,492 --> 01:10:02,786 -Tamam. -En sevdiğim sorun. 756 01:10:03,829 --> 01:10:05,914 İyi bir sorun. Onlara bak. 757 01:10:05,998 --> 01:10:07,708 Bak! 758 01:10:20,637 --> 01:10:21,847 Mükemmel. 759 01:10:21,930 --> 01:10:25,893 Tamam. Mavi, çıpaya bağlandı. 760 01:10:25,976 --> 01:10:28,645 Mavi şimdi suda. 761 01:10:28,729 --> 01:10:30,272 Mavi, suda. 762 01:10:38,947 --> 01:10:41,742 iPad'in sesini sonuna kadar açtın mı? 763 01:10:43,243 --> 01:10:44,870 -Evet. -Açık mı? 764 01:10:46,914 --> 01:10:49,875 -Tekrar çal. Çalıyor mu? -Çalıyor. 765 01:10:52,336 --> 01:10:54,129 -Suya koymadık. -Kahretsin. 766 01:10:55,297 --> 01:10:57,174 -Tamam, durdur. -Oh, olamaz. 767 01:11:01,136 --> 01:11:02,513 Tamam. Hazır mısın? 768 01:11:03,931 --> 01:11:05,641 Bilmiyorum. Çok stres vericiydi. 769 01:11:05,724 --> 01:11:07,518 -Evet, hazırım. -Tamam. Haydi. 770 01:11:12,064 --> 01:11:16,235 Bir. İki. Üç, dört, beş. 771 01:11:16,860 --> 01:11:20,531 Altı, yedi, sekiz, dokuz, on, 11. 772 01:11:22,908 --> 01:11:25,827 Hazır? Başla. 773 01:11:26,995 --> 01:11:28,956 İki balinalık bir grup var. 774 01:11:29,581 --> 01:11:32,835 Üç tekli. Dört balinalık grup. Ve iki. 775 01:11:33,418 --> 01:11:36,213 Tam burada. Bence burada bir tane var. 776 01:11:36,296 --> 01:11:38,048 26 numaralı tetkik. 777 01:11:39,508 --> 01:11:40,843 Süre doldu. 778 01:11:41,885 --> 01:11:45,472 Üç balinalık grup. 145,6. 779 01:11:46,348 --> 01:11:49,768 İki balinalık grup. 356,1. 780 01:11:51,144 --> 01:11:52,396 Tekli grup. 781 01:11:54,731 --> 01:11:56,608 129,6. 782 01:11:58,235 --> 01:12:00,112 200 ila 500 arası. 783 01:12:08,912 --> 01:12:11,123 İlk defa yaşımı hissediyorum. 784 01:12:12,165 --> 01:12:13,375 Ve bebek istiyorum. 785 01:12:14,710 --> 01:12:17,504 Sen sahadayken bebeğine ne olacak? 786 01:12:18,672 --> 01:12:20,007 Onu da getireceksin. 787 01:12:22,217 --> 01:12:23,302 Zor bir soru. 788 01:12:23,385 --> 01:12:25,345 Ne tür bir saha çalışması yaptığıma bağlı. 789 01:12:25,429 --> 01:12:28,307 Saha çalışması yaparken ne tür bir eşim olduğuna bağlı. 790 01:12:28,390 --> 01:12:31,393 Sahada bana katılabilecek bir eşim varsa evet. 791 01:12:31,476 --> 01:12:34,188 Bana destek olan bir grubum varsa. 792 01:12:35,439 --> 01:12:36,982 Çok ciddiyim. 793 01:12:37,065 --> 01:12:38,817 -Sahaya bir ay gideriz. -Evet. 794 01:12:38,901 --> 01:12:40,944 Biri çocuklarla yaban mersini toplar, 795 01:12:41,028 --> 01:12:42,905 krep yapar, çamaşır yıkar, 796 01:12:42,988 --> 01:12:45,991 o günkü yemekleri pişirir ve kahvaltı için bulaşıkları yıkar. 797 01:12:46,074 --> 01:12:48,368 Derken biz tetkiklerimizden döneriz 798 01:12:48,452 --> 01:12:50,746 ve ertesi gün çocuklarla kalma sırası bende olur. 799 01:12:50,829 --> 01:12:52,998 Birini buraya koyarsın, iki elinle tutarsın, 800 01:12:53,081 --> 01:12:55,626 düşerse düşer, onu tekrar alırsın. 801 01:12:55,709 --> 01:12:56,710 Evet. 802 01:12:56,793 --> 01:12:59,755 Sonra tekrar yer değiştiririz, evde kalma sırası sende olur. 803 01:13:00,714 --> 01:13:03,509 -Evet. Kulağa harika geliyor. -Evet. 804 01:13:03,592 --> 01:13:06,929 Ne kadar yorulacağını düşünüyor musun? 805 01:13:08,472 --> 01:13:09,723 Sadece bir ay. 806 01:13:09,806 --> 01:13:12,643 Teknede dokuz saat çalışacağın, eve geleceğin, 807 01:13:12,726 --> 01:13:15,187 uykunu hiç alamayacağın bir ay. 808 01:13:16,730 --> 01:13:19,942 Sanırım bizim alanımızda bunun pek örneği yok. 809 01:13:20,025 --> 01:13:21,443 Örneğe gerek yok. 810 01:13:42,506 --> 01:13:45,092 Tamam. Tamam. 811 01:13:45,968 --> 01:13:46,969 Tamam. 812 01:13:52,641 --> 01:13:54,935 -Bu yöne dedi. -Şarkıcı var mıymış? 813 01:13:55,018 --> 01:13:56,770 -Evet? -Şarkı söylüyormuş. 814 01:13:56,854 --> 01:13:58,438 -O gittiğinde… -Tamam. Evet. 815 01:13:58,522 --> 01:14:00,148 …önce şarkı söylemeyi kesmişler… 816 01:14:00,232 --> 01:14:02,901 -Tamam. Öyleyse gidiyoruz. Evet. -Evet, tamam. 817 01:14:02,985 --> 01:14:05,195 -Çünkü geçen sefer tekrar başladı. -Evet, tamam. 818 01:14:05,279 --> 01:14:08,240 Tamam. Bence… Evet. Bu, durumu açıklıyor çünkü… 819 01:14:08,323 --> 01:14:11,159 …çok iyi şarkılar duyduk. Demek orada, açıkta. Evet. 820 01:14:12,035 --> 01:14:13,036 Tamam. 821 01:14:25,674 --> 01:14:26,800 Suya giriyor. 822 01:14:31,722 --> 01:14:33,974 Sanırım doğru yöne gidiyoruz. 823 01:14:34,057 --> 01:14:35,309 Sesi daha yüksek geliyor. 824 01:14:41,106 --> 01:14:44,234 Evet, şimdi kesinlikle doğru yöne gidiyoruz. 825 01:14:44,318 --> 01:14:45,485 Evet. 826 01:15:06,924 --> 01:15:08,008 Tamam. 827 01:16:34,887 --> 01:16:37,723 Bu, Avustralya'da duyduğumuz şarkı. 828 01:16:38,599 --> 01:16:41,518 Bütün sezon izini sürdüğümüz şarkı. 829 01:16:44,396 --> 01:16:47,482 Demek ki burada en az iki farklı şarkı var. 830 01:16:53,030 --> 01:16:55,073 Kültürlerin kesişim noktası. 831 01:16:58,410 --> 01:17:01,288 Bu balina batıdan gelen şarkıyı söylüyor. 832 01:17:06,877 --> 01:17:09,505 Ama diğer şarkı başka bir yerden olmalı. 833 01:17:17,179 --> 01:17:20,474 En yakın diğer topluluk Ekvator Cumhuriyeti yakınlarında. 834 01:17:21,183 --> 01:17:23,143 8.000 kilometre doğuda. 835 01:17:26,563 --> 01:17:31,652 Güney Pasifik boyunca eşi görülmemiş bir şarkı paylaşımı sandığım şey, 836 01:17:31,735 --> 01:17:35,989 küresel bir kültür ağının ufak bir parçası olabilir. 837 01:17:41,453 --> 01:17:44,498 Binlerce beyin dünyanın en karmaşık 838 01:17:44,581 --> 01:17:48,085 akustik kalıplarından bazılarını öğreniyor ve paylaşıyor. 839 01:17:56,176 --> 01:18:00,931 Bizimkinden milyonlarca yıl eski olan bir evrimin sonuçları. 840 01:18:07,145 --> 01:18:12,609 Balina kültürünü incelemek bize kendimize dair bir şeyler de öğretebilir. 841 01:18:17,990 --> 01:18:19,825 Bundan bir milyon yıl sonra 842 01:18:21,368 --> 01:18:22,953 nasıl farklı şekilde bağ kurabiliriz. 843 01:20:14,356 --> 01:20:15,899 Bunda işe yaradı mı… 844 01:20:16,984 --> 01:20:18,193 …öğrenmek üzereyiz. 845 01:20:19,987 --> 01:20:21,488 Bu, orada başlıyor. Tamam. 846 01:20:23,323 --> 01:20:25,951 Önceki ilk bölümde, bir, iki… 847 01:20:27,077 --> 01:20:28,328 …üç homurtu var. 848 01:20:28,829 --> 01:20:29,830 Whup yok. 849 01:20:29,913 --> 01:20:33,417 Önceki ikinci bölümde bir, iki, üç whup var. 850 01:20:33,500 --> 01:20:36,712 Kaydı dinlettiğimiz bölümde bir, iki, 851 01:20:37,546 --> 01:20:41,925 üç, dört, beş, altı, yedi… 852 01:20:43,302 --> 01:20:45,721 …sekiz, dokuz, on, 11… 853 01:20:47,389 --> 01:20:48,724 …12, 13. 854 01:20:51,435 --> 01:20:52,811 13 tane var. 855 01:20:58,525 --> 01:21:00,986 -Hiç fena değil, değil mi? -Hiç fena değil. 856 01:21:01,904 --> 01:21:03,280 Sana cevap veriyorlar. 857 01:21:05,866 --> 01:21:07,576 İşe yaramayacağını düşünüp durdum. 858 01:21:17,711 --> 01:21:20,589 Çok memnun oldum. Çok mutluyum! 859 01:21:29,890 --> 01:21:33,602 Doğanın dilini yorumlamak çok zor. 860 01:21:35,062 --> 01:21:40,359 Kendine ne söylediğini dinlemek ve anlamak. 861 01:21:43,028 --> 01:21:48,534 Bu, tüm uydularımızı göğe çevirip 862 01:21:48,617 --> 01:21:51,203 bir işaret var mı diye uzayı dinlemekle aynı şey. 863 01:21:54,373 --> 01:21:56,124 DR. FOURNET'NİN İLK ANALİZLERİ 864 01:21:56,208 --> 01:21:58,418 KAMBUR BALİNALARIN WHUP SESİNİ İLETİŞİM KURMAK 865 01:21:58,502 --> 01:21:59,795 VE KENDİLERİNİ TANITMAK İÇİN KULLANDIĞINI GÖSTERİYOR. 866 01:21:59,878 --> 01:22:04,299 BU KEŞFİ, BALİNALARIN NASIL HAYAT BOYU SÜREN İLİŞKİLER KURDUĞUNA 867 01:22:04,383 --> 01:22:09,096 YENİ BİR IŞIK TUTUYOR. 868 01:22:12,558 --> 01:22:15,936 DR. GARLAND KAMBUR BALİNALARIN ŞARKILARINI İNCELEYEN 869 01:22:16,019 --> 01:22:17,521 ULUSLARARASI BİR EKİPLE ÇALIŞIYOR. 870 01:22:17,604 --> 01:22:20,607 BİRLİKTE BALİNA ŞARKILARININ GEZEGENİN HER YANINDA 871 01:22:20,691 --> 01:22:25,237 NASIL PAYLAŞILDIĞINA DAİR BİR HARİTA HAZIRLIYORLAR. 872 01:22:26,905 --> 01:22:29,533 HEM DR. FOURNET HEM DR. GARLAND DÜNYANIN EN ESKİ 873 01:22:29,616 --> 01:22:31,827 KÜRESEL KÜLTÜR VE İLETİŞİM SİSTEMİYMİŞ GİBİ GÖRÜNEN 874 01:22:31,910 --> 01:22:35,247 BU SİSTEMİN ŞİFRELERİNİ ÇÖZMEYİ SÜRDÜRÜYOR. 875 01:26:38,657 --> 01:26:40,659 Alt yazı çevirmeni: Zeynep Simpson